II SA/Po 207/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Barbara Koś Protokolant: st. sekr. sąd Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 05 października 2005r. przy udziale sprawy ze skargi B. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę /-/T.M. Geremek /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] działając na podstawie przepisów § 1 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U nr 65, poz.294 z późn.zm.) w zw. z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia, podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U nr 132, poz.1115 ) art.12 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. z 1988 r. Dz. U nr 90, poz.575 z późn.zm.) --- w oparciu o orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydane przez Zakład "A" w dniu [...].08.2002 r., a także dochodzenie epidemiologiczne i posiadaną dokumentację --- nie uznał u B. K. choroby zawodowej-zawodowego uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki dochodzenia epidemiologicznego w tej sprawie przedstawiając przebieg pracy zawodowej B. K. Z przedstawionego przebiegu pracy z podaniem okresów zatrudnienia w poszczególnych zakładach pracy (poza firmą "B") wynika, że B. K. pracował w firmie "B" jedynie w okresach od [...].03.1978 r. do [...].01.1994 r. jako elektromonter (1988-1989 urlop bezpłatny w związku z pracą w NRD) następnie od [...].02.1994 r. do [...].01.1998 r. jako specjalista elektromonter środków transportowych. Od 1998 r. B. K. korzystał z emerytury. Omawiając narażenie skarżącego na czynniki szkodliwe dla zdrowia w okresie zatrudnienia w firmie "B" organ I instancji wskazał, że do jego obowiązków należało: -usuwanie usterek oświetlenia i ogrzewania w składach pociągów przejeżdżających przez stację, -bieżąca konserwacja i usuwanie usterek urządzeń oświetlenia i ogrzewania elektrycznego w wagonach osobowych, -,sprawdzanie, ładowanie i konserwacja akumulatorów w wagonach osobowych, wykonywana przede wszystkim na otwartej przestrzeni, ładowanie akumulatorków zasadowych do lamp rewidentów, które nie emitują aerozolu kwasu siarkowego, - praca dorywcza w akumulatorni ( 1 godz., 12/godz. służby) przy obsłudze urządzeń sterowniczych mechanicznej myjni wagonów z użyciem detergentów, przy obsłudze pieca CO w okresie zimowym. Na wymienionych stanowiskach pracy nie badano czynników szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia z uwagi na brak zagrożeń (brak też stosownych zaleceń Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w tym zakresie). Jak następnie podano B. K. w okresie pracy zawodowej poddawany był okresowym specjalistycznym badaniom lekarskim i do momentu przejścia na emeryturę był zdolny do wykonywania pracy na stanowisku elektromonter środków transportu. W dniu [...].03.1998 r. lekarz zakładowy z Obwodu Lecznictwa w O. wydał zaświadczenie, którego wynika, że B. K. wobec przeciwwskazań zdrowotnych jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku elektromontera, ze względu na ogólny stan zdrowia. Problemy ze słuchem u skarżącego rozpoczęły się w 1997 r. Audiogram z [...].12.1998 r. wykazuje niedosłuch przewodzeniowo-odbiorczy znacznego stopnia. W dniu [...].02.2002r. lekarz podstawowej opieki zdrowotnej z Obwodu Lecznictwa Spółka z o.o w O. skierował skarżącego na badania mające na celu rozpoznanie lub wykluczenie choroby zawodowej narządu słuchu. W dniu [...].03.2002 r. pacjent zgłosił się do jednostki organizacyjnej pierwszego stopnia tj. Zakład "A". Placówka ta po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego oraz specjalistycznych badań lekarskich z udziałem chorego wydała w dniu [...].08.2002. r. orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, pomimo że audiogramy wykonane w dniu [...].03.2002 r. i [...].07.2002 r. w tej placówce medycyny pracy wykazały całkowitą głuchotę u B. K. — to jednak lekarze orzekający w sprawie są zgodni co do tego, że schorzenie narządu słuchu stwierdzone u badanego, jego charakter i dynamika postepu, szybko postępujące po ustaniu zatrudnienia i współistniejące z innymi schorzeniami, wymagającymi ciągłego leczenia a także brak narażenia na hałas potwierdzony przez zakład pracy, nie pozwalają na rozpoznanie choroby zawodowej narządu słuchu. W odwołaniu od tej decyzji B. K. zarzucił jej szereg rażących nieprawidłowości rzutujących na związek przyczynowy choroby i okoliczności w jakich wykonywał pracę w okresie zatrudnienia w Firmie "B". W szczególności odwołujący się zaprzeczył, aby do czasu przejścia na emeryturę był zdolny do wykonywania pracy na stanowisku elektromontera środków transportu, ponieważ już w końcowym okresie zatrudnienia korzystał ze zwolnienia lekarskiego od [...].11.1997 r. do [...].08.1998 r. nieprzerwanie, a lekarz zakładowy nie badał go w ciągu 4 lat przed zwolnieniem. Inny lekarz zaś w toku badania w dniu [...].03.1998 r. stwierdził utratę słuchu i wzroku stanowiące o całkowitej niezdolności do pracy w firmie "B". B. K. podniósł także, że równolegle z pracą na torach zatrudniony był przy obsłudze akumulatorni w złych warunkach, gdzie nabawił się schorzeń układu oddechowego i alergicznych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Pracy Ośrodek Zamiejscowy w K., decyzją nr [...] z dnia [...] ---- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. podkreślając m.in., że w przypadku skarżącego w związku z istniejącymi u niego schorzeniami narządu słuchu, brak jest przesłanek pozwalających na stwierdzenie u niego choroby zawodowej. W skardze do sadu administracyjnego B. K. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji organów sanitarnych obu instancji i podniósł okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga B. K. nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego w O. nie naruszyły prawa. Jak to podniesiono już w decyzjach organów sanitarnych obu instancji, warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek określonych przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. tj. wykonywanie zatrudnienia w warunkach występowania czynnika szkodliwego dla danego narządu w środowisku pracy oraz ustalenie, że nastąpiło uszkodzenie tego narządu, co może być przyczynowo związane z warunkami pracy, w których występował ten szkodliwy czynnik. W szczególności, stosownie do treści par.1 ust.1 powołanego wyżej rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe ( ust.2). W niniejszej sprawie nie jest sporne, że u skarżącego rozpoznano schorzenie narządu słuchu współistniejące z innymi schorzeniami wymagającymi ciągłego leczenia przy braku narażenia na hałas przekraczający NDN, co wynika z orzeczenia w sprawie choroby zawodowej z dnia [...].08.2002 r. wydanego przez Zakład "A". Rozpoznanie te są potwierdzone również innymi badaniami i orzeczeniami lekarskim (również przed 2002 r.) zawartymi w aktach sprawy. Natomiast dalsze badania słuchu z dnia [...].03.2002 r. i z dnia [...].07.2002r. wskazują na dalszy dynamiczny postęp schorzenia pomimo ustania zatrudnienia i ewentualnego (jak twierdzi skarżący) narażenia na hałas. Jak to już wskazano wyżej do stwierdzenia choroby zawodowej nie wystarczy jednak rozpoznanie schorzenia objętego wykazem choroby zawodowej, ale dochodzenie epidemiologiczne musi wykazać że schorzenie to ma związek przyczynowo-skutkowy z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia i występujących w środowisku pracy. W ocenie Sądy, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy uwzględnieniu również argumentów skarżącego, nie można stwierdzić tej przesłanki tj., aby czynniki te występowały w środowisku pracy skarżącego. Wniosek taki można oprzeć m.in. na opisie przebiegu pracy skarżącego, który w okresie zatrudnienia w firmie "B" nie pracował na stanowiskach pracy związanych z występowaniem hałasu jako czynnika szkodliwego. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie są poparte dowodami. Zauważyć też należy że skarżący w okresie całego swojego zatrudnienia od 1955 r. pracował w wielu różnych zakładach pracy, wykonując zróżnicowane czynności zawodowe, przy czym w firmie "B" był zatrudniony od 1978 r. do 1998 r ( z przerwa 1988-1989) wyłącznie na stanowisku elektromontera. Jego obowiązki zawodowe związane głównie z usuwaniem usterek oświetlenia i konserwacja tych urządzeń oraz ładowaniem akumulatorów, nie można uznać za prace związana z emisją hałasu. Ocena ta znajduje potwierdzenie w stanowisku zakładu pracy skarżącego, który nie prowadził badania czynników szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia ( w tych miejscach pracy ) ze względu na brak takich zagrożeń. Również lekarze badający skarżącego nie stwierdzili, że schorzenie narządu słuchu skarżącego pozostaje w związku z emisją hałasu na zajmowanym przez niego stanowisku pracy, związku, czym brak jest możliwości uznania, że wystąpiły wszystkie przesłanki niezbędne dające podstawę do orzeczenia choroby zawodowej u niego, zaś samo ustalenie, że schorzenie narządu słuchu wystąpiło już w czasie zatrudnienia nie jest wystarczające. Nadto schorzenie to ma charakter przewodzeniowo-odbiorczy i może mieć związek z innymi schorzeniami stwierdzonymi u skarżącego. Z tych względów uznając ze brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U nr 153 poz.1270/ należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/T.M. Geremek /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska Za nieobecnego Sędziego /-/ B. Koś