II SA/Po 204/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. C. o przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia [...] 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi /-/ W. Batorowicz Wraz z datowaną na dzień [...] stycznia 2018 r. (data wpływu do organu 12 lutego 2018 r.) skargą na opisaną powyżej decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej skarżący wniósł, pismem z dnia [...] lutego 2018 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że skarżący w dniu [...] stycznia 2018 r. złożył w administracji Zakładu Karnego w którym przebywa skargę na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2017 r. Korespondencja powyższa została mu zwrócona z uwagi na fakt, że nie posiadał on do dyspozycji środków umożliwiających opłacenie korespondencji. Jak podkreślił skarżący nie był on wówczas zatrudniony. W dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący ponownie, bezskutecznie próbował wysłać skargę. Jak wyjaśniono, od dnia [...] lutego 2018 r. administracja Zakładu Karnego pozwala mu wysyłać korespondencję na koszt Zakładu, co oznacza, że złożony obecnie wniosek jest wnioskiem złożonym w terminie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wyjaśnił, że obowiązujące przepisy prawa jasno określają zasady postępowania administracji z korespondencją osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W świetle powyższego tylko wnioski, skargi i prośby związane z wykonywaniem kary pozbawienia wolności, albo tymczasowego aresztowania, kierowane do organów wymienionych w art. 8a § 3 KKW, korzystają z uprawnienia, o którym mowa w § 22 regulaminu organizacyjno – porządkowego (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz. U. z 2016 r. poz. 2231) i to w przypadku, w którym osadzony nie posiada środków własnych. Natomiast co do zasady osoba pozbawiona wolności, chcąc korzystać z przysługującego jej prawa do prowadzenia korespondencji oraz składania skarg, próśb i wniosków (drogą korespondencyjną), musi jednocześnie ponosić koszty związane z wysyłką korespondencji zarówno prywatnej, jak i urzędowej (§ 16 ust. 2 regulaminu). Jak wynika z przedłożonego stanowiska jednostki penitencjarnej, powyższe przepisy znane są osadzonemu D. C., bowiem w okresie poprzedzającym dzień [...] stycznia 2018 r., - tj. jak wskazuje osadzony dzień przekazania przez niego administracji Zakładu Karnego skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, skazany złożył skargę z dnia [...] września 2017 r. do Sądu Okręgowego w Z. G., na odmowę wysyłania korespondencji urzędowej na koszt zakładu karnego. Skazany został wówczas poinformowany o obowiązujących przepisach prawa. Ponadto, z informacji jednostki wynika, że osadzony skierował wówczas prośbę z dnia [...] września 2017 r., do Dyrektora Zakładu Karnego o wyrażenie zgody na wysłanie dodatkowej korespondencji na koszt administracji tutejszej jednostki. Następnie skazany złożył skargę z dnia [...] stycznia2018r., również kierowaną do Sądu Okręgowego w Z. G., która także dotyczyła odmowy wysyłania korespondencji na koszt zakładu karnego. Poczyniono ustalenia faktyczne na okoliczność wpływu skargi skazanego wykazały, że osadzony D. C. w dniu [...] stycznia 2018 r., przekazał do wysłania na koszt administracji tejże jednostki łącznie 19 listów adresowanych m.in. do różnych Sądów, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Pacjenta. Skazany złożył również w dniu [...] stycznia 2018 r., prośbę do Dyrektora Zakładu Karnego o wysłanie dodatkowej korespondencji na koszt jednostki. Prośba ta została jednak rozpatrzona odmownie z uwagi na fakt, że w dniu [...] grudnia 2017 r., skazany otrzymał na konto depozytowe wpłatę w wysokości [...] zł. Skarżący miał więc możliwość dokonania zakupu znaczków pocztowych. Zamiast tego skarżący wydał w dniu [...] stycznia 2018 r. kwotę [...]zł na zakup art. żywnościowych i innych artykułów dopuszczonych do sprzedaży w kantynie zakładu karnego. Na zakup znaczków natomiast przeznaczył jedynie kwotę [...]zł, prośba z dnia [...] grudnia 2017r. Z uwagi na powyższe korespondencja, o której mowa w przedmiotowej skardze została skazanemu zwrócona. Reasumując, stwierdzić należy, iż argumentacja skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu na złożenie skargi od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2017 r. z uwagi na odmowę wysłania przez administrację Zakładu Karnego w K. przedmiotowej skargi osadzonego nie powinna zasługiwać na uwzględnienie. Prawo dostępu osadzonego do informacji publicznej nie może bowiem być utożsamiane z prawem osadzonego, o którym mowa w art. 8 §3 Kkw. W związku z powyższym administracja jednostki penitencjarnej nie powinna partycypować w kosztach przesłania korespondencji skazanego w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 §1 ustawy procesowej pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Za takie nie mogą być uznane, w ocenie Sądu, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu, dotyczące niemożności nadania korespondencji. Stosownie do treści § 18 regulaminu organizacyjno – porządkowego (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz. U. z 2016 r. poz. 2231), skazany nieposiadający środków pieniężnych otrzymuje od administracji zakładu karnego papier, koperty oraz znaczki pocztowe na dwie przesyłki listowe ekonomiczne w miesiącu, o masie do 20 g. Równocześnie, stosownie do treści § 22 rozporządzenia koszty przesłania wniosków, skarg i próśb adresowanych do organów, o których mowa w art. 8a § 3 Kodeksu Karnego Wykonawczego (a więc korespondencji skazanego pozbawionego wolności prowadzonej z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, organami samorządu terytorialnego, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem Praw Dziecka, organami powołanymi na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem), ponosi skazany, a jeżeli nie posiada środków pieniężnych, otrzymuje od administracji zakładu karnego papier, koperty i znaczki pocztowe poza limitem określonym w § 18. Oznacza to, że okolicznością kluczową w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi, dysponował środkami pieniężnymi umożliwiającymi mu nadanie korespondencji. Jak wynika z akt sądowych – zestawienie środków zgromadzonych przez skarżącego (k. 11 akt sądowych), w dniu 27 grudnia 2017 r., skazany otrzymał na konto depozytowe wpłatę w wysokości [...] zł. Skarżący miał więc możliwość dokonania zakupu znaczków pocztowych. Zamiast tego skarżący wydał w dniu [...] stycznia 2018 r. kwotę [...]zł na zakup art. żywnościowych i innych artykułów dopuszczonych do sprzedaży w kantynie zakładu karnego. Na zakup znaczków natomiast przeznaczył jedynie kwotę [...]zł, prośba z dnia [...] grudnia 2017 r. W powyższym świetle nie można zatem przyjąć argumentacji skarżącego, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nie wynikało z winy skarżącego, gdyż dysponował on środkami umożliwiającymi mu nadanie przesyłki zawierającej skargę. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz