II SA/Po 1924/99
WyrokWSA w Poznaniu2000-02-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, jeśli prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wykazane przez inwestora zostało zakwestionowane przez lokatora, a pozwolenie na budowę dotyczyło całego zamierzenia budowlanego?Ratio decidendi
Organ administracji nie ma podstaw do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa tylko z tego powodu, że prawo do dysponowania nieruchomością wykazane przez inwestora zostało zakwestionowane przez lokatora, zwłaszcza gdy pozwolenie na budowę dotyczyło całego zamierzenia budowlanego. W sytuacji, gdy brak było podstaw do wznowienia postępowania, brak było również podstaw do wydania decyzji uchylającej poprzednie pozwolenie na budowę i odmawiającej jego wydania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Tadeusza W. na decyzję Wojewody W. uchylającą decyzję Prezydenta Miasta P. o pozwoleniu na budowę instalacji gazowej. Prezydent Miasta P. wznowił postępowanie i uchylił poprzednią decyzję, odmawiając wydania pozwolenia, ponieważ uznał, że Henryk Ch., najemca lokalu, powinien być stroną postępowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Tadeusz W. zarzucił, że Henryk Ch. nie był właścicielem w dacie wydania pierwotnej decyzji, a projekt obejmował również lokal nr 5. Skarżący wnosił o uchylenie obu decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tadeusza W. na decyzję Wojewody W. z dnia 17 września 1999 r. (...) w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy wydania pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...); (...).
Decyzją z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...) Prezydent Miasta P. na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4 i art. 151 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem z 19 marca 1997 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 2 października 1996 r. (...) zatwierdzającą projekt budowlany przebudowy wewnętrznej instalacji gazu w budynku przy ul. Sz. 24, W. 27 w P. i udzielającą pozwolenia na budowę tej instalacji w całości - uchylił dotychczasową decyzję ostateczną z dnia 2 października 1996 r. znak (...) w całości i odmówił wydania pozwolenia na budowę tej instalacji według projektu dotychczasowego, przedłożonego do uchylonego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że zatwierdzony decyzją z dnia 2.10.1996 r. projekt budowlany ingerował w istniejącą instalację gazu, którą - zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa - Henryk Ch. zrealizował w 1988 r. w mieszkaniu nr 5 przy ul. W. 27 w P. Organ I instancji stwierdził, że Henryk Ch. nie brał udziału w postępowaniu nie z własnej winy, a winien być stroną postępowania.
Składane wnioski przez Henryka Ch. bezpośrednio po powzięciu informacji o wydanej 2.10.1996 r. decyzji, stanowiły zdaniem organ I instancji podstawę do wznowienia postępowania.
Organ administracyjny przyznał, że w okresie, w którym decyzja była prawomocna remont instalacji gazu został daleko zaawansowany. W takim stanie prawnym kontynuacja remontu możliwa będzie po uzyskaniu przez inwestora nowej decyzji budowlanej, zezwalającej na dokończenie remontu z tym, że będzie mogła być ona wydana po uzyskaniu przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli budynku, w tym również Henryka Ch., przy czym brak zgody może być zastąpiony orzeczeniem sądu powszechnego w trybie art. 199 Kc. Odwołanie od decyzji złożył Tadeusz W., który zarzucił, że w dacie wydania decyzji z dnia 2.10.1996 r. przez organ I instancji, Henryk Ch. nie była właścicielem nieruchomości, a wyłącznie najemcą lokalu nr 5. Montując ogrzewanie w swoim lokalu uczynił to bez zgody i aprobaty właścicieli. Poprzez zastosowany sposób montażu pozbawił możliwości ogrzewania lokalu nr 1 na parterze.
Składając odwołanie Tadeusz W. zarzucił nadto, że projekt budowy instalacji gazowej, według którego wydano pozwolenie na budowę w dniu 2.10.1996 r. uwzględniał również lokal nr 5.
Wojewoda W. decyzją z dnia 17 września 1999 r. (...) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że przyjęty tryb i tok postępowania w niniejszej sprawie uwzględnia uchybienia, na które zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w treści wyroku z dnia 4 lutego 1999 r. II SA/Po 1676/98, a zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta P. stwarza obecnie sytuację prawną, w której powstałe uchybienia, jakie wystąpiły na skutek wydanej decyzji z dnia 2 października 1996 r. (...) będzie można naprawić koordynując całe przedsięwzięcie obejmujące przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. Sz. 24/ W. 27 w P., przy uwzględnieniu wewnętrznej instalacji gazowej wraz z urządzeniami gazobiorczymi w lokalu mieszkalnym nr 5 przy ul. W. 27, na etapie zatwierdzania projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Tadeusz W. zarzucając podobnie jak w odwołaniu, że projekt przebudowy wewnętrznej instalacji gazu zatwierdzony decyzją z dnia 2 października 1996 r. uwzględniał instalację wewnętrzną lokalu nr 5, natomiast skargi składane przez Henryka Ch. uniemożliwiają zakończenie kilkuletniego remontu. Również pozostałe zarzuty odpowiadają treści i argumentacji powołanej w odwołaniu. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji I instancji z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Wznowienie postępowania jest instytucją proceduralną, która ma na celu stworzenie prawnej
możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia takiej sprawy, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tej instytucji wynika z potrzeby rozwiązania takich sytuacji, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawnia się wadliwość postępowania wyjaśniającego, na którym oparto rozstrzygnięcie sprawy, bądź też gdy później powstały okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy.
Podstawy wznowienia postępowania wymieniają wyczerpująco art. 145 par. 1 pkt 1-8 oraz art. 145a w związku z art. 126 Kpa, co oznacza, ze nie podlegają one wykładni rozszerzającej.
W niniejszej sprawie podstawę wznowienia postępowania stanowił przepis art. 145 par. 1 pkt 4 oraz art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, który przewiduje konsekwencje proceduralne dla organu, który wznawia postępowanie.
Jednakże organ ustalając, że zachodzą podstawy wznowienia postępowania nie może abstrahować od problematyki będącej przedmiotem sprawy, w której wydano decyzję ostateczną. Otóż w niniejszej sprawie decyzją z dnia 2.10.1996 r. zatwierdzono projekt budowlany przebudowy wewnętrznej instalacji gazu zgodny z warunkami (...) Okręgowego Zakładu Gazownictwa (...) z 9.08.1996 r. i udzielono pozwolenia na budowę inwestycji w całości, obejmującej przebudowę instalacji gazowej, zgodnie z załączoną dokumentacją. Skoro decyzja z dnia 2.10.19096 r. odnosiła się do prac budowlanych jest niespornym, że organ administracji mógł wydać pozwolenie na budowę wyłącznie temu, kto spełniał warunki z art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, w tym również wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takim prawem legitymowała się Administracja nieruchomości przy ul. Sz. 24/W. 27, przy czym administrację i zarząd nieruchomością sprawował jeden z współwłaścicieli nieruchomości Tadeusz W. Natomiast Henryk Ch. w dniu wydania decyzji, tj. 2.10.1996 r. nie był współwłaścicielem nieruchomości, bowiem dopiero w dniu 21.05.1997 r. nabył udział w przedmiotowej nieruchomości. W sytuacji zgody współwłaścicieli nieruchomości, błędnym jest pogląd organów administracyjnych, iż prawo do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 3 pkt 11 prawa budowlanego należała do najemcy, którego brak zgody można by zastąpić orzeczeniem sądu powszechnego wydanym w trybie art. 199 Kc. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji, który wydał pozwolenie na budowę nie ma podstaw do wznowienia postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa tylko z tego powodu, że wykazane przez inwestora w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością zostało zakwestionowane przez lokatora, tym bardziej, że pozwolenie na budowę dotyczyło całego zamierzenia budowlanego.
Skoro więc brak było podstaw do wznowienia postępowania, brak było również podstaw do wydania decyzji będących przedmiotem skargi.
W przedstawionych okolicznościach uchylono obie zapadłe decyzje na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekając o zwrocie kosztów postępowania stosownie do art. 55 ust. 1 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło