II SA/Po 196/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-05-17

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy, a brak dowodów uniemożliwia stwierdzenie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący R. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną i rodzinną. Wniosek był niepełny, w związku z czym sąd wezwał skarżącego do jego uzupełnienia poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających dochody, wydatki i stan majątkowy. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący R. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący argumentował, że jest jedynym żywicielem rodziny. Dochód miesięczny z gospodarstwa rolnego oszacował na kwotę [...] zł. Podał, że żona jest gospodynią domową, niepracującą poza gospodarstwem. Podał, że ma szóstkę dzieci w wieku od 12 do 22 lat uczących się w szkołach wyższych, średnich i podstawowych. Nadto wskazał, że nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, akcji, obligacji, udziałów, ani żadnych wartościowych kosztowności. Wskazał, że miesięczny dochód w całości przeznacza na utrzymanie rodziny, podatki, stałe opłaty, koszty związane z nauką dzieci, zakup odzieży i środków higienicznych oraz na wyżywienie. Wnioskodawca oświadczył, że z majątku nieruchomego posiada dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, zatem nie przestawiał całościowej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zobowiązano wnioskodawcę przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje on i pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami, w tym zeznaniami podatkowymi PIT, jeżeli je składano. Zwrócono się, więc o podanie, czy prowadzona jest także działalność gospodarcza, a jeżeli tak to z jakim wynikiem finansowym. Wezwano wnioskodawcę do podania rodzaju i wielkości prowadzonej działalności rolniczej, roczną wartość przychodu ze sprzedaży produkcji z gospodarstwa rolnego, a także wysokości kosztów jego prowadzenia. Jednocześnie zobowiązano wnioskodawcę do złożenia oświadczenia o wysokości otrzymanych dopłat. Wskazanie powyższych danych pozwoliłoby bowiem określić rozmiar prowadzonej działalności i ostatecznie wysokość środków jakimi z tego tytułu wnioskodawca dysponuje w świetle możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanych rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje. Nadto istotne było wyszczególnienie kwot kosztów bieżącego utrzymania rodziny, gdyż wskazuje to na realną wysokość środków, jakimi wnioskodawca obraca. Nadto zwrócono się do wnioskodawcy o opisanie posiadanego majątku nieruchomego, w tym do podania jakie przynosi dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Posiadanie takiego majątku, stanowiącego źródło dodatkowego dochodu, co do zasady, wyłącza bowiem możliwość przyznania prawa pomocy. Przesyłkę z powyższym zobowiązaniem prawidłowo doręczono wnioskodawcy (k. 20), wezwanie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej jego zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej oraz fakt, że wnioskodawca utrzymuje rodzinę jedynie z prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Okolicznością przesądzającą o zwolnieniu od kosztów sądowych nie może też być sam fakt posiadania sześciorga uczących się dzieci. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. Ostatecznie wnioskodawca na wezwanie nie udzielił żadnej odpowiedzi, pozwalającej na ustalenie jak wygląda jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Wobec powyższego opierając się tylko o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż wnioskodawca nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło