II SA/Po 2017/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2005r. sprawy ze skargi W.H. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 355,-zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska Starosta decyzją z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. H., odmówił udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawów rybnych zlokalizowanych w obrębie wsi L., g. S., na terenie działek stanowiących własność wnioskodawcy. Jako podstawę prawną decyzji, organ powołał art. 125 pkt 3 i art. 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2003r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), art. 26 i 26a ust. 1 pkt 11 i art. 27a ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) i rozporządzenie nr 6 Wojewody z dnia 10 lipca 1996r. (Dz.Urz. Woj. Zielonogórskiego Nr 12, poz. 117 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, co następuje: W dniu [...]r. W. H. zwrócił się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie trzech stawów rybnych w obrębie L. Do wniosku załączono operat wodnoprawny inwestycji. W dniu [...]r. wszczęto postępowanie, podając wniosek do publicznej wiadomości przez obwieszczenie Starosty i zawiadamiając, że do dnia [...]r. można składać wnioski i uwagi. W toku postępowania, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W., w piśmie z dnia [...]r. wskazał na konieczność sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, bowiem przedmiotowe stawy znajdują się na terenie o bardzo wysokim stopniu zagrożenia wód podziemnych oraz w pobliżu granicy terenu ochrony bezpośredniej ujęcia wody dla m. S. Również Gospodarstwo Rybackie "A" w piśmie z dnia [...]r. i Rada Sołecka wsi S. z dnia [...]r. wskazały na konieczność sporządzenia w/w raportu. Wojewódzki Konserwator Przyrody w G. w piśmie z dnia [...]r. zwrócił uwagę, że teren inwestycji znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu, a na takich obszarach zabrania się lokalizacji inwestycji związanych z wydobywaniem znacznej ilości torfu. Ponadto w piśmie z dnia [...]r. wskazał, że inwestycja jest niemożliwa, gdyż na terenie projektowanej inwestycji znajduje się jedno z dwóch w Polsce Zachodniej, stanowisko selerów błotnych. Gatunek ten jest objęty ochroną gatunkową ścisłą, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 września 2001r. w sprawie określenia listy gatunków roślin dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz zakazów właściwych dla tych gatunków i odstępstw od tych zakazów (Dz.U. Nr 106, poz. 1176 ze zm.). Nadleśnictwo S. wyraziło negatywną opinię odnośnie inwestycji, podnosząc że na tych terenach znajdują się cenne gatunki roślin i zwierząt Polski i Europy. Taką samą opinię wyraziła Liga Ochrony Przyrody w piśmie z dnia [...]r. podnosząc, że teren inwestycji ma duże walory przyrodnicze, bowiem zalegają tam kilkumetrowe pokłady torfu, a znajdują się też ostoje ptaków wodno-błotnych i zbiorowiska roślin wodno-błotnych, rzadkich i zagrożonych wyginięciem (goździk pyszny, sit błotny, seler błotny, grzebiuszka ziemna). Urząd Miejski w S. podał, że w [...]r. został opracowany projekt Parku Krajobrazowego, a w dniu 10 października 2002r. uchwalono Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy S., który odnosi się do tego projektu. Urząd zaopiniował negatywnie przeznaczenie terenu pod budowę stawów. Pozytywna opinię odnośnie inwestycji wyraził Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w N. W trakcie postępowania ustalono, że lokalizacja stawów znajduje się w ustalonym rozporządzeniem nr 6 Wojewody z dnia 10 lipca 19965r. (Dz.U. Nr 12, poz. 117 ze zm.) obszarze chronionego krajobrazu. Na tym terenie występują torfy o miąższości od 3,60 do 5,00 m. Z wypisu z planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy S., zatwierdzonego uchwała Nr VII/31/88 Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia 28 września 1988r. wynika, że teren inwestycji objęty jest w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, na którym wyznaczono stanowiska roślin rzadkich chronionych i zagrożonych oraz płazów. Zgodnie z art. 26a ust. 1 pkt 11, art. 27a ust. 1 pkt 1-4 ustawy o ochronie przyrody, na terenie obszaru chronionego krajobrazu zabrania się wydobywania torfu, niszczenia gleby, niszczenia roślin objętych ochroną gatunkową, dokonywania zmiany stosunków wodnych. Organ, powołując się na treść art. 126 pkt 1 Prawo wodne, w rezultacie odmówił wydania pozwolenia wodnoprawnego, skoro projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony zdrowia ludzi i środowiska. W odwołaniu od powyższej decyzji, W. H. wniósł o jej uchylenie. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał nadto, że przepisy ustawy z dnia 04 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) w art. 15 i 16 zobowiązują do uzyskania koncesji na poszukiwanie lub rozpoznanie kopaliny pospolitej – torfu, a następnie koncesji na wydobywanie torfu i takie koncesje winien uzyskać skarżący przed ubieganiem się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi W. H. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając iż została ona wydana z naruszeniem art. 7, 8, 80 i 107 kpa. Organ odwoławczy bowiem, zdaniem skarżącego, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności związanych z budową stawów, sposobem zagospodarowania wydobytej ziemi oraz braku negatywnego oddziaływania stawów na chronione prawem rośliny. Skarżący zarzucił nadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest ogólnikowe i poprzestaje na stwierdzeniu, że niezbędna jest koncesja. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego – zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznawania sprawy organu administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne dokonują tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu lub czynności. Należy nadto zwrócić uwagę, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim trafny okazał się zarzut skarżącego, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzeć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Wynika to z przepisu art. 138 kpa. który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie kompetencje kasacyjne. Oznacza to, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzeć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem każdej decyzji administracyjnej i jak stanowi art. 107 § 3 kpa winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo lakoniczne i nie odnosi się ani do zgromadzonych dowodów, ani do zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Uzasadnienie nie zawiera też wskazania pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, np. podstawy prawnej konsekwencji negatywnego zaopiniowania przedsięwzięcia przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Takie uchybienie utrudnia kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, a ponadto nieuzadsadnienie jej w sposób właściwy narusza podstawową zasadę postępowania administracyjnego – zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażoną w art. 8 kpa i stanowi podstawę jej uchylenia przez Sąd administracyjny. Należy też zauważyć, że organ odwoławczy nie ustosunkował się w ogóle do wyrażonych w toku postępowania przed organem pierwszej instancji przez różne instytucje opinii o konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 9 pkt 19c ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), stawy zaliczane są do urządzeń wodnych, a więc urządzeń służących kształtowaniu zasobów wodnych. Wykonywanie urządzeń wodnych wymaga pozwolenia wodnprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 3 prawa wodnego). Decyzje wodnoprawne w zakresie wykorzystania urządzeń wodnych zostały zaliczone w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawie ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) do decyzji wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (uregulowanego w art. 46-57), jeżeli planowane przedsięwzięcie może znacząco wpływać na środowisko. Sztuczne zbiorniki wodne, jakimi są stawy, zostały wymienione w § 3 ust. 1 pkt 11 l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz. 1490), a jak wynika z § 4 rozporządzenia, szczegółowymi kryteriami (uwarunkowaniami) związanymi z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionego w § 3 ust. 1 są m.in. wykorzystywanie zasobów naturalnych i usytuowanie przedsięwzięcia – ze zwróceniem uwagi na możliwe zagrożenie środowiska, zwłaszcza z uwagi na walory przyrodnicze i krajobrazowe, uwarunkowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a także ochronę występowania gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie więc rozważenie, czy w niniejszej sprawie nie istnieją podstawy do zastosowania w/w przepisów z uwagi na położenie planowanej inwestycji na obszarze chronionego krajobrazu, gdzie znajdują się ostoje ściśle chronionych roślin i płazów. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska MarK