II SA/Po 205/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawach ze skarg M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2014 r. nr: [...], [...] i [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. /-/ J. Zieliński W skargach z dnia 6 lutego 2015 r. na trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], [...] i [...] wydanych w przedmiocie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska M. B., powołując się m.in. na art. 61 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia mu szkody polegającej na zmniejszeniu jego majątku, również w wyniku konieczności zaciągnięcia stosownych zobowiązań, bowiem nie dysponuje on środkami finansowymi, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie wymierzonej opłaty podwyższonej. Połączone do wspólnego prowadzenia i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Po 205/15 sprawy dotyczyły skarg na decyzje z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej za następujące okresy i odpowiednio w wysokości: - II półrocze 2008 r. w kwocie [...] zł (nr [...]; sygn. akt II SA/Po 207/15), - I półrocze 2009 r. w kwocie [...] zł (nr [...]; sygn. akt II SA/Po 205/15), - II półrocze 2011 r. w kwocie [...] zł (nr [...]; sygn. akt II SA/Po 206/15). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Z treści przywołanego wynika, że przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obie przesłanki (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, że przesłanki te mogą zachodzić łącznie lub alternatywnie. Warto także dodać, że szkoda, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego, gdyż w tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (stanu poprzedniego względem momentu wykonają decyzji). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne następstwa wykonania decyzji, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 - dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). I nawet jeżeli rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie w pełni opiera na zasadzie skargowości, zatem może on być uwzględniony nie tylko wówczas, gdy strona go odpowiednio uzasadni (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 - dostępne jw.), to jednak postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, w konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy. Wobec tego uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Sąd podziela przy tym stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy, a zawarte w nim twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (patrz: stanowisko NSA zawarte w postanowieniu z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04 - dostępne jw.). Ponadto, wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia. Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku, należy podkreślić, że wykonanie każdej z zaskarżonych decyzji polega na uiszczeniu przez skarżącego wymierzonej przez poszczególne decyzje opłaty podwyższonej, zaś spełnienie świadczenia pieniężnego nie wywołuje, co do zasady, trudno odwracalnych skutków lub szkody, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia. W przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, po uiszczeniu lub wyegzekwowaniu przedmiotowej opłaty, będzie ona podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 167/11 - dostępne jw.). Sąd zauważa w tym miejscu, że jakkolwiek łączna kwota opłat wymierzonych skarżącemu w połączonych sprawach zarejestrowanych w tutejszym Sądzie pod sygn. akt: II SA/Po 205/15, II SA/Po 206/15 i II SA/Po 207/15 jest obiektywnie wysoka (wynosi ponad [...] [10 tys.] zł), to jednak skarżący nawet nie uprawdopodobnił w jaki sposób jej uiszczenie doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku znalazły się wyłącznie ogólnikowe stwierdzenia o groźbie zmniejszenia majątku skarżącego i konieczności zaciągnięcia zobowiązań. We wniosku nie zawarto jednak żadnych danych pozwalających ocenić kondycję finansową skarżącego (np. jego dochodów, wydatków, majątku przedsiębiorstwa i pozostałych składników majątkowych). Co za tym idzie - wnioskodawca nie wyjaśnił także, jak duże zobowiązania musiałby zaciągnąć w celu uiszczenia nałożonych na niego opłat, co w istocie uniemożliwiło Sądowi rozstrzygnięcie, czy rzeczywiście zachodzi niebezpieczeństwo zaistnienia znacznych negatywnych skutków wykonania zaskarżonych decyzji W tym stanie rzeczy, uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński