II SA/Po 208/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Staż. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi H.A. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; oddala skargę. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ St. Małek /-/ A. Łaskarzewska II SA/Po 208/02 UZASADNIENIE Prezydent Miasta decyzją z [...] listopada 2000 r. odmówił H. A. i W. K. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] położonej przy ul. [...], dla budowy budynku mieszkalnego w zabudowie wolnostojącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. uchyliło powyższą decyzję i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż w toku postępowania naruszone zostały przepisy postępowania odnoszące się do: zawiadomienia o wszczęciu postępowania i doręczeniu decyzji wszystkim zainteresowanym stronom oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prezydent Miasta decyzją z [...] czerwca 2001 r. (Nr [...]) na podstawie przepisów art. 1 ust. 2, art. 39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 i art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 Nr 15 poz. 139 z zm.) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z 6 grudnia 1994 r. Nr X/58/II/94 (Dz.Urz. Województwa Poznańskiego Nr 22 poz. 246) odmówił uwzględnienia wniosku. Ustalono, że działka stanowi teren lasu w sąsiedztwie użytku ekologicznego U5 "[...]", w rejonie strukturalnych klinów zieleni. Teren działki znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem III.KZ6.zo. Symbol ten według ustaleń planu oznacza: teren przestrzeni otwartych – lasów komunalnych, dolin rzek i strumieni, tereny nadjeziorne i jeziora, łąki i pastwiska w rejonie strukturalnych klinów zieleni, w strefie ekstensywnego zagospodarowania rolniczego, mieszkaniowego (jednorodzinnego i rekreacyjnego). Na tym obszarze przewiduje się ochronę roślinności o charakterze łęgowym, zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania terenu i wyznaczenie obszarów bezpośrednio przyrodniczo zasilających użytek ekologiczny. Wskazano także, iż wszystkie lasy na terenie miasta, na podstawie przepisu art. 15 pkt 7 a ustawy o lasach (Dz.U. z 1991 r. Nr 101 poz. 144) uznawane są za lasy ochronne. Stosownie do przepisu art. 9 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 16 poz. 78) przeznaczenie lasu ochronnego na inne cele niż leśne może nastąpić tylko w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów. Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi. H. i W. K. wnieśli odwołanie, domagając się uchylenia decyzji. Wskazali, iż z treści planu a zwłaszcza z faktu, iż działka znajduje się w obszarze ekstensywnego zagospodarowania nie wynika zakaz budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na przedmiotowej działce, będącej ich własnością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż w sposobie zapisu planu przyjęto zasadę trójstopniowego zapisu, to znaczy, że ostateczne ustalenie dla najdrobniejszego elementu tak złożonej struktury jakim jest "Teren" poprzedzone są ustaleniami wspólnymi dla zespołu terenów jakim jest "Rejon", a dalej rejony poprzedzone są wspólnymi ustaleniami dla zespołu rejonów jakim jest strefa i wreszcie zapisu ustaleń wspólnych dla całego miasta. Przedmiotowy teren znajduje się w III strefie ekstensywnego zagospodarowania rolniczego, mieszkaniowego (jednorodzinnego i rekreacyjnego) w rejonie strukturalnych klinów zieleni ("KZ") na terenie przestrzeni otwartych ("zo"). Teren ten znajduje się w obszarze użytku ekologicznego "[...]", dla którego przewidziano między innymi zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania z uwzględnieniem wniosków z innych ustaleń planu. Powyższe ustalenia oznaczają, iż dla przedmiotowego terenu nie przewidziano możliwości realizacji obiektów kubaturowych, jak również innego sposobu jego wykorzystania. W świetle przepisu art. 40 ust. 1 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym brak jest więc podstaw do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania działki budynkiem mieszkalnym. H. A. i W. K. wnieśli skargę, domagając się uchylenia obu decyzji. Skarżący wskazali, iż błędne jest stwierdzenie Kolegium, że "zapisem informującym o możliwości kształtowania zagospodarowania terenu są ustalenia dla terenu". Takie stwierdzenie pomija bowiem ustalenia przyjęte dla poszczególnych stref. Zdaniem skarżących skoro w III strefie przewidziano możliwość realizacji budownictwa mieszkaniowego a w ustaleniach dotyczących rejonów i terenów nie zakazano tego rodzaju zabudowy, to brak było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku. Powołują się skarżący także na przepis art. 3 pkt 1 ustawy, który przyznaje właścicielowi prawo zagospodarowania swego terenu jeżeli plan nie zakazuje realizacji takiego zamierzenia. Zarzucili skarżący też, iż nie jest im wiadome jakoby ich działka znajdowała się w granicach użytku ekologicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. Wskazano bowiem, iż skarżący zaskarżoną decyzję otrzymali [...] września 2001 r. (awizo) a skarga wniesiona została [...] stycznia 2002 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjaśniono też, iż na wniosek skarżących wydano im odpis zaskarżonej decyzji w dniu [...] stycznia 2002 r. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek organu odwoławczego o odrzucenie skargi nie jest zasadny. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, mieszka przy ul. [...]. Tymczasem odpis zaskarżonej decyzji został przesłany na adres ulicy [...]. Wadliwe jest również zastępcze doręczenie zaskarżonej decyzji przeznaczone dla skarżącej. Stosownie do przepisu art. 44 kpa zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w który adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. Przesyłka skierowana do skarżącej nie zawiera powyższego zawiadomienia. Nie spełnia więc wymogów doręczenia zastępczego, o którym mowa w powołanym przepisie. Z tych powodów uznać należało, iż brak było podstaw do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 46 a stanowi, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można odmówić ustalenia tych warunków jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami planu (art. 43 w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2001 r.). Zaskarżona decyzja słusznie stwierdza, iż planowana przez skarżących budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta P. (uchwała Rady Miejskiej z 6 grudnia 1994 r. Nr X/58/II/94 Dz.Urz. Województwa Poznańskiego Nr 22 poz. 246). Trafnie stwierdzono, iż w sposobie zapisu tekstu planu przyjęto zasadę trójstopniowego podziału. Oznacza to, iż ostateczne ustalenia dla najdrobniejszego elementu struktury planu jakim jest "teren" poprzedzone są ustaleniami wspólnymi dla zespołu terenów jakim jest "rejon", dalej rejony poprzedzone są wspólnymi ustaleniami dla zespołu rejonów jakim jest strefa i wreszcie zapis ustaleń wspólnych dla całego miasta (strona 2 planu). Obszar miasta objęty planem podzielony został na strefy : I - wewnętrzną ( intensywnego zagospodarowania usługowego), II - pośrednią (intensywnego zagospodarowania mieszkaniowego i produkcyjno-magazynowego) oraz III – peryferyjną (ekstensywnego zagospodarowania rolniczego, mieszkaniowego i rekreacyjnego). Bezsporne jest, że przedmiotowa działka usytuowana jest w terenie oznaczonym symbolem III.KZ6.zo. Z tekstu planu wynika (strona 2-3), iż symbol ten oznacza, że działka znajduje się w III strefie, w rejonie strukturalnych klinów zieleni. Teren działki (symbol zo) określony został jako przestrzenie otwarte – lasy komunalne, doliny rzek, strumieni, tereny nadjeziorne i jeziora, łąki i pastwiska w rejonie klinów zieleni (niezależnie od własności). Ustalenia dotyczące użytków ekologicznych, jak wynika z tekstu planu (strona 49) odnoszą się do klinu zieleni oznaczonego symbolem III.KZ6.zo. W tym zakresie ustalenia przewidują (strona 15): - ochronę roślinności o charakterze łęgowym, - zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania z uwzględnieniem wniosków z innych ustaleń planu, - wyznaczenie obszarów bezpośrednio przyrodniczo zasilających użytek i opracowanie szczegółowych zasad gospodarowania na tym terenie. W świetle powyższych ustaleń planu zaskarżona decyzja słusznie stwierdza, iż zamierzona budowa nie jest zgodna z obowiązującym planem. Działka znajduje się bowiem na terenie otwartych przestrzeni, na którym przewidziano zachowanie dotychczasowego sposobu jego użytkowania. Zasadność odmowy uwzględnienia wniosku wynika również z przepisów prawa. Działka, jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu pierwszej instancji, znajduje się na obszarze będącym lasem. Są to lasy ochronne szczególnie chronione, o których mowa w art. 15 pkt 7 ustawy o lasach (Dz.U. z 1991 r. Nr 101 poz. 444 z zm.). Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 16 poz. 78 z zm.) w lasach ochronnych mogą być wznoszone budynki i budowle służące gospodarce leśnej, obronności lub bezpieczeństwu państwa, oznakowaniu nawigacyjnemu, geodezyjnemu, ochronie zdrowia oraz urządzenia służące turystyce. W przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów lasy ochronne mogą być przeznaczone na inne cele niż wyżej wymienione, po uzyskaniu zgody wojewody, wyrażonej po uzyskaniu opinii izby rolniczej (ust. 3 art. 9 i ust. 2 art. 7). Skarżący nie mogą zatem realizować zamierzonej budowy skoro nie dysponują zgodą właściwego organu (por. wyrok NSA z 3 marca 1999 r. IV SA 1960/98). Słusznie skarżący wskazują, iż działka nie znajduje się na terenie użytku ekologicznego "[...]". Z graficznej części planu wynika bowiem, iż działka znajduje się jedynie w sąsiedztwie tego użytku, co jest zgodne w tym zakresie z ustaleniami organu pierwszej instancji. Powyższa wada ustaleń faktycznych nie ma jednak istotnego znaczenia skoro, jak już wyżej wskazano, ustalenia dotyczące użytku ekologicznego odnoszą się do klina zieleni. Wbrew poglądowi skarżących nie można przyjąć, iż organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni treści planu. Ustalenia dotyczące strefy peryferyjnej nie oznaczają bowiem, iż na każdym terenie może być realizowane budownictwo mieszkaniowe. Tereny takiego budownictwa określone zostały w planie odpowiednim symbolem (ml ... ). Przedmiotowy teren jako przestrzeń otwarta, z podanych wyżej powodów, nie został przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. Uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/St.Małek /-/A.Łaskarzewska K.B.