II SA/Po 2048/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) Walentyna Długaszewska Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Koś Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E.B. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Nr [...] z dnia [...] r. orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - utrzymał tę decyzje w mocy. W uzasadnieniu podano, że organ pierwszej instancji nie uznał u E.B. istnienia choroby zawodowej narządu słuchu, powołując się na wyniki przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego i orzeczenia lekarskie wydane w dniu [...]r. przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy (WCMP) oraz Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi ( IMP ). Organ drugiej instancji ustalił ponadto, że E. B. pracował w spółce A od 20 stycznia 1969 r. do 31 lipca 2000 r. na stanowiskach: suwnicowego na Oddziale [...], sortowacza oraz wytapiacza sterowniczego - brygadzisty w Wydziale [...], gdzie był narażony na hałas od 82,8 do 90,6 dB (A). Lekarze WCMP na podstawie badania laryngologicznego, audiometrii tonalnej progowej i nadprogowej, audiometrii impedancyjnej z badaniem odruchu strzemiączkowego rozpoznali u E. B. obustronny niedosłuch typu mieszanego, obustronne stany zapalne ucha środkowego. Podano również, że w1972 r. E. B. chorował na gruźlicę płuc. W konkluzji orzeczenia z dnia [...] r. stwierdzono, że ustalony ubytek słuchu występujący u E.B. nie jest charakterystyczny dla skutków wieloletniego narażenia na hałas ponadnormatywny i nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu ( poz. 15 Wykazu ). W opinii uzupełniającej z dnia 3 lipca 2002 r. WCMP wyjaśnił, że podstawą do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu jest stwierdzenie odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego co jest charakterystyczne dla przewlekłego urazu akustycznego. Taki warunek nie został u badanego spełniony. Przyczyną niedosłuchu są u E.B. zaburzenia w układzie przewodzącym dźwięk ( w zakresie ucha środkowego i w trąbce słuchowej ) co zostało potwierdzone w badaniu tympanometrycznym. Zmiany w narządzie słuchu manifestujące się ubytkiem słuchu typu mieszanego z wyraźnym komponentem przewodzeniowym pozostają bez związku z narażeniem na hałas w środowisku pracy. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi potwierdził powyższe rozpoznanie, ustalając obustronny ubytek słuchu typu mieszanego z przewagą komponentu odbiorczego w uchu prawym i przewodzeniowego w uchu lewym oraz zmiany pozapalne ucha środkowego obustronne. Zdaniem Instytutu na rozwój stwierdzonego niedosłuchu miały wpływ przebyte stany zapalne uszu, przyjmowanie leków ototoksycznych w przebiegu leczenia gruźlicy płuc. Fakt przebadania E.B. w dwóch jednostkach właściwych do orzekania w sprawach chorób zawodowych wyczerpuje tok postępowania orzeczniczego ustalony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu konieczne jest rozpoznanie lekarskie uszkodzenia słuchu o etiologii zawodowej oraz stwierdzenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia występującego w środowisku pracy. W świetle cytowanych badań lekarskich brak jest związku przyczynowo-skutkowego między istniejącą u E.B. chorobą narządu słuchu, a warunkami akustycznymi jego środowiska pracy. Skargę na powyższą decyzję wniósł E.B. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że niedosłuch powstał u niego dopiero w 1990 r., co potwierdzają wyniki badań okresowych przeprowadzanych w latach 1975-1990, zatem nie należy go łączyć z przebytą gruźlicą płuc, a jedynie z narażeniem na hałas w miejscu pracy, ponieważ na stanowiskach na których pracował przez okres 31 lat i 6 miesięcy był bezpośrednio narażony na jego działanie. Reprezentujący skarżącego na rozprawie przed tutejszym sądem pełnomocnik, radca prawny wniósł jednocześnie o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie schorzenia niedosłuchu za chorobę zawodową oraz o uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazywał, że skarżący nie może pogodzić się z faktem, że to nie szkodliwe czynniki miały wpływ na stan zdrowia, a przebyte choroby i wnosił o powołanie biegłych z zakresu otolaryngologii na okoliczność, czy stwierdzone u skarżącego uszkodzenie słuchu może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa ze szczególnym odniesieniem się do wpływu na wyniki badań - uszkodzenia słuchu z dzieciństwa ( blizny ) oraz leków stosowanych u odwołującego przy gruźlicy płuc w 1971 r. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji co od tego, że stwierdzone u skarżącego zmiany w narządzie słuchu nie są charakterystyczne dla uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Sprawa niniejsza, zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 21.08.2002 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 1 § 1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych sąd ten kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Nie może zatem zmieniać zaskarżonych decyzji, a treść orzeczeń sądu pierwszej instancji określają przepisy art. 145 i nast. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Również postępowanie dowodowe przed sądami administracyjnymi ograniczone zostało do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów i faktów powszechnie znanych (art. 106 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).Nie mogły zatem już z tych przyczyn odnieść skutku wnioski pełnomocnika skarżącego o zmianę zaskarżonej decyzji i o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.. Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) schorzenie ma charakter zawodowy o ile zostało umieszczone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia i zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w ust. 2 § 1 rozporządzenia. Orzeczenia w sprawie choroby zawodowej wydają jednostki organizacyjne bliżej określone w § 7 rozporządzenia. Takie jednostki orzekały w niniejszej sprawie, zatem zarzut, iż w sprawie winni jeszcze wypowiedzieć się inni biegli otolaryngolodzy, nie jest zasadny. Właściwe jednostki medyczne, orzekając, biorą pod uwagę informacje o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, wyniki przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentację lekarską ( ust. 3 § 7 ). Państwowy inspektor sanitarny podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 10 ust. 1 rozporządzenia ) jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 09. 07. 1998 r., II S.A. 634/98, Prawo Pracy 1998/12/38 i wyrok NSA z 24.05.2001 r., I S.A. 1801/00, LEX nr 77663). Skoro orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, to w konsekwencji musi prowadzić do odmowy stwierdzenia choroby. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że skarżący wykonywał pracę, która mogła doprowadzić - w następstwie przekroczenia norm hałasu - do choroby narządu słuchu. W orzeczeniach lekarskich, wydanych przez właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki medyczne, stwierdzono jednak zgodnie, że ujawnione u niego schorzenie nie wykazuje cech choroby zawodowej narządu słuchu i zdiagnozowana jednostka chorobowa nie znajduje się w wykazie chorób zawodowych. Załącznik do cytowanego rozporządzenia wymienia w punkcie 15 uszkodzenie słuchu wywołane hałasem. W opinii Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu [...] z dnia [...] r. wyjaśniono, że z lekarskiego punktu widzenia podstawą do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu jest stwierdzenie odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego, co jest charakterystyczne dla przewlekłego urazu akustycznego. U skarżącego ten warunek nie został spełniony. Przyczyną rozpoznanego u skarżącego obustronnego ubytku słuchu typu mieszanego, są zaburzenia w układzie przewodzącym dźwięk ( w zakresie ucha środkowego i trąbce słuchowej ), a takie zmiany pozostają bez związku z narażeniem na hałas w środowisku pracy. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy im. J. Nofera wskazano na dominujący wpływ czynników pozazawodowych na rozwój ubytku słuchu u skarżącego, takich jak: przebyte stany zapalne uszu i przyjmowanie leków ototoksycznych w przebiegu leczenia gruźlicy płuc. Wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego powyższa informacja zawiera stanowisko biegłych lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy - doc. dr med., specjalisty laryngologa i audiologa - S.K. i specjalisty medycyny pracy - B.N. co do wpływu tych czynników na obecny niedosłuch stwierdzony u skarżącego i w konsekwencji na przyjęcie pozazawodowej etiologii schorzenia. Sąd administracyjny oceniając zgodność z prawem decyzji wydanych w sprawach chorób zawodowych kontroluje czy postępowanie diagnostyczne odbyło się we właściwych placówkach i czy wynik badania jest przekonujący, a zwłaszcza czy orzeczenia właściwych zakładów służby zdrowia zostały należycie umotywowane. Uznając, że w niniejszej sprawie wydane decyzje spełniają powyższe wymogi nie ma możliwości podważenia podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, co przesądza o jej zgodności z prawem. Skoro, z przedstawionych motywów, skarga okazała się nieuzasadniona, sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). /-/ W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Koś