II SA/Po 1966/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. odmówił wydania decyzji orzekającej rozbiórkę ogrodzenia - muru znajdującego się na granicy działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w M. i postanowił zająć stanowisko w sprawie stanu technicznego powyższego ogrodzenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 106 § 5 kpa oraz punkty 1 - 5 porozumienia z dnia [...] 04.2000 r. zawartego pomiędzy Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego a Generalnym Konserwatorem Zabytków. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu [...].06.2003 r. dokonano oględzin przedmiotowego ogrodzenia. W ich toku stwierdzono, że ogrodzenie to nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla otoczenia. Podczas oględzin stwierdzono, iż mur posiada kilka pęknięć oraz duże ubytki tynków, a także występują braki w wypełnieniu spoin. Stan techniczny ogrodzenia wskazuje, że wymaga on przeprowadzenia robót remontowych wzmacniających go i poprawiających wygląd estetyczny. Mur znajduje się w granicy i wraz z drewnianą bramą oddziela działkę nr [...] od działek sąsiednich. Obiekt położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej, podlega zastosowaniu przepisów o ochronie zabytków i stąd nie zastosowano przepisów art. 66 ustawy Prawo budowlane. Zażalenie złożył A.K., właściciel działki nr [...], podając, że ogrodzenie znajdujące się na granicy jego nieruchomości jest w bardzo złym stanie, stwarza zagrożenie dla zdrowia ludzi, nadto planuje on rozbudowę budynku mieszkalnego, a realizacja tej inwestycji wymaga rozbiórki muru. Żalący się powołał się na swoje wcześniejsze pismo z maja 2003 r., w którym opisał szczegółowo stan techniczny obiektu, zadeklarował iż pokryje koszty rozbiórki i wskazał, że właściciel nieruchomości nr [...] pan W. nie zgadza się na rozbiórkę ogrodzenia. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu zażalenia A.K. , uchylił postanowienie PINB z dnia [...]r. i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż zaskarżone postanowienie jest niezgodne z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Powołanie się przez organ I instancji na art. 106 kpa jest nieprawidłowe, gdyż dotyczy on współdziałania organów administracji publicznej i nie może stanowić podstawy prawnej w przedmiotowej sprawie. W myśl art. 106 kpa PINB w M. mógłby wyrazić swoje stanowisko co do stanu technicznego muru w przypadku zwrócenia się o zajęcie takiego stanowiska przez inny organ. W związku z podjęciem przez organ I instancji postępowania dotyczącego nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia PINB winien zgodnie z art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, przy czym postępowanie powinno zostać zakończone decyzją, a nie postanowieniem (art. 104 § 1 kpa). Przyjęcie jako podstawy prawnej porozumienia z dnia [...].04.2000 r. zawartego pomiędzy Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego a Generalnym Konserwatorem Zabytków jest niewłaściwe. Porozumienie to nie stanowi prawa, a reguluje jedynie zasady współdziałania obu organów. Z uwagi na stwierdzenie braku przesłanek do zastosowania przepisów art. 66 ustawy Prawo budowlane należało uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Od powyższego postanowienia skargę złożyli K. i A. K. , podnosząc, iż ogrodzenie-mur jest w bardzo złym stanie, otwieranie bramy powoduje poruszanie się ściany, powstają nowe pęknięcia i dochodzi do osypywania się tynku, rozebranie muru wiąże się z postawieniem na tym miejscu nowego, skarżący deklarują pokrycie kosztów z tym związanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo ocenił, iż rozstrzygnięcie PINB w M. nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przepis art. 106 kpa nie stanowi samoistnej podstawy do wydania postanowienia uzgadniającego. Reguluje on kwestie proceduralne związane ze współdziałaniem organów stanowiąc, iż jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek organu załatwiającego sprawę. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. PINB w M. prowadził własne, samodzielne postępowanie dotyczące stanu technicznego ogrodzenia w związku z pismem skarżącego A.K.. Z akt nie wynika, aby inny organ zwrócił się do PINB o zajęcie stanowiska w trybie art. 106 kpa. Prawidłowo też organ II instancji wskazał, iż porozumienie z dnia 10.04.2000 r. zawarte pomiędzy Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, a Generalnym Konserwatorem Zabytków nie ma charakteru normatywnego i reguluje jedynie zasady współdziałania obu organów oraz, że załatwienie sprawy winno zgodnie z art. 104 § 1 kpa nastąpić w formie decyzji, a nie postanowienia. Organ prawidłowo więc uznał konieczność uchylenia postanowienia PINB w M.. Natomiast całkowicie błędnie WINB przyjął, że w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne okazało się bezprzedmiotowe i należy zastosować przepis art. 105 § 1 kpa. W tym zakresie organ nie rozpatrzył całości zgromadzonego materiału dowodowego i wyprowadził z niego błędne wnioski, naruszając przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 80 poz. 718 z 2003 r.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Użytkowanie obiektu w sposób stwarzający zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi nie jest więc wyłączną okolicznością uzasadniającą zastosowanie przepisu art. 66 ustawy prawo budowlane. Jest to jedynie jedna z kilku wymienionych w tym przepisie przesłanek. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - protokołu oględzin z dnia [...].06.2003 r. - wynika, iż w ścianie przedmiotowego ogrodzenia widoczne są ubytki spoiwa, brak tynku w znacznej części, rysy od filara do połowy muru, pęknięcie pionowe na 1/3 wysokości. Organ I instancji w swoim postanowieniu stwierdził, że ogrodzenie wymaga remontu, który je wzmocni i poprawi wygląd estetyczny. Powyższy opis pozwala zasadnie stwierdzić, iż przedmiotowe ogrodzenie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, wskazuje również na możliwość powodowania oszpecenia otoczenia. Są to więc okoliczności wymienione w art. 66 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 80 poz. 718 z 2003 r.) obligujące organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Okoliczności te nie pozwalają na przyjęcie, iż postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Podkreślić należy, iż wprawdzie skarżący w swoim piśmie z dnia [...]05.2003 r. żądał nakazania rozbiórki muru, jednakże w tego rodzaju sprawie, której przedmiotem jest ocena stanu technicznego obiektu budowlanego, organy nadzoru budowlanego nie są związane wnioskami stron postępowania i są zobligowane do wydania rozstrzygnięć odpowiednich do poczynionych ustaleń. Zaznaczyć także należy, iż w związku z brakiem w przepisie art. 66 ustawy prawo budowlane zastrzeżenia analogicznego do tego jakie zostało zamieszczone w art. 67 ust. 2 wymienionej ustawy, dyspozycja pierwszego z wymienionych przepisów (tj. art. 66) ma również zastosowanie do obiektów będących zabytkami. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż organy obu instancji wydając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 18.06.2003 r. dopuściły się naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj. art. 105 § 1, art. 106, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 66 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy oba rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy uwzględnić całość zgromadzonego materiału dowodowego i dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, z uwzględnieniem treści art. 66 ustawy Prawo budowlane. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...]r. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). Z uwagi na treść zaskarżonego postanowienia, które nie ma cechy wykonalności nie zastosowano przepisu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MK