II SA/Po 191/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji o pozwoleniu na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi oraz kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska W dniu [...] 2001 r. Starosta wydał decyzję nr [...], w której zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. P. pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. B. Pismem z dnia [...] 11.2003 r. skierowanym do Wojewody Spółdzielnia Mieszkaniowa w S B wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wyżej opisaną decyzją Starosty na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Spółdzielnia wskazała, iż przysługiwał jej w wymienionym postępowaniu status strony, jako zarządcy nieruchomości i współwłaścicielowi. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda wznowił, na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej w S.B. , postępowanie administracyjne zakończone wydaniem opisanej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę i wyznaczył Starostę jako organ właściwy do przeprowadzenia wznowionego postępowania. Decyzją z dnia [...] Starosta, na podstawie art. 151 § 2 kpa stwierdził wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] 2001 r. o pozwoleniu na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla R. P. z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podano, iż z zebranych informacji nie udało się ustalić ostatecznej daty powzięcia przez Spółdzielnię wiadomości o wydaniu kwestionowanej decyzji. Bezspornym jest, że Spółdzielnia taką wiadomość powzięła najpóźniej w dniu [...] 11.2003 r., kiedy to przekazała do Sądu Rejonowego w K. odpis decyzji. Inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę spełnił wszystkie ustawowe obowiązki, w tym przedłożył dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci odpisu księgi wieczystej nr [...] i zgody właścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w S.B. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w K. w sprawie I Ns 46/04 w skutek zawieranych sukcesywnie umów cywilnoprawnych oraz orzeczeń sądowych właścicielami nieruchomości, na której znajduje się budynek nr [...] w częściach ułamkowych stali się: Spółdzielnia Mieszkaniowa i inne osoby, a od dnia [...] 11.1993 r. Spółdzielnia została administratorem powyższej nieruchomości. Z dokumentacji wynika, że projektowana przez R. P. budowa wewnętrznej instalacji gazowej przebiega w jego lokalu oraz w części klatki schodowej budynku, w którym Spółdzielnia nie była właścicielem żadnego mieszkania. Budowa instalacji w żaden sposób nie naruszyła interesu Spółdzielni. Udział Spółdzielni w postępowaniu nie miałby wpływu na wynik sprawy. Decyzja dotychczasowa ma tylko wadliwości formalne, a nie materialne. W tym stanie rzeczy, pomimo naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nowe postępowanie zakończyłoby się decyzją odpowiadającą dotychczasowej. Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła odwołanie, w którym podniosła, że kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę jest dotknięta wadą materialnoprawną, bowiem inwestor nie posiadał zgody na inwestycję wyrażonej przez całą wspólnotę mieszkaniową (wszystkich współwłaścicieli). Spółdzielnia gdyby brała udział w postępowaniu podniosłaby ten zarzut. Odwołująca się wskazała na przepis art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali oraz na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28.08.1997 r. sygn. III CZP 36/97. Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż wydane w 2001 r. pozwolenie na budowę spełniało wymogi ówczesnego prawa materialnego. Inwestor przedłożył wszystkie wymagane dokumenty. Dokumentacja projektowa nie potwierdza zarzutu Spółdzielni co do braku zgody pozostałych współwłaścicieli lokali w budynku przy ul. [...]. W tej sytuacji odwołanie nie znajduje umocowań prawnych. Od opisanej decyzji Wojewody skargę złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa w S.B, domagając się jej uchylenia i zarzucając niewłaściwą interpretację art. 13 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali. Skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji Starosty, podkreślając, że brak było zgody całej wspólnoty na projektowaną inwestycję, a wspólnota liczy 62 właścicieli lokali mieszkalnych w 5 budynkach. Wojewoda w odpowiedzi na skargę przyznał, iż zasadny jest zarzut skargi o braku zgody na inwestycję wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, jednakże biorąc pod uwagę specyfikę Spółdzielni i fakt, że wszystkie mieszkania przeszły na ogrzewanie gazowe, nie tylko inwestor R. P., wniósł o oddalenie skargi. Inwestor R. P. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W sprawie I Ns 46/04 Sąd Rejonowy w K. stwierdził, iż w okresie od 1997 r. do 2004 r. wspólnota nie miała skutecznie ustanowionego zarządu, Spółdzielnia stała się zarządcą przymusowym dopiero w 2004 r. W dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę Spółdzielnia nie była również współwłaścicielem nieruchomości, udział we współwłasności nabyła na podstawie umowy darowizny w dniu [...] 2003 r. od Agencji Nieruchomości Rolnych. Inwestor wskazał także na przepis art. 146 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć częściowo z innych przyczyn niż w niej wskazane. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji Wojewody był przepis art. 151 § 2 kpa. Aby przepis powyższy mógł znaleźć zastosowanie organ prowadzący postępowanie wznowieniowe musi uprzednio stwierdzić, iż faktycznie zaistniały podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 kpa lub art. 145a kpa. W przypadku podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa należy więc ponad wszelką wątpliwość ustalić czy podmiotowi domagającemu się wznowienia przysługiwał w dacie wydania kwestionowanej w trybie wznowieniowym decyzji przymiot strony postępowania, czy wniosek o wznowienie złożony został w ustawowym terminie, czy strona ta bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Dopiero ustalenie, że zaistniały przesłanki wznowienia postępowania daje organowi możliwość rozpoznania istoty sprawy i stwierdzenia, czy kwestionowana decyzja odpowiada prawu. Rozpoznanie sprawy co do istoty i wydanie decyzji w ramach przepisów art. 151 § 1 pkt 1 kpa albo art. 151 § 2 kpa jest niedopuszczalne, jeżeli wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od podmiotu nie mającego przymiotu strony lub został złożony po terminie z art. 148 kpa. Wydana w takich warunkach decyzja rażąco naruszałaby prawo i byłaby nieważna. Prowadząc przedmiotowe postępowanie wznowieniowe organy obu instancji nie wyjaśniły wymienionych wyżej kwestii w wystarczającym stopniu. Zgromadzony materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi nie może być uznany za dostateczny do załatwienia sprawy. Ponadto wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda nie rozpatrzył całości dotychczas zebranych dowodów. W toku postępowania wznowieniowego nie zebrano materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie czy skarżąca Spółdzielnia miała przymiot strony postępowania w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 2001 r. W szczególności czy już w tej dacie przysługiwało jej prawo współwłasności do nieruchomości wspólnej (gruntu pod budynkiem przy ul. [...] i do części wspólnych tego budynku). Podkreślić należy, iż inwestor R. P. twierdzi, że udział w nieruchomości wspólnej Spółdzielnia nabyła dopiero w dniu [...] 2003 r. Koniecznym było więc co najmniej uzyskanie odpisu księgi wieczystej wymienionej nieruchomości wspólnej. Spółdzielnia powołując się na status strony wskazywała także - jako źródło swych uprawnień na okoliczność, iż jest zarządcą nieruchomości. Ustalenia organów w tym zakresie również nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w K. w sprawie I Ns 46/04. Dokumentu tego nie ma w aktach sprawy. Poza tym ustalenia sądu powszechnego zawarte w uzasadnieniu postanowienia wydanego w postępowaniu nieprocesowym nie mogą zastępować własnych ustaleń organów administracji, które winny opierać się na zgromadzonym przez nie materiale dowodowym, ocenionym zgodnie z art. 80 kpa. Wyjaśnić więc należało czy skarżąca w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę dla R. P. była zarządcą nieruchomości wspólnej, a także czy był to zarząd ustanowiony w trybie art. 18 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali. Ustanowienie zarządcy na podstawie wskazanego przepisu wyklucza możliwość tworzenia zarządu według postanowień art. 20 ustawy. Zarządca nieruchomości wspólnej, ustanowiony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali może występować w imieniu właścicieli lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.09.2005 r. III CZP 62/05). W aktach administracyjnych brak w tym zakresie materiału dowodowego. Nie można również zaakceptować stanowiska organów obu instancji co do zachowania przez Spółdzielnię terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z art. 148 kpa. Organ I instancji uznał, iż niemożliwe jest ustalenie ostatecznej daty powzięcia przez Spółdzielnię wiadomości o wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, przyjmując że Spółdzielnia taką wiadomość powzięła najpóźniej w dniu [...] 11.2003 r. W swoich rozważaniach organ pominął w ogóle oświadczenie Spółdzielni zawarte w piśmie z dnia [...] 12.2003 r., że skarżąca o istnieniu decyzji nr [...] dowiedziała się z pisma J.P. z dnia [...] 07.2001 r. Dokonując ustaleń w kwestii zachowania terminu z art. 148 kpa organ winien był odnieść się do powyższego oświadczenia Spółdzielni w powiązaniu z treścią przywołanego pisma J.P. Należało ocenić, czy wiedza uzyskana przez skarżącą w lipcu 2001 r. na temat kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę spełnia kryteria "dowiedzenia się o decyzji" z art. 148 § 2 kpa. W pełni należy podzielić argumentację skarżącej Spółdzielni, iż prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane przysługuje wspólnocie mieszkaniowej (wszystkim współwłaścicielom nieruchomości wspólnej). Jeżeli więc inwestycja jednego z członków wspólnoty mieszkaniowej obejmuje także części wspólne budynku, to konieczne jest przedstawienie zgody wspólnoty mieszkaniowej na tę inwestycję. Brak takiej zgody oznacza nie spełnienie przez inwestora warunku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przeciwne stanowisko Wojewody przedstawione w zaskarżonej decyzji jest błędne. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji należało uchylić zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić materiał dowodowy w zakresie okoliczności przywoływanych wyżej i stosownie do poczynionych ustaleń w oparciu o przepisy o wznowieniu postępowania załatwić sprawę. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska MK