II SA/Po 2/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-07
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, w której strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sytuacja majątkowa strony uzasadnia potrzebę takiego wsparcia?Ratio decidendi
W sprawach z zakresu pomocy społecznej strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co czyni żądanie zwolnienia od tych kosztów bezprzedmiotowym. Jednakże, jeśli sytuacja majątkowa strony uzasadnia potrzebę ustanowienia adwokata, a odmowa takiego wsparcia mogłaby ograniczyć prawo do sądu ponad ustawowe koszty postępowania, należy przyznać prawo pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Strona skarżąca E. B. i A. B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą uchylenia decyzji o pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej. Sąd uznał, że skarżący są ustawowo zwolnieni z kosztów sądowych, co czyni to żądanie bezprzedmiotowym. Analizując sytuację materialną strony, sąd stwierdził, że dochody skarżących nie pozwalają na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez ograniczenia podstawowych potrzeb życiowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla E. B. i A. B. adwokata, odmówić E. B. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie oraz odmówić A. B. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2011r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej; postanawia 1. ustanowić dla E. B. i A. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić E. B. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, 3. odmówić A. B. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie /-/ Sebastian Michalski
Skarżący E. i A. małżonkowie B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W postępowaniu sądowoadministracyjnym skargę opatrzono symbolem "6324" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej.
W konsekwencji uznać należy, że Skarżący korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądania zwolnienia od kosztów sądowych są bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawców, należało odmówić im prawa pomocy w tym zakresie.
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz przedstawionych dokumentów ustalono, że Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i zamieszkują na terytorium [...]. Na utrzymaniu Wnioskodawców pozostaje dwoje dzieci w wieku 5 i 14 lat. Wnioskodawcy uzyskują dochody z umów na czas określony zawieranych z biurami pośrednictwa pracy. Roczne dochody brutto określili na 15.999 euro. Z uwagi na niskie dochody otrzymują także pomoc finansową z gminy (5.809 euro w 2010 roku). Koszty utrzymania koniecznego rodziny określili na około 1000 euro miesięcznie (czynsz za mieszkanie, media, ubezpieczenia, energia, bilety komunikacji miejskiej). Wnioskodawcy nie posiadają nieruchomości, wartościowych przedmiotów czy oszczędności.
Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżących uzasadniają ocenę, że nie są oni w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wykazali, że wysokość uzyskiwanych dochodów nie przewyższa kosztów utrzymania rodziny. Zatem odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Wnioskodawcy wspólnie wnieśli skargę i wspólnie złożyli wniosek o prawo pomocy (pomiędzy Skarżącymi nie ma faktycznego sporu). W tych okolicznościach wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu dla strony skarżącej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 239 pkt 1 oraz na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ Sebastian Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło