II SA/Po 2018/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na decyzje Wojewody z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] oraz z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Starosty M. z dnia [...] marca 2003r. Nr [...], Nr [...]; II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu; III. zasądza od organu na rzecz skarżącej Spółki kwotę 20zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska Dnia [...] marca 2003r. Starosta M. decyzją nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylił w całości decyzję Starosty O. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku usługowo – handlowego na działce o numerze [...],[...] w K. dla Z. L. W uzasadnieniu wywiedziono, że dnia [...] marca 2003r. podjęto postępowanie administracyjne, uprzednio zawieszone, w sprawie wznowienia postępowania co do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowo – usługowego na wymienionych działkach oraz pozwolenia na użytkowanie budynku, wydanego na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Decyzją Starosty O. z dnia [...] kwietnia 2000r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Z. L. pozwolenia na budowę budynku handlowo – usługowego na przedmiotowych działkach, wg projektu budowlanego opracowanego przez J.K. Wedle wymienionego projektu w ocenie organu budynek zaprojektowany jako jednokondygnacyjny, konstrukcji murowanej. Budynek, który wybudowano jest budynkiem dwukondygnacyjnym konstrukcji stalowej. Dokumentuje to zdjęcie zawarte w aktach sprawy, zapisy w dzienniku budowy. W aktach sprawy brak projektu zamiennego. Budynek zrealizowany został z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, w związku z czym jego budowa wymagała uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a prawa budowlanego). Takiej decyzji Starosta nie wydał. Podkreślono w końcowej części uzasadnienia, że w sprawach nieprawidłowości przy realizacji budynku postępowanie wszczęto przed inspektorem nadzoru budowlanego. Do wydania niniejszej decyzji postępowanie nie zostało zakończone. Tego samego dnia tj. [...] marca 2003r. Starosta M. wydał decyzję o numerze [...]. Oparł ją na art. 151 § 2 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2001r. Nr 106, poz. 1126). Uchylono nią w całości decyzję Starosty O. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r., którą udzielono Z. L. pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo – usługowego na działce o numerze [...],[...]. W uzasadnieniu powtórzono zawarte w poprzedniej wyżej opisanej decyzji stwierdzenie stanu faktycznego. Wywiedziono, że przy tak istotnych odstępstwach wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołań Spółki "A" w O. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, mocą której uchylono w całości decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę. Uchylił zaś decyzję Starosty M. z dnia [...] marca 2003r., mocą której uchylono w całości uprzednio decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie. Jednocześnie odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie (nr [...]). W uzasadnieniu pierwszej decyzji Wojewoda wywiódł, że wybudowany obiekt został w istocie zrealizowany niezgodnie z wydanym przez Starostę O. pozwoleniem na budowę tak jak wywiódł to organ I instancji. W ocenie organu obiekt został zrealizowany z bardzo istotnym odstępstwem od projektu zatwierdzonego, co wymagało wyprzedzającego w stosunku do zmienionej realizacji, przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Procedura taka nigdy nie została przeprowadzona. W konsekwencji tego inwestor nie mógł uzyskać wspomnianej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Art. 36a ust. 2 cytowanego prawa stanowi, że organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę w wypadku naruszenia ustępu 1. Zdaniem organu powyższe fakty jako bezsporne potwierdzają: – protokół kontroli z dnia [...] stycznia 2001r., – wnioski pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001r., – decyzje - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2001r. nr [...] - Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001r. nr [...], – projekt architektoniczno – budowlany budynku (I kondygnacyjnego) – załącznik do decyzji z dnia [...] kwietnia 2000r., – fotografie zrealizowanego obiektu, – pisma inspektora z dnia [...] sierpnia 2001r. Brak jakiejkolwiek dokumentacji zamiennej w aktach sprawy, poza stronę tytułową projektu, ma także swoją wymowę. Argumenty z odwołania nie wnoszą nic istotnego do sprawy. Dotyczą głównie spraw proceduralnych i winny być uwzględnione w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w wyniku tego postępowania określi czynności jakie będzie musiał wykonać inwestor w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu drugiej z decyzji Wojewoda powtórzył poprzednio podnoszoną argumentację, co do istotnych odstępstw od projektu. Wywiódł, że pozwolenie na użytkowanie winno być wydane w trybie z art. 59 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, który wymaga od właściwego organu protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę. W materiałach sprawy nie ma dowodu na prowadzenie w/w procedury, a skoro zaistniało ewidentne odstępstwo od pozwolenia na budowę, to zgodnie z ust. 5 tegoż artykułu organ winien odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Starosta O. wydając decyzję [...] grudnia 2000r., udzielającą pozwolenia na użytkowanie obiektu tego nie uczynił. Zaznaczono w uzasadnieniu, że fakty jako bezsporne potwierdzają przede wszystkim: – protokół kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2001r., – wnioski pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001r. nr [...], – decyzje - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2001r. nr [...], nr [...] (uchylone ze względów formalnych, ale ważne merytorycznie), - Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001r. nr [...], – projekt architektoniczno – budowlany budynku handlowo – usługowego (I kondygnacyjnego) – załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000r., – fotografie zrealizowanego (II kondygnacyjnego) obiektu, – pisma inspektora nadzoru z dnia [...] sierpnia 2001r. Brak jakiejkolwiek dokumentacji zamiennej w aktach sprawy poza stroną tytułową projektu pt. "Placówka administracji celnej" z czerwca 2000r. ma zdaniem organu swoją wymowę. Argumenty odwołującego się nie wnoszą nic istotnego do sprawy i nie mogą negować faktów przedstawionych w punktach 1, 2, 3 uzasadnienia. Dotyczą głównie spraw proceduralnych i winny być uwzględnione w postępowaniu prowadzonym przez inspektora nadzoru, który określi czynności jakie będzie musiał wykonać inwestor by doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem i w efekcie uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Dnia [...] lipca 2003r. Wojewoda sprostował decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nadanie jej brzmienia "uchyla zaskarżoną decyzję i odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie". Skargę na powyższe decyzje złożyło Przedsiębiorstwo "A" spółka z o.o. w O. Zawnioskowało o uznanie obydwu decyzji za nieważne, a w wypadku stwierdzenia braku przesłanek do nieważności o uchylenie decyzji w całości w związku z wydaniem ich z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wywiedziono, że w postępowaniu nie uczestniczył aktualny właściciel nieruchomości, której postępowanie dotyczyło. Aktualny właściciel nie wyraził zgody na zmianę bądź uchylenie decyzji ostatecznej i tym samym zostały spełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji. Opierając się na art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie na zgodę strony uchylona. Ponieważ strona nie wyraziła takiej zgody tym samym uznać należy, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Do tego zarzutu podniesionego w odwołaniu organ odwoławczy się nie ustosunkował. Zdaniem skarżącego w przeprowadzonym postępowaniu pominięto okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie skarżącego do wniosku o pozwolenie na użytkowanie złożył wszelkie wymagane prawem dokumenty. Z zapisków w dzienniku budowy dokonanych przez kierownika nie wynika by obiekt był budowany niezgodnie z prawem. Przed wydaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie została przeprowadzona kontrola przez PINB (protokół [...]). Zgodnie z jej wynikami zawartymi w protokole budowa była prowadzona zgodnie z dokumentacją projektową i z pozwoleniem na budowę, wydanym przez Starostę O. Ponadto z samej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie widnieją zapisy, że inwestor przedstawił prawem wymagane dokumenty. Skarżący podkreślił także, że nie może brać odpowiedzialności za zagubienie przez Urząd dokumentów w tym dot. dokumentacji zamiennej. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Podniósł do tej pory prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie zaznaczyć należy, iż w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym naruszone zostały podstawowe zasady procedury. I tak wbrew obowiązkowi organy administracji nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków, by dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, by ją załatwić (art. 7, 77 § 1 kpa). I tak w uzasadnieniach tak obydwu decyzji odwoławczych jak i poprzedzających je decyzji pierwszoinstancyjnych organy podkreślały, że u podstaw ich wydania leży stwierdzenie, iż przedmiotowy budynek został wykonany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu, wbrew wywodom organów w aktach sprawy brak dowodów, które w sposób jednoznaczny obrazowały ten fakt. Przede wszystkim brak jest kompletnej dokumentacji projektowej budynku złożonej przy pierwotnym wniosku o pozwolenie na budowę jak i pełnej inwentaryzacji powykonawczej wzniesionego budynku. W aktach znajduje się jedynie mapa inwentaryzacji powykonawczej obiektu. Powyższe braki czynią niemożliwym porównanie, czy w istocie obiekt wybudowany stanowi istotne odstępstwo w stosunku do projektowanego. Wbrew stwierdzeniom organu odwoławczego w aktach sprawy brak załącznika projektowego do decyzji z dnia [...] kwietnia 2000r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zgromadzenie pełnej dokumentacji projektowej było niezbędne, gdy zważy się że przedmiotem badania jest nie tylko ustalenie, czy odstępstwo miało miejsce, ale także czy jest istotne. W tym względzie nie sposób więc przecenić dokumentacji projektowej zawierającej parametry techniczne inwestycji. Podkreślenia wymaga, że szczegółowe rozważania w tym względzie winno zawierać uzasadnienie każdej z decyzji. W niniejszej sprawie takich rozważań brak w decyzjach organów obydwu instancji. Ograniczenie się przez organ w swych rozważaniach do stwierdzenia faktu, iż takie istotne odstępstwo występuje ze wskazaniem różnic co do liczby kondygnacji nie może być uznane za wystarczające. Powyższe zaniechanie ma tym większe znaczenie gdy zważy się, że w aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów wskazujących na te rozbieżności. Powyższy brak stanowi naruszenie kolejnych zasad procedury, które zawarte są w art. 8 i 11 kpa. Zgodnie z ich postanowieniami organy zobowiązane są do rzetelnego wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Postępowanie winno pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa. Tego rodzaju brak w istocie usuwa zaskarżone rozstrzygnięcie spod kontroli sądowo – administracyjnej. Niemożliwe jest bowiem zapoznanie się z przesłankami, które kierowały organem. Zdaniem Sądu powyższe naruszenia jawią się jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stad należało orzec jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ zgromadzi pełny materiał dowodowy celem wyjaśnienia, czy w sprawie doszło do istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. Jak w punkcie II orzeczono na zasadzie art. 152 cytowanej ustawy. O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 ustawy jak wyżej. E. Podrazik B. Drzazga A. Łaskarzewska kk