II SA/Po 195/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2008r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H.B. i W.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia zwolnić H.B. i W. B. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący H. i W. małżonkowie B. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym. Argumentowali, że oboje uzyskują niskie świadczenia z ZUS, z których nie są w stanie pokryć bieżących wydatków. Wnioskodawczyni wskazała, że od czasu do czasu są zmuszeni korzystać z pomocy opieki społecznej. Nadal choruje i przeszła już pięć operacji chirurgicznych. Wnioskodawca dodał, że cierpi na kilka przewlekłych chorób, których leczenie jest drogie. Oświadczył, że obecny stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie dodatkowej pracy. Wnioskodawcy oświadczyli, że uzyskują dochód z emerytury i renty w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie, co uwiarygodnili kserokopiami dowodów wypłaty świadczeń ZUS. Wysokość bieżących wydatków oszacowali na kwotę 1.448 zł miesięcznie (900 zł – wyżywienie, 45 zł – prąd, 18 zł – woda i kanalizacja, 50 zł – benzyna, utrzymanie samochodu [...] z 1998r., 15zł – podatek od nieruchomości, 75 zł – leczenie, 40 zł – drobne naprawy w domu, 240 zł – opał, 30 zł środki czystości, 35 zł – telefon). Wnioskodawcy przedłożyli zaświadczenia lekarskie o rozpoznanych chorobach przewlekłych wymagających systematycznego leczenia i regularnego przyjmowania leków, zaświadczenie z Urzędu Gminy wskazujące, że figurują w ewidencji podatkowej Gminy, zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej, że wnioskodawcy korzystają z pomocy finansowej w formie zasiłków celowych i pracy socjalnej tego ośrodka. W części dotyczącej majątku nieruchomego wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni [...] m². Z akt administracyjnych wynika, że są współwłaścicielami działki o powierzchni [...] m² położonej w [...]. Z wniosku o prawo pomocy wynika, że nie mają oszczędności, papierów wartościowych, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści). Wnioskodawcy muszą przy tym wykazać, że nie mają realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżących pozwala na przyznanie im prawa pomocy i zwolnienie ich od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uzyskują wprawdzie stałe miesięczne świadczenie, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności, które mogliby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Uzyskiwane dochody nie wystarczają im bowiem na pokrycie bieżących potrzeb utrzymania skoro zwracają się o pomoc społeczną. Wprawdzie skarżący posiadają majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego zarobkowania, jednak zdolność do uzyskania takich dochodów musi być realna. Tymczasem, zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje by mogli uzyskać dodatkowe dochody z tego źródła. Są także osobami schorowanymi, mającymi w związku z tym zwiększone wydatki na leki i leczenie. Stan zdrowia ogranicza możliwość podjęcia chociażby dorywczej pracy. Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawcy nie mają możliwości ich uiszczenia nawet w części bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka