II SA/Po 195/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-12-18
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy zostali już zwolnieni od kosztów sądowych, mogą ponownie ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli ich sytuacja finansowa nie uległa poprawie, a jedynie utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, którzy zostali już zwolnieni od kosztów sądowych, mogą ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co oznacza sytuację rzeczywiście ciężką finansowo.Stan faktyczny
Wnioskodawcy H.B. i W.B. złożyli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Argumentowali trudną sytuacją finansową, utrzymując się z emerytury i renty, chorując i ponosząc zwiększone koszty leczenia. Wcześniej zostali już zwolnieni od kosztów sądowych. Wnioskodawcy posiadają dom i samochód, ale nie mają oszczędności. Korzystali również z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla zwolnionych od kosztów sądowych H.B. i W.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2008r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H.B. i W.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia ustanowić dla zwolnionych od kosztów sądowych: H.B. i W.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 marca 2008r. H.B. i W.B. zostali zwolnieni od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (k. 33 akt). Przyznane prawo pomocy nie zostało cofnięte.
Skarżący ponownie złożyli wniosek o prawo pomocy w dniu 3 grudnia 2008r., który następnie uzupełnili w dniu 17 grudnia 2008r. Wnioskodawcy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Argumentowali, że nie mają pieniędzy na pokrycie wynagrodzenia adwokata z wyboru, gdyż otrzymują "pobory z ZUS". Chorują i ponoszą w związku z tym zwiększone koszty. Oświadczyli, że nie mają też perspektyw na poprawienie swojej złej sytuacji, gdyż mają skierowania do szpitala.
Z przedłożonego wniosku o prawo pomocy wynika, że wnioskodawcy uzyskują dochód z emerytury i renty w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczyli, że dysponują samochodem osobowym marki [...] z 1998r. W części dotyczącej majątku nieruchomego wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni [...] m². Z akt administracyjnych wynika, że są współwłaścicielami działki o powierzchni [..] m² położonej w N.M. nad W. Oświadczyli, że nie mają oszczędności, papierów wartościowych, czy wartościowych ruchomości.
Wnioskodawcy przedłożyli zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej, z którego wynika, że w 2007r. korzystali z jednorazowej pomocy finansowej w formie zasiłku celowego i pracy socjalnej tego ośrodka. Przedłożyli zaświadczenia lekarskie o rozpoznanych chorobach przewlekłych wymagających systematycznego leczenia i regularnego przyjmowania leków, zaświadczenia o odbytych zabiegach rehabilitacyjnych i skierowania do szpitala.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z oświadczeń zawartych w ponownym wniosku o prawo pomocy wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżących nie uległa zmianie, a tym bardziej poprawie, w stosunku do tej, którą przedstawili we wniosku o prawo pomocy z dnia 6 marca 2008r. (k. 26 i 29 akt). Utrzymują się jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz chorują, co wiąże się ze zwiększonymi kosztami bieżącego utrzymania.
Wnioskodawcy nadal też korzystają z przywileju zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Zatem żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów jest bezzasadne, a orzekanie w tym przedmiocie zbędne.
Mając na uwadze kondycję finansową wnioskodawców, a zwłaszcza wysokość miesięcznych dochodów, nie są oni w stanie ponieść kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W tym stanie rzeczy należało przyznać im prawo pomocy w pozostałej części, gdyż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło