II SA/Po 206/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005r. sprawy ze skargi M. i A.O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na podłączenie pieca centralnego ogrzewania; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 złotych (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M.Górecka /-/ B.Drzazga /-/ J.Szaniecka Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 66 ust. 1pkt 1 i 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał M. i A. O. przeprowadzenie remontu komina murowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, do którego podłączony jest piec c.o., zlokalizowany w piwnicy przedmiotowego budynku, ogrzewający mieszkanie M. i A. O. położone w O. przy ul. [...]. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą wydania decyzji był: - protokół kominiarski nr [...] z dnia [...]r. stwierdzający nieprawidłowości w podłączeniu pieca c.o. do nieszczelnych przewodów dymowych w O. przy ul. [...], - pomiary tlenku węgla przeprowadzone w mieszkaniu G. S. przy ul. [...], wykonane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., które wykazały przekroczenie norm w strefie oddychania 2,7 razy. Takie stężenie tlenku węgla stanowiło zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. - oględziny stanu technicznego budynku i przewodów dymowych przeprowadzone w dniu [...]r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które potwierdziły zły stan techniczny przedmiotowego komina, polegający na nieszczelności przewodów dymowych i braku drożności przewodów spowodowany oblepieniem przewodów sadzą smolistą. Organ powołał się na Polską Normę – Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły, wymagania techniczne – PN-89/B-10425 pkt 3.3.10., z których wynika, że przewody kominowe muszą być szczelne. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wniosku M. i A. O., udzielił im pozwolenia na ponowne podłączenie pieca c.o. do komina murowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanego w piwnicy budynku w O. przy ul. [...], ogrzewającego ich mieszkanie i nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego w O. ul. [...] M. i A. O. oraz G. i T. S. doprowadzenie wszystkich kominów w/w budynku do stanu technicznego zgodnego z Polską Normą i warunkami technicznymi (PN-89B-10425 pkt 3.3.10.) w terminie do [...]r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. O. przedłożył w dniu [...]r. ocenę techniczną stwierdzającą szczelność przewodów dymowych podmiotowego komina oraz zaświadczenie zakładu kominiarskiego R.S. o dokładnym wyczyszczeniu przewodu dymowego, do którego podłączony jest piec c.o. M.A.O. W dniu [...]r. dokonano oględzin, które wykazały odłączenie dmuchawy elektrycznej od pieca c.o. wzmagającej ciąg kominowy, jak również zmianę paliwa z mułu na drobny węgiel. Potwierdzono wyczyszczenie czopucha i przewodu kominowego przez kominiarza. Z opinii Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w O. z dnia [...]r. wynika, że ponowne pomiary w mieszkaniu G. i C. S. nie wykazały obecności tlenku węgla. Organ w czasie oględzin stwierdził jednak, że stan techniczny wszystkich kominów w budynku przy ul. [...] jest zły i wymaga naprawy po sezonie grzewczym. Do napraw zobowiązany jest właściciel lub zarządca obiektu, zgodnie z art. 61 prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli G. i T. S. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżona decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji, powołując jako podstawę art. 138 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest komin murowany, którego stan techniczny wymaga natychmiastowego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem dalsze jego użytkowanie zagraża życiu i zdrowiu ludzi. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji winien wyegzekwować usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenie przedmiotowego komina do stanu technicznego umożliwiającego dalszą eksploatację. Organ wskazał, że w ekspertyzie z dnia [...]r. ograniczono się do opisania stanu faktycznego przewodów kominowych nr [...] i [...], do którego podłączony jest piec c.o., bez wypowiedzenia się co do bezpieczeństwa użytkowania komina. Organ zwrócił uwagę, że w sporządzonych w sprawie ekspertyzach ten sam komin pokazany jest raz jako 8-kanałowy (ekspertyzy z dnia [...]r. i z dnia [...]r.), a raz jako 4-kanałowy (ekspertyza z dnia [...]r.) co wskazuje na dowolność postępowania inwestora w tym zakresie i może być uzależnione od aktualnej sprawności danego przewodu kominowego. Organ stwierdził, że piec c.o. nie jest obiektem budowlanym i nie mieści się w kategorii urządzeń budowlanych, nie ma zatem podstaw prawnych do udzielenia przez organ nadzoru budowlanego pozwolenia na jego podłączenie i użytkowanie, bowiem kompetencje w tym zakresie posiada mistrz kominiarski. Skoro zatem postępowanie dotyczy zagadnień nie będących w kompetencji organu nadzoru budowlanego, to zdaniem organu II instancji postępowanie należało umorzyć. Decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi M. i A. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zdaniem skarżących organ odwoławczy wydając decyzję kierował się wyłącznie interesem G. i T. S., a nadto, wbrew przepisom art. 10 § 1 kpa nie powiadomił skarżących przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, jakim było odwołanie G. i T. S. od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, a kwestia remontu komina została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, a więc badanie czy w toku rozpoznawania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne dokonują takiej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdził iż w czasie rozpatrywania sprawy organy administracyjne dopuściły się naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W razie wszczęcia postępowania na wniosek, obowiązkiem organu administracyjnego jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony, zgodnie z art. 61 § 4 kpa, należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W zawiadomieniu organ winien też wskazać przedmiot postępowania i jego zakres. W niniejszej sprawie, organ I instancji wszczynając postępowanie (jak z akt wynika najprawdopodobniej na wniosek G. S. dotyczący zadymiania jej pomieszczeń mieszkalnych) nie zawiadomił stron o jego wszczęciu, nie określił też przedmiotu postępowania. W decyzji z dnia [...]r. w rezultacie organ nadzoru budowlanego wypowiedział się zarówno, co do ponownego podłączenia pieca c.o. do jednego z kominów, jak i nakazał współwłaścicielom budynku doprowadzenie wszystkich kominów w budynku mieszkalnym do stanu zgodnego z prawem. Również przeprowadzone w toku postępowania oględziny dotyczyły stanu technicznego wszystkich kominów w budynku mieszkalnym skarżących. Organ odwoławczy tymczasem, uchylając zaskarżona decyzję i umarzając postępowanie pierwszej instancji, odniósł się jedynie do części decyzji z dnia [...]r., uznając wprawdzie trafnie, że organ nadzoru budowlanego nie jest kompetentny do udzielenia zezwolenia na podłączenie pieca c.o. do przewodu kominowego, ale nie zauważając, że w zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego w ramach swych kompetencji, orzekł nadto, na podstawie art. 66 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym wszystkich kominów w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w O. Odnośnie tej części brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania z braku kompetencji organu orzekającego. Obydwa organy wydając decyzje w niniejszej sprawie dopuściły się też naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem wbrew przepisom art. 10 kpa nie zawiadomiły stron o terminie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i możliwości składania wniosków dowodowych, na co wskazywał częściowo skarżący. Wprawdzie organ odwoławczy zwrócił organowi pierwszej instancji uwagę na w/w przepis, ale prowadząc postępowanie odwoławcze też go nie zastosował, naruszając prawo stron do obrony swoich interesów. Powyższe uchybienia musiały skutkować uwzględnieniem skargi, chociaż z powodów innych niż w niej wskazano. Rozpatrując ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego winny zatem przede wszystkim określić przedmiot i zakres swojego postepowania, wyjaśnić też rozbieżności w ekspertyzach, dotyczące stanu faktycznego przewodów kominowych (wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Winny również pamiętać, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości w stanie technicznym kominów, rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 66 prawa budowlanego powinno określać dokładnie treść i granice nałożonych obowiązków, wskazując termin ich wykonania. Rozstrzygnięcie winno być skierowane do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/ M.Górecka /-/ B.Drzazga /-/ J.Szaniecka MarK