II SA/Po 206/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący D. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, mianowicie od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w znacznym stopniu naruszy domowy budżet. Skarżący podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Wskazał, że aktualnie jego dochody z tytułu umowy o pracę wynoszą [...] zł brutto miesięcznie, żona nie uzyskuje żadnych dochodów. Nadto skarżący podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 46 m² położone w P. oraz samochód osobowy volkswagen golf z 2004r. o wartości 5.000 – 6.000 euro. Oświadczył, że nie ma żadnych oszczędności, innych znaczących ruchomości, czy papierów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, że mieszkanie obciążone jest kredytem hipotecznym o wartości 160.000 CHF. Stosownie do art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sadowoadministracyjnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające skarżącemu uiszczenie pełnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Aktualnie jedynie skarżący pracuje i uzyskuje dochody, ale ich wysokości pozwala przyjąć, że może wygospodarować środki na wpis sądowy od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego miesięcznego wynagrodzenia wystarcza na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i jego żony, która nie uzyskuje żadnych dochodów, w tym także terminowe realizowanie ciążących na nim zobowiązań, zwłaszcza rat kredytu hipotecznego. Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają już żadne wolne środki. Zaznaczyć bowiem należy, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych, które mają charakter należności publiczno-prawnych, winien być spełniony w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, a nie wszystkich innych wydatków skarżącego. Tym bardziej, gdy dysponuje ponad przeciętnymi dochodami, w istotny sposób przekraczającymi koszty sądowe należne w niniejszej sprawie. Wysokość uzyskiwanego miesięcznego dochodu wskazuje, że skarżący po uiszczeniu przeciętnych koniecznych kosztów utrzymania rodziny oraz raty kredytowej, pozostałe środki w pierwszej kolejności winien przeznaczyć na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w niniejszej sprawie. Oznacza to także, że poniesienie pełnych kosztów sądowych nie ograniczy przysługującego skarżącemu prawa do sądu. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska