II SA/Po 1972/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Popowska As. sąd. Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : przyznania uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/B.Popowska Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku F. J. o przyznanie uprawnień kombatanckich, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm.) podając, że zainteresowany złożył wniosek po terminie określonym w art. 22 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy F. J. zarzucił, że nie wiedział o obowiązku dotrzymania jakiegokolwiek terminu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] r. [...] utrzymał decyzję własną w mocy, podzielając jej dotychczasową argumentację. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podkreślał, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące odwołując się do wcześniej naprowadzonej argumentacji. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona jednakże nie z powodów podniesionych w skardze. Przepis art. 22 ust. 3 Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2002 r. nr 42 poz. 371) ze zm.) stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1 - 4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane, w trybie o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Powyżej cytowany przepis był podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W międzyczasie został jednak poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 w pkt 3 orzekł że "art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i 30 Konstytucji". Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 29 kwietnia 2003 r., bowiem ukazało się w Dzienniku Ustaw nr 72 pod pozycją 658 z tej daty (vide art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Jakkolwiek organ administracyjny orzekając w sprawie zastosował prawo obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, to w dacie rozstrzygania przez Sąd Administracyjny, niekonstytucyjny przepis nie może już wywierać skutków prawnych. Eliminacja przepisu z systemu prawnego w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego następuje ze szczególnego powodu, jakim jest niekonstytucyjność przepisu - a więc jego wadliwość, naruszenie standardów prawnych zawsze hierarchicznie wyższych niż kontrolowany przepis. Skoro więc jest on uchylony dlatego, że już wcześniej nie odpowiadał określonym wymogom konstytucyjnym, to Sąd orzekając w sprawie nie mógł akceptować jego zastosowania w zaskarżonej decyzji i to również z powodu brzmienia art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przede wszystkim zaś zgodnie z art. 145 a kpa w przypadku podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego m. in. z Konstytucją istnieją podstawy do wznowienia postępowania, co z kolei stanowi samodzielną podstawę do uchylenia z mocy art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (upsa) zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 upsa. Sąd nie orzekł w trybie art. 152 w/w postępowania sądowo administracyjnego wobec wyraźnej hipotezy art. 26 ustawy o kombatantach. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/B.Popowska KB/