II SA/Po 204/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Argumentował, że jest chorym człowiekiem, posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Jedynym źródłem dochodu jest renta wypadkowa w kwocie [...] zł, na leki wydaje ponad [...] zł nie stać go na opłacenie kosztów sądowych, a tym bardziej kosztów adwokata. Oświadczył, że mieszka sam w wydzielonym pokoju u byłej żony. Prowadzi samodzielne swoje gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że jego renta wynosi [...]zł miesięcznie, potrącane jest z tytułu zaległych alimentów [...]zł, pozostaje mu do wypłaty kwota [...] zł miesięcznie (załączył kserokopię zaświadczenia ZUS). Nadto skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawca w sprawie dotyczącej obowiązku zwrotu należności z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. Wobec powyższego wnioskodawca zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie okazał się bezzasadny, co skutkować musiało jego oddaleniem w tej części. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie pełnomocnika, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach utrzymania siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy w niniejszej sprawie pozwala na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Choruje i ma zatem ograniczone możliwości zarobkowania, ponosi też zwiększone wydatki na leki i leczenie. Utrzymuje się z renty wypadkowej obciążonej należnościami z tytułu zaległych alimentów. Nie ma żadnego majątku, ani oszczędności, z których mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, tym bardziej na poniesienie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska