II SA/Po 195/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-12-20

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Jolanta Szaniecka, Lilianna Drewniak-Żaba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji opiniujące projekt podziału nieruchomości, wydane w sytuacji zmiany przepisów prawa materialnego dotyczących planowania przestrzennego, jest prawidłowe, jeśli podział nieruchomości ma na celu wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stanowisko organu odwoławczego wskazujące na potrzebę ustalenia istnienia planu miejscowego w odniesieniu do terenu objętego projektem podziału jest chybione. Zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podział nieruchomości mający na celu wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Postępowanie opiniujące podział nieruchomości jest częścią postępowania administracyjnego o podział nieruchomości, a organ zatwierdzający podział jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady.
Stan faktyczny
Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad przedłożyła projekt podziału działek pod autostradę A2. Burmistrz wydał pozytywne postanowienie opiniujące projekt. Po zażaleniu właściciela, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Burmistrza, uznając opiniowanie za zbędne przy podziale z urzędu. Następnie SKO uchyliło postanowienie Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę ustalenia, czy istnieje obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego w związku ze zmianą przepisów. Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak udziału w postępowaniu i błędne twierdzenia o konieczności ustalenia planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, orzekł, że postanowienie nie może być wykonane, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad reprezentowanego przez Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie podziału nieruchomości; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto zł) tytułem wpisu od skargi oraz kwotę 493,93 zł (czterysta dziewięćdziesiąt trzy zł 93/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad - Oddział Terenowy w P. przedłożyła projekt podziału działek nr [...] i nr [...] położonych w J. , objętych księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. w celu wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie art. 95 pkt 6 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Na skutek zażalenia właściciela działek J. W. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Burmistrza S. nr [...], pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości, przez które przewidziano przebieg projektowanej autostrady A2 i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, iż opiniowanie projektu podziału jest zbędne, jeżeli podział nieruchomości dokonywany jest z urzędu. Stanowiska takiego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny i po rozpoznaniu skargi Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r. sygn. II SA/Po 4256/01 uchylił zaskarżone postanowienie. Burmistrz S. postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2001 r. - wydanym na podstawie art. 94 ust. 4 i 5 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zaopiniował pozytywnie proponowany podział działek oznaczonych geodezyjnie nr [...] i [...] położonych w J. - przez które przewiduje się przebieg autostrady A2 - jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S.. J. W. wniósł zażalenia na to postanowienie zarzucając, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do pozytywnego zaopiniowania projektu podziału jego nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreślono, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 4 grudnia 2003 r. uznał za nieuzasadniony zarzut J. W., co do braku wyjaśnienia, jakie działki podlegają podziałowi i jakie w wyniku ich podziału zostaną utworzone nowe działki, bowiem ze wstępnego projektu podziału wynika zarówno proponowany sposób podziału, jak i oznaczenie nowopowstałych działek. Skoro jednak zmieniły się przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji "w szczególności w kontekście przepisów w zakresie mocy obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego określonych w art. 85 ust. 1 i następne ustawy z dnia 27 marca 2002 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717)", to należy ustalić, czy teren zamierzonej inwestycji posiada obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 95 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisów prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 4 w zw. Z art. 126 kpa oraz naruszenie art. 7, 8, 9, 107 § 2 w zw. Z art. 126 kpa i 138 § 2w zw. z art. 144 kpa, domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że postanowienie zostało wydane bez udziału skarżącego, który jest następcą prawnym Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, uczestniczącej poprzednio w postępowaniu na prawach strony. Skarżący nie był zawiadomiony o prowadzeniu postępowania, a postanowienie doręczono na adres nieistniejącej już Agencji. Wskazano również, że błędne są twierdzenia o konieczności ustalenia, czy inwestycja posiada obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, gdyż podstawę prawną do wydania opinii stanowi art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do tego przepisu, wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Decyzja Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2001 r. w przedmiocie ustalenia autostrady A-2 na terenie województwa zielonogórskiego jest prawomocna. Zaskarżone postanowienie narusza również art. 138 § 2 w związku z art. 144 kpa, który dopuszcza uchylenie aktu administracyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wbrew obowiązkom nałożonym przepisami art. 7, 8 i 9 kpa organ odwoławczy nie podjął działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne i niezrozumiałe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Ponad argumentacją zawartą w uzasadnieniu wskazało, iż zaskarżone postanowienie doręczono poprzednikowi skarżącego, z uwagi na niezawiadomienie Kolegium przez stronę o zmianie adresu. Doręczenie okazało się skuteczne, bowiem skarga została złożona w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stanowisko organu odwoławczego, wskazujące na potrzebę ustalenia, czy istnieje plan miejscowy w odniesieniu do terenu objętego projektem podziału, należy uznać za chybione. Stosownie do przepisu art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, podział nieruchomości mający na celu wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Nie należy zapominać, iż niniejsze postępowanie opiniujące kwestię ewentualnego podziału nieruchomości jest częścią postępowania administracyjnego o podział nieruchomości (patrz uchwała NSA (5) z 1.III.1999 r., sygn. OPK 1/99, ONSA 1999/3/84). Organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady (patrz uzasadnienie uchwały (5) NSA z 4 marca 2002 r., sygn. OPK 25/01, ONSA 2002/4/140). Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086) zalicza do dróg krajowych autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych. W toku postępowania sądowego zostało stosownymi dokumentami potwierdzone, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dnia [...] stycznia 2001 r. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji autostrady A-2 na terenie województwa zielonogórskiego, w części dotyczącej dojazdu do objętych postępowaniem o podział nieruchomości działek nr [...] i [...], Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. W. na tę decyzję (k. 8 - 9 i 62 - 65 akt sądowych). Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania objętych zestawieniem z dnia 14.XII.2004 r. (k. 56 akt sądowych) uzasadniają przepisy art. 200, art. 205 § 2 ostatnio powołanej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.IX.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz powierzenie przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z Urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło