II SA/Po 199/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-14
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, działająca na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest zwolniona z opłat sądowych w sprawach własnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą, na mocy nowo dodanego art. 239 § 2 PPSA, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji?Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego, działająca na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest zwolniona z opłat sądowych w sprawach własnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą, na mocy art. 239 § 2 PPSA. Przepis ten, wprowadzony ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r., ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zgodnie z art. 2 tej ustawy. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie na podstawie art. 249a PPSA.Stan faktyczny
Fundacja w C., będąca organizacją pożytku publicznego, wniosła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy. Fundacja wniosła o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, które pozostało bez odpowiedzi, sąd rozpoznał sprawę w kontekście nowelizacji PPSA, która wprowadziła zwolnienie z opłat dla organizacji pożytku publicznego w sprawach własnych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Fundacji w C. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiar budowy postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Fundacja w C. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2014r. wyrażającą sprzeciw wobec zgłoszonych robót budowlanych. Fundacja wniosła o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPPr wskazano, że Fundacja prowadzi działalność pożytku publicznego. Wysokość kapitału zakładowego wynosi [...]zł, wysokość środków trwałych za 2013r. wynosi [...]zł, bilans z działalności na dzień 31 grudnia 2013r. wyniósł [...] zł, na rachunku bankowym znajduje się kwota [...]zł.
Osoba reprezentująca Fundację została wezwania w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych wyjaśnień, oświadczeń oraz dokumentacji źródłowej. Zobowiązano do przedłożenia sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy oraz oświadczenia na temat wydatków poniesionych przez Fundację w okresie od stycznia do grudnia 2014r. i od stycznia do czerwca 2015r., gdyż dane te najpełniej obrazują rzeczywistą sytuację finansową wnioskującej Fundacji. Nadto zobowiązano do przedłożenia uchwały określającej wysokość składek członkowskich, informacji o liczbie członków Fundacji (aktualnego wykazu członków), oświadczenia wyjaśniającego jakie działania podejmuje Fundacja w celu gromadzenia środków finansowych na realizację swoich zadań statutowych albowiem informacje to pozwalają ocenić aktualne możliwości finansowe Fundacji. Wezwano także do podania aktualnego stanu środków finansowych w kasie Fundacji, wysokości obrotów na posiadanych przez Fundację rachunkach bankowych wraz z przedłożeniem wyciągów z tych rachunków za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz do podania informacji o zajęciach komorniczych. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone, pozostało jednak bez jakiejkolwiek odpowiedzi.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w dniu 15 sierpnia 2015r. weszła w życie ustawa z 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658, dalej "ustawa"). W myśl art. 1 pkt 64 ustawy zmieniającej dodano nowy przepis do ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") – art. 239 §2 w brzmieniu "Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie."
Nadto, zgodnie z treścią art. 1 pkt 66 ustawy dodano kolejny nowy przepis do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - art. 249a w brzmieniu "Jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.".
Zgodnie z treścią art. 2 ustawy przepisy art. 239 §2 p.p.s.a. oraz art. 249 a p.p.s.a., w powyższym brzmieniu, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy. Przez "postępowanie wszczęte" o jakim mowa w art. 2 ustawy rozumieć należy postępowanie wszczęte na skutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, przy zachowaniu wszystkich wymogów związanych z prawidłowym jej wniesieniem. Zatem przepisy art. 239 §2 p.p.s.a. oraz art. 249 a p.p.s.a. stosuje się do postępowań sądowoadministracyjnych wszczętych na skutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego przed 15 sierpnia 2015r.
W niniejszej sprawie skarżąca Fundacja wniosła skargę za pośrednictwem Wojewody, jako organu II instancji, w dniu 20 stycznia 2015r., zatem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 2 ustawy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują zatem nowe przepisy art. 239 §2 p.p.s.a. oraz art. 249 a p.p.s.a.
Skarżąca Fundacja jest organizacją pożytku publicznego i w zakresie swojej działalności statutowej posiada działalność polegającą na wznoszeniu obiektów kultu religijnego. Skarga natomiast dotyczy sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy krzyża murowanego zbrojonego wraz z dwoma głazami na działce położonej w C. Przedmiotem skargi jest zatem w sprawa własna Fundacji, związana z jej działalnością statutową i nie dotycząca działalności gospodarczej. Spełnione są więc przesłanki art. 239 §2 p.p.s.a. stanowiące wyjątek od zasady ponoszenia kosztów sądowych związanych z udziałem w sprawie, wynikającej z art. 199 p.p.s.a. Skutkiem powyższego Fundacja zwolniona jest z mocy prawa od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.) związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej Fundacji o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie (art. 249a p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 239 § 2 p.p.s.a.i art. 249 a p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło