II SA/Po 192/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-07-06
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Małgorzata Górecka, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, który powstał przed wejściem w życie obecnego Prawa budowlanego i był zgodny z ówcześnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, może zostać wydana wyłącznie z powodu naruszenia przepisów technicznych dotyczących materiałów łatwopalnych, zwłaszcza gdy skarżący deklaruje wolę modernizacji obiektu?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, który był zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego w momencie budowy, powinien być ostatecznością. Sam fakt, że budynek jest wykonany z materiałów łatwopalnych, nie uzasadnia automatycznie nakazu rozbiórki, jeśli nie stwarza to niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a skarżący deklaruje wolę doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami technicznymi. W takich przypadkach należy rozważyć nakaz wykonania zmian i przeróbek.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego, uznając, że powstał on bez pozwolenia na budowę i narusza aktualny plan zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy techniczne dotyczące materiałów łatwopalnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję, korygując podstawę prawną i wskazując na naruszenie przepisów technicznych jako podstawę zagrożenia dla ludzi i mienia. Skarżący, użytkujący budynek na podstawie umowy najmu od lat 90., kwestionowali zasadność nakazu, wskazując na zgodność z planem w momencie budowy i deklarując wolę modernizacji obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi D. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 755-,zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M.Górecka /-/ E.Podrazik /-/ E.Brychcy
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia . [...] na podstawie art. 37 ust. 1ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał D. i J. W. rozbiórkę budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o wymiarach 7,10 x 5 metrów położonego na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] w L. gm. O. przy ul. [...].
W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał przed 1990r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a posadowiony został na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działką [...], która to działka [...] została następnie podzielona na dwie o numerach [...] i [...]. W tej sytuacji zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003r., Nr 207, poz. 2016) należy stosować przepisy ustawy z 24 października 1974r. Posadowienie spornego obiektu nie narusza ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy O. zatwierdzonych uchwałą nr XI/34/79 Rady Narodowej Miasta i Gminy O. z 25 września 1979r. Natomiast w ocenie organu obiekt narusza ustalenia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu uchwalonego uchwałą nr XLV/221/98 Rady Miejskiej w O. z dnia 27 marca 1998r. ponieważ znajduje się poza nieprzekraczalnymi liniami zabudowy wyznaczającymi możliwy obszar dla zabudowy. Wskazano również, że naruszone zostały przepisy § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i w tej części przytoczono treść przepisu § 13 cytowanego rozporządzenia.
Odwołanie od tej decyzji złożyli zobowiązani D. i J. W. domagając się uchylenia powyższej decyzji. Odwołujący się wskazali w szczególności, że przedmiotowy budynek został oddany im w użytkowanie na podstawie umowy najmu z dnia [...] 1994r. zawartej z Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w O. , który to wymurował dla odwołującego się piwnicę przynależną do mieszkania , a usytuowaną w szopie. Podano również, że skoro lokalizacja szopy nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w okresie jej budowy to okoliczność, że narusza plan uchwalony w 1998r. nie ma znaczenia, ponieważ szopa już wtedy istniała. Dalej wskazano, że odwołujący nie byli ani inwestorami, ani wykonawcą spornego obiektu, a jedynie na podstawie formalnie zawartej umowy najemcami i użytkownikami. Natomiast legalność użytkowania szopy na opał i wymurowanie w niej piwnicy potwierdził dyrektor Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej pismem z dnia [...] kwietnia 2005r.
Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie powołanej podstawy prawnej i w to miejsce przywołał jako podstawę prawną art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. W motywach uzasadnienia wskazano, że skoro niespornym jest iż budynek wzniesiono przed rokiem 1995 to należy stosować przepisy starego prawa budowlanego. Pobudowana szopa w istocie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie jego budowy. W ocenie organu zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 starego prawa budowlanego, który przewiduje powstanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia a taka sytuacja występuje gdy obiekt narusza warunki techniczne w sposób uniemożliwiający ich usunięcie. Ponieważ ściany przedmiotowego budynku gospodarczego wykonane są z materiału łatwopalnego – drewna - usunięcie tej nieprawidłowości wiązałoby się z koniecznością rozbiórki obiektu i jego wzniesienia na nowo z materiałów niepalnych. To sprawia, że naruszone zostały warunki techniczne określone w § 13 pkt 1 rozporządzenia z dnia 03 lipca 1980r. Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. W tej sytuacji prawidłowo ustalono, iż obiekt zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Organ odwoławczy skorygował powołaną przez organ I instancji podstawę prawną i orzekł merytorycznie .
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli D. i J. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania. Wskazano w uzasadnieniu, że nie można stosować przepisów dotyczących sytuowania nieruchomości w granicy, ponieważ w czasie budowy granica ta przebiegała w oddaleniu od budynku gospodarczego. Powtórzono argumenty zawarte w odwołaniu, że skarżący użytkują sporny obiekt na podstawie umowy najmu z dnia [...] 1994r. przez cały czas uiszczając stosowne opłaty oraz że budynek był pobudowany przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej częściowo w latach 80-tych,a piwnica w szopie na początku lat 90-tych. Dodatkowo wyjaśnili, że są właścicielami sąsiedniej działki [...] i nie widzą żadnego zagrożenia dla osób i mienia, a nadto zadeklarowali gotowość dokonania modernizacji budynku polegającej na podwyższeniu odporności ogniowej elementów drewnianych znajdujących się przy granicy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z prawidłowych ustaleń stanu faktycznego w zakresie czasu budowy spornego obiektu i przyjęciu, że należy stosować przepisy prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. nie wyciągnięto prawidłowych wniosków co do zakresu stosowania normy prawnej wynikającej z art. 37 starego prawa budowlanego. Rozpatrując odwołanie organ II instancji w sposób niewystarczający uzasadnił, że w niniejszym stanie faktycznym zachodzi podstawa do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego z powodu występowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Sam fakt, że budynek w swej konstrukcji naziemnej stanowi szopę pobudowaną z drewna nie jest okolicznością uzasadniającą, że zagraża on bezpieczeństwu ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Należy wskazać, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, który jak organy ustaliły, w czasie jego budowy został pobudowany zgodnie z ówcześnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – jest ostatecznością. Zgodnie bowiem z art. 40 cytowanego prawa budowlanego w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami jeżeli nie zachodzą okoliczności z art. 37 prawa budowlanego należałoby wydać decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie takich zmian i przeróbek, które doprowadzą obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami. Sąd nie ma jednak możliwości oceny zgodności zaskarżonej decyzji z powołanym w jej uzasadnieniu § 13 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980r. ponieważ w uzasadnieniu decyzji stwierdza się tylko ogólnikowo, że ściany przedmiotowego budynku wykonane są z materiałów łatwopalnych. W sytuacji gdy skarżący deklaruje wolę wzmocnienia odporności ogniowej nie sposób przejść co do tego zarzutu do porządku dziennego tym bardziej ,że w bezpośrednim sąsiedztwie, na tej samej działce, znajdują się inne obiekty konstrukcji drewnianej co do których organa nadzoru budowlanego nie mają zastrzeżeń. W niniejszym stanie faktycznym jest to istotne także dlatego, że obecnie po podziale działki nr [...], na której pobudowano budynek na dwie działki o numerze [...] i [...] właścicielem tej ostatniej stał się skarżący. Natomiast skarżący twierdzi, że budynek który użytkuje nie stanowi zagrożenia dla działki [...], której jest jedynym właścicielem.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym będzie poczynienie dokładnych ustaleń, czy rzeczywiście istnieje możliwość doprowadzenia spornego obiektu przez skarżącego do takiego stanu, który będzie odpowiadał wymogom warunków technicznych.
Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w punkcie I, a na zasadzie art. 200 i 152 cytowanej ustawy orzeczono jak w punkcie II i III wyroku.
/-/ M.Górecka /-/ E.Podrazik /-/ E.Brychcy
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło