II SA/Po 2035/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006r. sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A.G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu A.G. z córką S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. N. w K., albowiem opuściła go na trwałe w listopadzie 2002r. W odwołaniu od tej decyzji A.G. wniosła o jej uchylenie i umorzenie przedmiotowego postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewoda stwierdził na podstawie art. 134 kpa niedopuszczalność powyższego odwołania ze względu na przekroczenie ustawowego 14 dniowego terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia pouczono odwołującą się o prawie do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] A.G. złożyła taki wniosek, podnosząc, iż wniesienie odwołania po wyznaczonym terminie nastąpiło bez jej winy, ze względu na " ostatni miesiąc ciąży i konieczność sprawowania opieki nad 2 letnia córką, która przeszła bardzo poważną operację serca ". Dodała ona również, iż była zajęta nauką do egzaminów w szkole zaocznej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] organ odwoławczy odmówił na podstawie art. 59 § 2 i art. 134 kpa przywrócenia terminu do wniesienia powyższego odwołania. Zdaniem Wojewody okoliczności podane we wniosku nie zostały poparte wiarygodnymi dokumentami, np. zaświadczeniem lekarskim o ciąży i porodzie czy chorobie dziecka, albo zaświadczeniem ze szkoły o toczących się egzaminach. Z tego względu uznano, iż A.G. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie wykazała, iż dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.G. wniosła o uchylenie orzeczenia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o jej wymeldowaniu. Odnosząc się w uzasadnieniu skargi do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podniosła ona, iż nie wiedziała o konieczności przedłożenia odpowiednich dokumentów mających uprawdopodobnić brak jej winy, a organ odwoławczy nie wzywał jej o ich przedłożenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ odwoławczy odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji ze względu na to, iż jego zdaniem nie wykazała ona w dostateczny sposób, że uchybienie temu terminowi nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 kpa obowiązkiem podmiotu żądającego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu danej czynności procesowej, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uprawdopodobnienie braku winy polega natomiast na tym , iż wnioskodawca powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu , tzn. powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie, aż do wystąpienia z wnioskiem ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 328, 331 - 332, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 402 ). Uprawdopodobnienie nie jest przy tym związane z koniecznością udowadniania istnienia określonych faktów , stąd nie znajdują tu zastosowania zasady wynikające z art. 75 kpa, dotyczące typowego postępowania dowodowego . Przepisy kpa nie rozstrzygają wobec tego kwestii, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że określony fakt został uprawdopodobniony. Uprawdopodobnienie – jako środek zastępczy dowodu w sensie ścisłym – nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie ( zob. m. in. wyrok NSA z 06.01.1997r., sygn. akt III SA 394/96, LEX nr 35442 , wyrok NSA z 27.07.1995r., sygn. akt SA/Po 797/95, LEX nr 26890 oraz wyrok NSA z 05.05.1995r., sygn. akt SA/Wr 2223/94, LEX nr 26854 ). Skarżąca A.G. wskazała w swoim wniosku konkretne okoliczności uzasadniające według niej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, takie jak zaawansowany stan ciąży, opieka nad ciężko chorą córką i przygotowania do egzaminów szkolnych. Nie udokumentowała ich stosownymi zaświadczeniami lekarskimi itd. , jednakże zgodnie z przytoczonymi powyżej poglądami wyrażanymi w doktrynie i orzecznictwie organ administracji może przywrócić stronie termin bez potrzeby przeprowadzania normalnego postępowania dowodowego według reguł przewidzianych w kpa, co stanowi wyjątek od ogólnej zasady udowadniania. Z tego względu zdaniem Sądu organ odwoławczy zbyt arbitralnie przyjął, iż skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi. Pomimo tego, iż wskazała ona okoliczności mające uniemożliwić jej prawidłowe wniesienie odwołania, organ nie uznał tego za podstawę wystarczającą do stwierdzenia braku jej winy ( nie dokonując w istocie ich oceny ), chociaż argumenty podniesione we wniosku skarżącej winny być rozpatrzone pod kątem możliwości uznania ich za uprawdopodobnione, a nie udowodnione. W przypadku podjęcia poważnych wątpliwości w tym zakresie organ mógł wezwać skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień, bądź też przedłożenia określonych dokumentów uzasadniających żądania zawarte w jej wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż Wojewoda wydał zaskarżone postanowienie bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem z naruszeniem przepisów postępowania ( art. 75 kpa ), które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 200 i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. /- / W. Długaszewska /-/ T. Geremek /-/ B. Koś