II SA/Po 198/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący Z.A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje 6 osób. Wnioskodawca oświadczył, że otrzymuje emeryturę nauczycielską w wysokości [...]zł miesięcznie, jego żona pracuje i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie, syn również otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie, jego żona otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł miesięcznie. Na utrzymaniu syna i synowej pozostaje dwoje małych dzieci, jedno uczęszczające do przedszkola, drugie - w wieku 6 miesięcy. Wnioskodawca wskazał, że wspólny dochód prowadzonego gospodarstwa wystarcza tylko na opłaty związane z utrzymaniem domu jednorodzinnego, w którym mieszkają (opał, energia, woda, podatek od nieruchomości) oraz na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m², umeblowanie pokoi i kuchni oraz rzeczy osobiste. Nadto podał, że posiada samochód osobowy marki Skoda z 2002r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 c) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie choroby zawodowej, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 c) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, zatem nie przestawiał całościowej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 p.p.s.a. do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zobowiązano wnioskodawcę przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje on i pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami, w tym rocznymi zeznaniami podatkowymi PIT. Zwrócono się także o podanie, jakie są obroty na posiadanych rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje. Nadto zobowiązano wnioskodawcę do opisania posiadanego majątku nieruchomego wraz z podaniem dochodów jakie przynosi i kosztów jego utrzymania, a także o podanie spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania całej rodziny. Przesyłkę z powyższym zobowiązaniem wnioskodawca odebrał osobiście (k. 19). Wezwanie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej jego zdolności do uiszczenia kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. Zwłaszcza w kwestii wysokości dochodów osiąganych przez wszystkich członków rodziny oraz ponoszonych niezbędnych kosztów bieżnego jej utrzymania. Ostatecznie wnioskodawca mimo wezwania zaniechał jakiejkolwiek odpowiedzi, pozwalającej na ustalenie jak wygląda rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy i pozostałych członków rodziny, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wobec powyższego opierając się tylko o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż wnioskodawca nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Brak jest bowiem pełnego materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść powyższych nakładów bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojej rodziny. W postępowaniu sądowoadministracyjnym o przyznanie prawa pomocy rozstrzyga się bowiem na podstawie oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, które powinny być przedstawione we wniosku lub wynikać z dokumentów, do przedłożenia których strona została zobowiązana w wezwaniu (patrz post. NSA z dnia 10 marca 2011r, sygn. akt II FZ 67/11). Wobec powyższego niepełny wniosek o prawo pomocy złożony przez skarżącego musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska