II SA/Po 191/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-06-01
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Elwira Brychcy, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiadał już lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, jest uprawniony do otrzymania takiej pomocy?Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi Służby Więziennej, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiadał już lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, nie przysługuje pomoc finansowa. Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w momencie składania wniosku jest kluczową przesłanką do odmowy przyznania świadczenia, niezależnie od tego, czy postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów poprzedniej czy nowej ustawy.Stan faktyczny
Skarżący M. B., funkcjonariusz Służby Więziennej, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w lipcu 2008 r. Wniosek został rozpatrzony odmownie przez Dyrektora Aresztu Śledczego, a następnie decyzję utrzymał w mocy Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej. Organy uznały, że skarżący nie spełniał warunków do przyznania pomocy, ponieważ w dniu złożenia wniosku posiadał już własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Skarżący zarzucał organom zwłokę w rozpatrzeniu wniosku i błędną wykładnię przepisów, wskazując, że wniosek powinien być rozpatrzony według stanu prawnego z chwili jego złożenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...]znak [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego; oddala skargę
Decyzją z dnia 30 listopada 2010 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w P. działając na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 184 w zw. z art. 171 pakt 2, art. 187, art. 192, pkt 4, art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r o Służbie więziennej oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, odmówił M. B. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego M. B. złożył w dniu 9 lipca 2008r. załączając do niego akt notarialny repetytorium A nr [...] z dnia 4 marca 2008 r. potwierdzający nabycie przez wnioskodawcę lokalu mieszkalnego w P., przy ulicy K. [...] B m. [...], składającego się z dwóch izb powierzchni użytkowej 31,00 m2 oraz umowę o dewizowy kredyt mieszkaniowy/inwestorski Nr [...] zaciągniętego przez wnioskodawcę w Banku [...] , z siedzibą we W., na zakup ww. lokalu mieszkalnego.
Organ wskazał, iż w dniu złożenia wyżej opisanego wniosku M. B. oświadczył, że jest właścicielem przedmiotowego lokalu.
Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie więziennej postępowania dotyczące decyzji w sprawach przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów tej ustawy. Tym samym wniosek M. B. winien być rozpoznania na gruncie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r.
Dyrektor Aresztu Śledczego w P. wskazał, iż zgodnie z treścią art. 184 ust. 1 powoływanej ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Jednakże zgodnie z teścia art. 187 tej ustawy, lokalu mieszkalnego nie przydziela się funkcjonariuszowi:
1. w razie otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1;
2. posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej;
3. którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;
4. w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2.
Organ stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż w dniu złożenia wniosku M. B. posiadał prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej w miejscowości, w której pełni służbę (art. 187 pkt 2). Tym samym jego wniosek o przyznanie pomocy finansowej należało załatwić odmownie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. B. podnosząc, iż w jego ocenie wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu był zgodny z obowiązującymi w dniu złożenie przepisami. Zdaniem odwołującego to po stronie organu leży wina naruszenia terminu do rozpatrzenia jego wniosku oraz bezwzględne narażenie na utratę uprawnień poprzez rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 268 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r.
M. B. podniósł, iż w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przewidziano dwuletni termin do wypłaty przyznanego świadczenia. Czym innym zatem jest załatwienie sprawy wydaniem decyzji, a czym innym spełnienie wynikającego z niego świadczenia. Odwołujący wskazał także, iż z § 5 ust 3 pkt 4 powołanego rozporządzenia wynikało, iż dopuszczalna była możliwość złożenia wniosku zarówno przed zakupem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) jak i po jego zakupie – do wniosku można było złączyć zarówno umowę przedwstępną zakupu takiego lokalu, jak i akt notarialny potwierdzający zakup. Jego zdaniem, przepisy prawa określały jedynie dwa warunki ubiegania się o pomoc finansową – pozostawanie funkcjonariusza w służbie czynnej oraz złożenie wniosku z uzasadnieniem i kompletem dokumentów. Potwierdza to uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. zgodnie z którą, nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego, przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w P. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia 30 listopada 2010 r. stwierdzając, iż jest rzeczą bezsporną, że M. B. w dniu złożenia wniosku przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiadał tytuł prawny w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], w P. przy ulicy J. K. [...], co potwierdza akt notarialny rep. A nr [...] z dnia 4 marca 2008 r. Ponadto M. B. jednocześnie oświadczył w dniu składania wniosku, że mieszka w ww. lokalu.
W związku z powyższym organ uznał, że w dniu złożenia wniosku M. B. posiadał w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny i miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Wspomniany wyżej lokal mieszkalny odpowiada co najmniej przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej, przez co w przypadku M. B. spełniona jest okoliczność określona w art. 187 pkt. 2 ustawy, co wyklucza przyznanie mu pomocy finansowej.
Organ odwoławczy podniósł także, iż nie ulega wątpliwości, że wniosek M. B. został złożony w dniu 9 lipca 2008 r., a sprawa wszczęta w wyniku tego wniosku nie została zakończona decyzja z dnia 30 listopada 2010 r., wobec czego na postawie art. 268 ust. 2 ustawy powinna ona zostać rozpatrzona na podstawie ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r.
Skargę na powyższą decyzję Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. B. podnosząc w pierwszej kolejności, iż organ I instancji bezpodstawnie zwlekał z załatwieniem jego wniosku o przyznanie pomocy finansowej przez okres ponad dwóch lat. Organ jako przyczynę zwłoki powołał brak środków finansowych natomiast, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wypłata przyznanej na podstawie decyzji pomocy może nastąpić w ratach, nie później niż w terminie dwóch lat od wydania tej decyzji. Prawodawca nie uzależnił zatem wydania decyzji od zaplanowania przez jednostkę organizacyjną Służby Więziennej środków finansowych na jej realizację. Podstawą wydania decyzji są bowiem nie środki pieniężne (które mogą być wypłacone we wskazanym wyżej, dwuletnim terminie), ale dowody przedstawione przez wnioskodawcę. Zwłoka w wydaniu decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, bądź decyzji o odmowie przyznania takiej pomocy była zatem w świetle obowiązującego prawa całkowicie nieuzasadniona.
Skarżący podniósł, iż wraz z wnioskiem złożył w dniu 9 lipca 2008 r. wymagane na podstawie § 5 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia dokumenty. W opinii skarżącego treść powołanego § 5 ust 3 zawierającego katalog dokumentów, które należy złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wskazuje, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego może zostać przeznaczona na spłatę zobowiązań już powstałych z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego, a początkową datą graniczną możliwości ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest zawarcie umowy przedwstępnej.
Z kolei w nowym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, prawodawca zawęził katalog dokumentów składanych wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy, wyłączając z niego umowę kupna lokalu mieszkalnego, przez co zaakcentował możliwość ubiegania się o taką pomoc jedynie funkcjonariuszy w służbie stałej, którzy nie zawarli jeszcze umów kupna lokali mieszkalnych.
Według skarżącego organy obu instancji dokonały w przedmiotowej sprawie błędnej wykładni przepisu art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Oczywistym jest, że nowych przepisów stosować nie można do samych skutecznie dokonanych czynności i do oceny tych czynności już dokonanych pod rządami poprzedniej ustawy. taki sposób interpretacji przepisów prowadzi bowiem do dyskryminacji funkcjonariuszy, którzy złożyli prawidłowo udokumentowane wnioski w poprzednim stanie prawnym, a wnioski te przez bezczynność organów rozpatrujących sprawy nie zostały załatwione w ustawowym terminie. Ustawę nową należy stosować do czynności podejmowanych pod jej rządami, respektując jednocześnie skutki wynikające z prawidłowo dokonanych czynności w postępowaniu objętym przepisami ustawy poprzednio obowiązującej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. reprezentowany przez r. pr. W. M. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego, ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż w czasie pomiędzy wszczęciem przedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie przyznania M. B. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w dniu 9 lipca 2008 r. (data wpłynięcia wniosku) a wydaniem decyzji organu I instancji w dniu 30 listopada 2010 r. uległy zmianie przepisy regulujące przyznanie tej pomocy. Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010r o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. nr 79, poz. 523 ze zm.) zastępująca ustawę o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r.
Kwestie zaspakajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy służby więziennej zostały uregulowane w rozdziale 18 nowej ustawy, a w artykule 268 § 2 tej ustawy ustawodawca przewidział, iż postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy dnia z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy.
W tej sytuacji przy rozpoznaniu wniosku M. B. z dnia 30 lipca 2009 r. zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. jakkolwiek wniosek został złożony pod rządami ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r.
Zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Prawo to realizuje się przez: 1) przydział lokalu albo 2) przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 171 ). Stosownie do treści art. 184 ust. 1 powołanej ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
Z powyższej regulacji wynika, iż potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza Służby Więziennej mogą być zaspokajane w dwojaki sposób. Podstawową formą pomocy funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania jest przydział w drodze decyzji administracyjnej lokalu, z zasobów mieszkaniowych określonych w art. 172 powołanej ustawy. Dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, funkcjonariuszowi można przyznać pomoc finansową, o jakiej mowa w art. 184 ust. 1 tej ustawy.
Z kolei w art. 187 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej ustawodawca przewidział, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a zatem także pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 nie przydziela się funkcjonariuszowi
1) w razie otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1;
2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej;
3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;
4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2.
Kwestia przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza służby więziennej była w podobny sposób uregulowana we wcześniej obowiązującej ustawie o Służbie więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r. Na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów, tak samo jak na gruncie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. pojawiły się wątpliwości, czy sam fakt bycia w dniu wszczęcia postępowania przez funkcjonariusza lub jego małżonka właścicielem lub współwłaścicielem (obecnie posiadaczem) w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu (obecnie także posiadania lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub domu mieszkalno-pensjonatowego) odpowiadającemu co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, stanowił wystarczającą przesłankę do odmowy przyznania pomocy finansowej na podstawie art. 90 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. (obecnie art. 181 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r.).
W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sądu Administracyjny w uchwale z dnia 29 kwietnia 2009r. sygn. akt I OPS 7/08 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przewidziana ustawą z dnia 9 kwietnia 1996 r. pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Nie może być też ona uznawana jako dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, co musiałoby budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. Sąd powołując się na orzecznictwo wydane oparciu o podobne uregulowania dotyczące prawa funkcjonariusza Policji do lokalu mieszkalnego wskazał, iż celem przepisów określających prawo funkcjonariuszy Policji (a także Służby Więziennej) do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej jest doprowadzenie do sytuacji, aby funkcjonariusz w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Jeżeli posiada on odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, to cel tych przepisów jest osiągnięty.
Pomocy finansowej nie można utożsamiać z bezzwrotnym co do zasady świadczeniem udzielanym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu (lokalu) mieszkalnego. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu (lokalu), ale na ich uzyskanie, czyli w celu uzyskania mieszkania umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
Sąd wyjaśnił, iż pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu lecz na wniosek funkcjonariusza. Dopiero po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją organ może prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy. Zatem kwestia czy funkcjonariusz ten spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia mogła być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu (lokalu). W tej sytuacji istotne było czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę do otrzymania takiego przydziału, a mianowicie miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przyjęcie innej interpretacji prawa do pomocy finansowej musiałoby prowadzić do uznania, że świadczenie to przysługuje każdemu funkcjonariuszowi, w każdym czasie i niezależnie od tego, jakie aktualnie posiada warunki mieszkaniowe. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, mimo iż co do zasady rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje według stanu istniejącego w dniu wydania decyzji. Realizacja przedmiotowego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz, występując o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, natomiast drugorzędne znaczenie ma data rozpatrzenia żądania, która w sposób oczywisty zależy od ilości wniosków złożonych przez inne osoby oraz wysokości posiadanych przez organ środków finansowych. Sąd podkreślił wyraźnie, iż decydujące znaczenie ma sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Istotne zatem jest to, jak należy rozumieć zaspokojenie prawa funkcjonariusza do lokalu, a inaczej mówiąc zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni mieszkalnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezspornym zatem jest, że pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek, posiada (mieszka, zajmuje) taki lokal lub dom w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Chodzi tu przy tym niewątpliwie o dom (lokal) nadający się do zamieszkania. Trudno bowiem mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie czy w stanie surowym.
W ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową sprawę, przedstawiony powyżej pogląd pozostaje aktualny na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie więziennej. Zatem dla ustalenia czy funkcjonariuszowi służby więziennej, na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r., przysługuje prawo do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, istotne jest stwierdzenie, iż potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w chwili złożenia wniosku nie były zaspokojone, nawet jeżeli w dniu złożenia wniosku, on lub jego małżonek, posiadał w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 4 marca 2008 r. (repertorium A nr [...]) nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr 6 o powierzchni użytkowej 31,00 m2, położony przy ul. K. [...] w P. Na zakup przedmiotowego lokalu skarżący zaciągnął w dniu 28 lutego 2008 r. dewizowy kredyt mieszkaniowy/inwestorski Nr [...] w Banku [...], z siedzibą we W. Ponadto M. B. w swoim wniosku z dnia 9 lipca 2008 r. oświadczył, iż w chwili złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego zamieszkiwał w ww. opisanym lokalu przy ul. K. [...] w P.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w chwili złożenia wniosku o pomoc finansową na cele mieszkaniowe skarżący miał, zgodnie z swoim oświadczeniem, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nabyty przez niego lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 31,00 m2 znajduje się w miejscowości pełnienia służby (art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej) i odpowiada przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej. To z kolei powoduje, iż organy administracji słusznie uznały, iż skarżący nie jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji przydziałowej (art. 187 pkt 2 ww. ustawy).
W związku z powyższym należy stwierdzić, iż na ustalenie czy M. B. przysługiwała pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, nie miała wpływu podnoszona przez niego okoliczności naruszenia przepisów postępowania administracyjnego regulujących terminy załatwienia sprawy administracyjnej (art. 35 kpa). Jak wynika to z przytoczonej wcześniej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 29 kwietnia 2009r. sygn. akt I OPS 7/08, fakt, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej (9 lipca 2008 r.) M. Bliski miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, wykluczał przyznanie mu tej pomocy także w oparciu o przepisu obowiązującego w dniu złożenia wniosku – tj. ustawy o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r. Wejście w życie ustawy z dnia 9 lipca 2010 r. i rozpoznanie jego wniosku na podstawie nowych przepisów nie wpłynęło na jego sytuację prawną w tym zakresie.
Jeszcze raz należy podkreślić, iż dla ustalenia czy skarżącemu w dniu 9 lipca 2008 r. przysługiwało prawo otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, istotnym było ustalenie czy w momencie złożenia wniosku jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone w zakresie przewidzianym w ustawie o Służbie więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. Skoro M. B. w dniu złożenia wniosku zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym w miejscowości pełnienia służby, do którego to lokalu posiadała spółdzielcze prawo własnościowe i lokal ten spełniał normy powierzchni mieszkalnej określone w art.173 powołanej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. to w dniu złożenia wniosku, zgodnie z treścią art. 187 pkt 2 w zw. z art. 184 tej ustawy prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego mu nie przysługiwało.
W tej sytuacji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło