II SA/Po 2012/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-11-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia NSA Rafał Batorowicz, Sędzia WSA Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowienia postępowania, mimo że decyzja ta została wydana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, która następnie została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowienia postępowania, ponieważ uchylenie decyzji o warunkach zabudowy, na której opierało się pozwolenie na budowę, stanowiło podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa. W takiej sytuacji organ był zobowiązany do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie do stosowania art. 146 § 2 kpa, który wyłącza uchylenie decyzji, gdyby mogła zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Brak ważnej decyzji o warunkach zabudowy stanowił negatywną przesłankę udzielenia pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G.F. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą uchylenia decyzji z 1997 r. udzielającej A.W. pozwolenia na budowę. Postępowanie zostało wznowione z urzędu z uwagi na uchylenie wyrokiem NSA decyzji o warunkach zabudowy, na której opierało się pierwotne pozwolenie na budowę. Organy obu instancji odmówiły uchylenia pozwolenia, uznając, że mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w istocie dotychczasowej. Skarżąca zarzucała nieuwzględnienie wytycznych sądów i naruszenie jej praw.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K., zasądził zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G.F. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej G.F. kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MK Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 147 i art. 149 § 1 kpa wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...].X.1997 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce położonej w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu powołanego postanowienia między innymi stwierdzono, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.XII.2000 r. sygn. akt II SA/Łd 2223/97 uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...].VIII.1995 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji przedmiotowej inwestycji. Te okoliczności uzasadniały wznowienie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, z mocy art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 146 § 2 kpa odmówił uchylenia opisanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].X.1997 r. nr [...]. Uzasadniając powyższą decyzję Prezydent Miasta K. wskazał na zaistnienie przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Dalej wywiódł, że po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, wysłuchaniu racji stron, ustalono, że usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy nieruchomości nie narusza obowiązujących przepisów prawa, w tym w szczególności art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Nie ogranicza także możliwości zabudowy działki sąsiedniej, stanowiącej własność G. F. Te okoliczności przesądzają o możliwości dopuszczenia zabudowy w sposób określony w dotychczasowym pozwoleniu na budowę, a zatem w sprawie miał zastosowanie art. 146 § 2 kpa, który stanowi, że nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. powołując się na art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 8, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 146 § 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną przez G. F. odwołaniem decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2002 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono następujące ustalenia i wnioski. Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].X.1997 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. nie została zaskarżona przez G. F. do organu II instancji. Dlatego zarzuty wnoszącej odwołanie dotyczące braku orzeczenia o wstrzymaniu budowy nie mogą być uznane za słuszne. Ponadto G. F. nie wykazała naruszenia przez organ wydający pozwolenie na budowę przepisu prawa materialnego. Podnoszone w odwołaniu zarzuty o braku polubownego załatwienia przez inwestora sprawy lokalizacji budynku we wspólnej granicy nie mogą być uwzględnione w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek został już wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...].X.1997 r. udzielającej pozwolenia na jego budowę. G. F. wniosła na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się jej uchylenia podniosła, że organy obu instancji nie uwzględniły wytycznych zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreśliła, że pomimo niezgodnego z prawem pozwolenia na budowę inwestor nie podjął działań zmierzających do ugodowego załatwienia sprawy. Wreszcie stwierdziła, że usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy z jej działką narusza jej "prawa materialne". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy - zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wywiedziono. W rozpoznawanej sprawie słusznie uznano, że zaistniały przewidziane w art. 145 § 1 pkt 8 przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...].X.1997 r., udzielającą A. W. pozwolenia na budowę. Powołana decyzja wydana bowiem została między innymi w oparciu o ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 1995 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która wiążąco dla organu wydającego pozwolenie na budowę kształtowała warunki zabudowy działki inwestora (art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę). Wobec tego uchylenie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.XII.2000 r. wskazanej wyżej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z [...].VIII.1995 r. stanowiło dostateczną podstawę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Przepis ten stanowi, że wznawia się postępowanie jeżeli decyzja ostateczna została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zaistnienie wskazanej wyżej przesłanki wznowieniowej wyłączało możliwość zastosowania powołanego przez organy obu instancji art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Podstawą odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o ten przepis może być bowiem jedynie stwierdzenie braku przyczyn wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 kpa, nie zaś inne powody. W konsekwencji organy orzekające zobowiązane były ponownie, merytorycznie rozpoznać sprawę, co zresztą uczyniły, powołując się na art. 146 § 2 kpa i wywodząc, że nowa decyzja odpowiadałaby w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tylko na marginesie należy dodać, że w wypadku prawidłowego zastosowania art. 146 § 2 kpa, treść rozstrzygnięcia powinna odpowiadać postanowieniom art. 151 § 2 kpa. Warunku tego nie spełnia zaskarżona decyzja, skoro utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną orzekającą o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Przechodząc do zagadnień merytorycznych, w pierwszej kolejności należy wskazać, że wydanie decyzji opartej o art. 146 § 2 kpa wymaga ponownego rozpoznania sprawy, co do jej istoty, a następnie ustalenia, że mimo zaistnienia przesłanki wznowieniowej nie ma podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. Rozpoznając zatem w postępowaniu wznowieniowym sprawę udzielenia A. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego organ orzekający zobowiązany był ocenić, czy inwestor spełnia wszystkie warunki konieczne do uzyskania takiego pozwolenia. Jednym z nich zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji jest dysponowanie przez inwestora ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem z akt sprawy wynika, że po wydaniu powołanego wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestor nie uzyskał nowej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Brak takiej decyzji stanowił negatywną przesłankę udzielenia pozwolenia na budowę. Już tylko z tej przyczyny nie można podzielić stanowiska organów obu instancji, że we wznowionym postępowaniu mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odnosząc się do argumentu organu odwoławczego o zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę z [...].X.1997 r. należy wyjaśnić, że sytuacja taka nie stanowi przesłanki odmowy uchylenia takiego pozwolenia w trybie wznowienia postępowania. Rodzaje decyzji kończących postępowanie prowadzone w omawianym trybie i podstawy ich wydania wyczerpująco określone zostały w art. 151 kpa. Wskazać natomiast trzeba, że zrealizowanie inwestycji na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, które w wyniku wznowienia postępowania i przy braku przesłanek negatywnych z art. 146 kpa podlega uchyleniu na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, wyłącza możliwość wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W takiej też sytuacji postępowanie w tym zakresie (po uchyleniu decyzji dotychczasowej) winno zostać umorzone. Z przyczyn wyżej przedstawionych na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 powołanej na wstępie ustawy orzeczono jak w sentencji. /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło