II SA/Po 1997/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r.. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 20 (dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KB/ Decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...] wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 90 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym z 20 czerwca 1997 r. oraz przepisów wykonawczych w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami odmówił A. P. wydania wtórnika prawa jazdy kategorii kwalifikowanej "T". W uzasadnieniu wskazywano na brak protokołu zdania egzaminu na w/w kategorię zarówno w dokumentach przedłożonych przez samego zainteresowanego jak i znajdujących się w archiwach: Urzędu Miasta i Gminy w [...], Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w[...], Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta [...], Wydziału Rozwoju Regionalnego Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. Z dokumentacji wynika, że A. P. w [...] r. zdał z wynikiem pozytywnym egzamin na prawo jazdy kategorii "A" i "B". Strona utrzymywała, że zdała również egzamin na prawo jazdy kategorii "T". Potwierdzeniem tej okoliczności było wydanie mu dokumentu – prawa jazdy w zakresie kategorii "A", "B" i "T". Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył A. P. , który podkreślał, że w [...] r. ubiegał się o kategorię "B" i "T" przed organami uprawnionymi w [...] - wówczas to egzaminu nie zdał. W tym samym roku ([...]) przystąpił do egzaminów poprawkowych obejmujących obie wymienione kategorie w [...] przy ul. [...]. Egzamin poprawkowy złożył z wynikiem pozytywnym i [...] r. otrzymał prawo jazdy kategorii A, B i T (seria [...]). Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] r. utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie pierwszoinstacyjne. Organ odwoławczy powołując się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu orzeczenia Starosty uznał, że odmowa wydania wtórnika prawa jazdy kategorii "T" znajduje podstawę prawną. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. Skarżący argumentował, że nie może ponosić negatywnych skutków braków w dokumentacji właściwych organów. Jedyny dokument jaki posiada - prawo jazdy udostępnił organom, a z dokumentu tego wynika, że uzyskał uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A", "B" i "T". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego, a w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Ujawnione w sprawie okoliczności dają podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Poznańskiego. Jakkolwiek organy orzekające nie zaznaczyły w swoich rozstrzygnięciach, to postępowanie w sprawie podjęto m. in. w trybie wynikającym z art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.- dalej prd. ). W oparciu o zawarte w owym przepisie upoważnienie dla Ministra Infrastruktury dla określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokości opłat za ich wymianę, Minister Infrastruktury wydał Rozporządzenie z dnia 28.IV.2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy (Dz. U. nr 69, poz. 640 ze zm.). Ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury zawarte w art. 150 ust. 2 prd dotyczyło określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Minister Infrastruktury nie otrzymał zatem ustawowego upoważnienia dla określenia warunków cofania nabytych praw jazdy w związku z ich wymianą. Rozporządzenie w § 5 ust. 2 odsyła do zasad i trybu postępowania przy wydawaniu uprawnień do kierowania pojazdami, a więc do obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. 150/01/1680 ze zm.), które w sposób nieostry w § 7 ust. 1 lit. d określało zadania organu do badania zasadności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień. Zgodnie z art. 92 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319) rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w ustawie zasadniczej w celu wykonania ustawy i na podstawie szczegółowego upoważnienia w niej zawartego. Upoważnienie winno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Konstytucja zabrania jednak konstrukcji tzw. "upoważnień kaskadowych" do wydania aktu wykonawczego, zaś samym upoważnieniom ustawowym stawia wysokie wymagania co do precyzji, z jaką winny określać cechy aktu wykonawczego. Nie można zatem w rozporządzeniu wykonawczym rozszerzać materii przekazanej do uregulowania przez ustawę poprzez odsyłanie do kolejnych aktów wykonawczych ( wyrok NSA z 15 12002 r.- II SA 2348/00). Zakres zastosowania przepisów rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w postępowaniu o wymianę praw jazdy ograniczony jest zakresem delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 prd, w którym wskazano, jakie kwestie Minister Infrastruktury zobligowany był uregulować w drodze aktu wykonawczego. Analiza treści tej delegacji wskazuje, że w ramach postępowania o wymianę tych dokumentów zastosowanie mają wyłącznie te przepisy rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które nie dotyczą weryfikacji posiadanych przez kierowcę uprawnień. Jeśli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, iż zachodzą rozbieżności między posiadanym prawem jazdy, a dokumentacją znajdującą się w ewidencji kierowcy, może skorzystać z uprawnień, jakie na podstawie delegacji zawartej w art. 100 ust. 1 prd uregulowano w rozporządzeniu w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Z upoważnienia zawartego w art. 150 ust. 2 prd nie wynika prawna możliwość pozbawiania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych danej kategorii, nabytych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Organy obu instancji nie rozważyły także, czy w drodze wymiany prawa jazdy winien być wydany wtórnik prawa jazdy ( jak o tym orzekł Starosta). Ani w ustawie, ani w obu analizowanych rozporządzeniach, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ani też w przepisach obowiązujących w dacie wydania wtórnika ([...] r.), brak definicji legalnej wtórnika prawa jazdy. Należy zatem przyjąć, że normodawca odwoływał się do znaczenia słowa "wtórnik", powszechnie przyjętego w polskiej kulturze prawnej i w literackim języku polskim. W "Słowniku języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego pojęcie wtórnik w języku handlowym, to drugi egzemplarz dokumentu, duplikat, kopia, odpis ( op. cit. PWN 1967 t. IX s. 1378). W "Słowniku języka polskiego" pod red. M. Szymczaka brak słowa "wtórnik", lecz jest słowo "wtóry" jako następujący po pierwszym, będący powtórzeniem pierwszego, drugi (op. cit. PWN 1992 t. 3 s. 778). Tym samym organy nie powinny orzekać o wydaniu wtórnika, lecz prawa jazdy, któremu ów wtórnik odpowiadał. Wydanie Skarżącemu w [...] r. prawa jazdy nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej i jej zmiana wymaga nadzwyczajnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych ( art.: 145, 156, 154, 155 kpa). Organ nie zastosował żadnego ze wskazanych w ustawie trybów. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i na podstawie art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Art. 152 tej ustawy nie zastosowano wobec negatywnego charakteru rozstrzygnięcia podlegającego weryfikacji w niniejszym postępowaniu. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski KB/