II SA/Po 195/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-04-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Kamieńska, Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia NSA Stanisław Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień w postępowaniu administracyjnym, gdy wyjaśnienia te dotyczą uzupełnienia danych, a nie braków formalnych, może zostać utrzymane w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że termin do złożenia wyjaśnień dotyczących uzupełnienia danych, a nie braków formalnych, nie podlega przywróceniu w trybie art. 58 § 1 kpa, ponieważ czynności te nie stają się bezskuteczne, jeśli zostaną dokonane przed rozstrzygnięciem merytorycznym sprawy. W związku z tym, odmowa przywrócenia terminu była niezasadna.
Stan faktyczny
G. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Kierownik Biura ARiMR wezwał go do uzupełnienia braków wniosku, a następnie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 § 1 kpa, grożąc wpływem na przyznanie płatności. Po nieodebraniu wezwań, G. S. prosił o przywrócenie terminu, powołując się na niemożność odbioru. Organ I instancji odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność odmowy przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] znak [...] w przedmiocie uchybienia terminu do składania wyjaśnień; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ St.Małek /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka Dnia [...] wpłynął do Biura Powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek G. S. , zamieszkałego w Cz. nr [...] w gminie K., o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004r. Kierowniki Powiatowego Biura ARiMR w P. pismem z dnia [...] lipca 2004r. wezwał wnioskodawcę, na podstawie art. 64 § 2 kpa, do usunięcia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – do usunięcia następujących braków wniosku: "1. Dla działki rolnej Ł wskazano numer działki ewidencyjnej, na której jest oba położona (sekcja VIII kolumna 7) bez podania jej powierzchni w granicach działki ewidencyjnej (sekcja VIII kolumna 8); 2. Podana we wniosku powierzchnia ogólna gospodarstwa (sekcja IX pole 14) jest mniejsza od sumy powierzchni – działek ewidencyjnych wykorzystywanych w celach rolniczych (sekcja VII kolumna 10)." Gdy G. S. nie podjął ze skrzynki tego wezwania i zostało ono zwrócone nadawcy dnia [...] sierpnia 2004r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dnia [...] października wystosował do G. S. nowe wezwanie, tym razem w trybie przepisu art. 50 § 1 kpa, do złożenia w 7 dniach wyjaśnień odnośnie wykrytych nieścisłości szczegółowo wyliczonych w punktach 1-11 wezwania, zarzucając że " nie złożenie wyjaśnień w terminie wskazanym w niniejszym wezwaniu będzie to miało wpływ na przyznanie płatności do wymienionych działek rolnych". I to wezwanie zostało zwrócone z adnotacją o jego niepodjęciu. Pismem z dnia [...] listopada 2004r. G. S. zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do składania wyjaśnień dotyczących wniosku, gdyż "nie byłem w stanie odebrać z poczty wezwania". Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...]. odmówił przywrócenia terminu, ponieważ nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 58 kpa. Na to postanowienie wnioskodawca wniósł zażalenie tłumacząc niezłożenie w terminie wyjaśnień tym, że nie był wcześniej poinformowany o sprawie, a za pracę poczty nie może odpowiadać. Wezwany do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, G. S. wyjaśnił niemożność odbioru wezwań ze skrzynki tym, że od 1-20 sierpnia 2004r. przebywał w niemożność Ś. u swojej narzeczonej, a nadto brakiem wiedzy o ich złożeniu do skrzynki pocztowej. Przedmiotem skargi wniesionej przez G. S. do Sądu jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że skoro skarżący przebywał u narzeczonej Ś. do [...] sierpnia 2004r., to mógł jeszcze po tej dacie odebrać wezwanie, ponieważ zostało ono zwrócone przez pocztę do Biura Powiatowego Agencji dopiero pięć dni później. Poza tym skarżący wniósł prośbę po upływie terminu przewidzianego w art. 58 kpa oraz nie wskazał, dlaczego nie mógł odebrać drugiego wezwania z dnia [...] października 2004r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, gdyż niesłusznie został przez Agencję uznany za "krętacza, który pism nie odbiera". Nie mógł złożyć korekty do opłat obszarowych, bowiem w ogóle nie wiedział, że jego wniosek o dopłaty wymagał uzupełnienia. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazał skarżący. Pierwsze wezwanie z dnia [...] lipca 2004r., do którego odniósł się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie pozostaje w związku z zakresem rozpoznania, gdyż nie było objęte prośbą o przywrócenie terminu. Wezwanie to dotyczyło usunięcia braków formalnych wniosku, gdy tymczasem skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2004r. domagał się przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień (zał. 6 akt administracyjnych). O złożenie wyjaśnień organ administracyjny zwrócił się do G. S. pismem z dnia [...] października 2004r. (załącznik nr 4 akt administracyjnych) w trybie art. 50 § 1 kpa, z pouczeniem, że niezłożeni wyjaśnień we wskazanym terminie "będzie miało wpływ na przyznanie płatności do wymienionych działek rolnych". Tego rodzaju wezwanie organ administracji publicznej kieruje do strony w dążeniu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nie zaś w celu uzupełnienia braków formalnych. Uzupełnienia braków formalnych dotyczy wskazany w pierwszym wezwaniu przepis art. 64 § 2, a sankcją za nieusunięci braków jest pozostawienie podania bez rozpoznania. Uzupełnienie danych zawartych w pismach strony oraz dowodów do nich dołączonych, z wyjątkiem wymaganych ustawowo dokumentów, nie wymaga wzywania do uzupełnienia braków formalnych (patrz: orzeczenie SN opubl. w OSP 1995, nr 10, poz. 451). Takie dane gromadzone są w toku postępowania administracyjnego, a złożenie przez stronę tych danych, czy też nowych dowodów po upływie zakreślonego terminu nie czyni tych czynności bezskutecznymi. Ustawodawca nie zakreślił przecież żadnego terminu do powoływania dowodów z składania wyjaśnień. Pouczenie skarżącego w omawianym wezwaniu, iż niezłożeni wyjaśnień w zakreślonym terminie będzie miało wpływ na przyznanie płatności jest nieprecyzyjne, bowiem sugeruje możliwość pominięcia dowodów później złożonych. Tymczasem z przepisów art. 78 § 1 i 2 kpa wynika, że do chwili zakończenia "toku przeprowadzanie dowodów" lub do chwili zamknięcia rozprawy strona nie jest w zasadzie ograniczona w możliwości zgłaszania żądań dotyczących przeprowadzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy. Reasumując, przyjąć należało, że złożenie dowodów lub wyjaśnień po upływie zakreślonego przez organ terminu, ale przed rozstrzygnięciem merytorycznym sprawy, nie powoduje bezskuteczności tej czynności, a zatem tego rodzaju termin nie podlega przywróceniu w trybie art. 58 § 1 kpa. Niezłożeni przez stronę wyjaśnień i dowodów mających znaczenie – jak trafnie wskazał organ orzekający – będzie rzutowało na przyznanie (bądź odmowę przyznania) wnioskowanych płatności. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ St.Małek /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło