II SA/Po 196/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym połączonych spraw skarg W. K. i M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne ze skarg W. K. i M. D.; 2. zasądzić na rzecz M. D. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zasądzić na rzecz W. K. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ J. Szuma W. K. i M. D. wnieśli skargi na decyzję Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia [...] grudnia 2018 r., [...]. Skargi zarejestrowano odpowiednio pod sygnaturami II SA/Po 196/19 i II SA/Po 197/19. Postanowieniem z dnia 27 maja 2019 r. Sąd połączył sprawę II SA/Po 197/19 (ze skargi M. D.) ze sprawą II SA/Po 196/19 i postanowił prowadzić dalej podstępowanie z obu skarg pod sygnaturą II SA/Po 196/19. We wspólnej odpowiedzi na skargi W. K. i M. D. Wojewoda wniósł o ich oddalenie. Zarazem jednak w dalszej argumentacji wyjaśnił, że po zapoznaniu się ze stanowiskami skarżących postanowił w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., [...] zmienić zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uchylił własne rozstrzygnięcie (z dnia [...] grudnia 2018 r.) i jednocześnie uchylił decyzję pierwszoinstancyjną Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r., [...], [...] oraz orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia wnioskodawcy pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r., [...] podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku uwzględnienia przez organ skargi w całości w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a. Jak wskazano, skarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z dnia 27 grudnia 2018 r., [...] została uchylona decyzją autokontrolną tegoż organu z dnia [...] lutego 2019 r., [...]. Ta ostatnia decyzja ma przymiot decyzji ostatecznej. Oznacza to, że skutecznie wyeliminowano z obrotu prawnego akt mający być przedmiotem kontroli legalności z obecnie rozpatrywanych skarg W. K. i M. D.. Powyższe czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Niezależnie, Sąd uznał za konieczne poczynić pewne uwagi uzupełniające. Pamiętać należy, że podjęte przez organ w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. rozstrzygnięcie (decyzja tzw. autokontrolna) także podlega kontroli sądu administracyjnego. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że na decyzję autokontrolną Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r., [...] skargi wnieśli wymieniony na wstępie W. K. (sprawa [...]) jak i również inwestor D. sp. z o.o. [...] (sprawa II SA/Po 251/19). Odnosząc się do zaistniałej sytuacji procesowej Sąd wyjaśnia, że o ile relacje pomiędzy sprawą ze skargi na decyzję pierwotną a sprawą ze skargi na decyzję autokontrolną nie budzą wątpliwości (przepisy art. 54 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wskazują, że należy umorzyć postępowanie na decyzję pierwotną), to jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie sygnalizuje się możliwość wystąpienia komplikacji procesowych, które należy mieć na uwadze, gdyby decyzja autokontrolna została uchylona przez sąd. W szczególności zgłaszano wątpliwości co do tego, jak skutecznie zapewnić prawo do sądu skarżącym pierwotną decyzję, gdyby decyzja autokontrolna została wyeliminowana z obrotu (wszakże ta pierwsza w takiej sytuacji niejako w płaszczyźnie prawnej "odżywa"). Sąd rozpoznający niniejsze skargi stoi na stanowisku, że umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego nie spowoduje uszczerbku dla praw W. K. i M. D.. W postępowaniu ze skargi na decyzję autokontrolną znajdą bowiem zastosowanie art. 135 § 1 i art. 135 P.p.s.a., które stanowią, że sąd administracyjny nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi może – stosownie do okoliczności sprawy – stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa (w szczególności uchylać decyzje administracyjne) w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy [administracyjnej], której dotyczy skarga. Taki też pogląd wyrażany jest w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2008 r., II OSK 817/07; 16 lutego 2010 r., I OSK 1206/09 oraz 26 lutego 2013 r., II OSK 2027/11, orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz w doktrynie (zob. T. Woś [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, wyd. el. Lex, komentarz do art. 54, pkt 38; A. Krawiec, Autokontrola decyzji administracyjnej, Kraków 2012, s. 145–146). Dodać należy, że zarówno M. D. jak i W. K. zachowują pełne prawa procesowe w sprawach ze skarg na decyzję z dnia [...] lutego 2019 r., [...] (występują oni w nich odpowiednio jako uczestnik postępowania i jako skarżący). Będą więc mogli prezentować swoje stanowisko i przedstawiać żądania, gdy chodzi o całość sprawy administracyjnej, w której wydano tak decyzję z dnia [...] lutego 2019 r., jak i wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...]. Niezależnie od powyższego Sąd nadmienia, że decyzją autokontrolą z dnia [...] lutego 2019 r., [...] Wojewoda zmienił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., [...] i orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r., nr [...], [...] oraz zarazem o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] w [...]. Opisaną decyzją autokontrolną objęto więc weryfikację całego postępowania administracyjnego, co oznacza, że w ramach skargi na decyzję z dnia z dnia [...] lutego 2019 r. postępowanie to będzie kontrolowane całościowo i merytorycznie. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie wydano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 161 § 2 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyły się - w przypadku skargi M. D.: kwota uiszczonego wpisu skargi (dowód zaksięgowania na rachunek sądu – zob. k. 13 akt sądowych w teczce II SA/Po 197/19), - w przypadku skargi W. K.: wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (zob. k. 9 akt administracyjnych). Nadmienić należy, że W. K. uiścił co prawda wpis od skargi (k. 8 akt sądowych), jednak na jego wyraźny wniosek opłatę potraktowano jako wpłaconą na poczet wpisu od skargi II SA/Po 250/19 (zob. wniosek i zarządzenie Przewodniczącego Wydziału odpowiednio na k. 29 i 33 akt sądowych). W ostatecznym rozrachunku przyjąć więc należy, że wpis w sprawie II SA/Po 196/19 nie został uiszczony. Pomimo to, z uwagi na charakter orzeczenia, w ramach którego następuje zwrot kosztów postępowania (umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a.), odstąpiono zobowiązywania skarżącego do wpłaty wpisu jak i od nakładania na organ obowiązku ściągnięcia nieuiszczonego wpisu w trybie art. 223 § 2 P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2014 r., II OZ 446/14, ONSAiWSA z 2015 r., nr 3, poz. 40). /-/ J. Szuma