II SA/Po 2108/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. Ś. na postanowienie Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/ M.Dybowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ P.Miładowski JF Pismem z dnia [...] r. skarżący R. Ś., emerytowany żołnierz zawodowy, wystąpił do Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] ze skargą na czynności organu egzekucyjnego - Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w[...]. Wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie zaległych opłat za zużycie urządzeń technicznych w zwolnionej przez niego kwaterze oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ nadzorczy R. Ś. podał, iż tytuł wykonawczy na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne jest pozbawiony podstawy faktycznej z uwagi na nie rozpatrzenie zgłoszonych przez niego zastrzeżeń dotyczących ustaleń protokołu z oceny stanu technicznego zdanej kwatery stałej oraz toczącego się w związku z tym postępowaniem. Strona wyjaśniła, iż ocena stopnia zużycia znajdujących się w tym mieszkaniu urządzeń dokonana została jednostronnie przez służby wojskowe, na kierowane do Agencji pisma nie otrzymał wiążącej odpowiedzi, stąd wszczęte postępowanie egzekucyjne uważa za przedwczesne. Pismo to rozpatrzone zostało w trybie właściwym dla rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego i postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy [...] (dawny OT [...]) uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Jako podstawę prawną postanowienia organ powołał przepis art. 33 pkt. 1 w zw. z art. 34 §4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 z późniejszymi zmianami). W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż strona zajmowała kwaterę stałą mieszczącą się w [...] przy ul. [...] na podstawie imiennego nakazu przydziału z dnia [...] r. Przedmiotowa kwatera mieściła się w nowowybudowanym bloku, a wszystkie zamontowane w niej urządzenia techniczne były nowe, co potwierdza podpisany przez stronę protokół przyjęcia kwatery. Organ wyjaśnił, iż decyzją Dyrektora OT WAM [...] z dnia [...] r. stwierdzono wygaśnięcie imiennego nakazu przydziału przedmiotowej kwatery stałej, a w dniu [...] r. została ona przejęta przez [...], który dokonał oceny zużycia urządzeń technicznych, a ustalenia te zawarł w protokole zwolnienia kwatery. Strona nie zgodziła się z ustaleniami protokołu, kwestionując przyjęty 100% stopień zużycia wszystkich urządzeń technicznych w niej zamontowanych, z wyjątkiem stwierdzonego 60% stopnia zużycia baterii zlewozmywakowej oraz umywalkowej. Stronę obciążono kosztami nowych urządzeń, zgodnie z fakturą ich zakupu z uwzględnieniem ustaleń protokołu, w łącznej wysokości 2.182,29 zł. Organ wyjaśnił, iż wobec zakwestionowania przez stronę poczynionych ustaleń kwaterę zaplombowano, po czym dokonano jej odbioru komisyjnego, podczas którego strona była obecna. Ustalenia komisji potwierdziły zużycie urządzeń w stopniu przyjętym w protokole z dnia [...] r., z czym strona ponownie nie zgodziła się. Organ wyjaśnił, iż wobec nie uregulowania zobowiązania, upomnieniem z dnia [...] r. nr [...] wezwano R. Ś. do uregulowania zaległych opłat, których w wymaganym terminie nie opłacił, stąd w dniu [...] r. WAM OT [...] wystosowano tytuł wykonawczy nr [...]. Wnosząc zażalenie na to rozstrzygnięcie R. Ś. zwrócił się o jego uchylenie, wstrzymanie jego wykonania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia, ewentualnie o zmniejszenie pobieranej miesięcznie kwoty. Strona wyjaśniła, iż ostatniego monitu nie otrzymał, jak również, że w celu rozwiania wszelkich wątpliwości w przedmiotowym lokalu powinny zostać przeprowadzone czynności sprawdzające. Zdaniem odwołującego się postanowienie całkowicie pomija kwestie związane z dokonanymi przez niego wpłatami za wodę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w [...] zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji powołał przepisy art. 19 §7, 17 §1, 18 oraz art. 34 §1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 144 o art.. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w związku z nieuiszczeniem przedmiotowej należności wraz z doręczeniem stronie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, co nastąpiło w dniu [...] r., zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, a o możliwości wszczęcia takiego postępowania strona zobowiązana została poinformowana w upomnieniu, które zostało jej doręczone w dniu [...] r. Odnosząc się do zakwestionowanego przez stronę obowiązku poniesienia kosztów zakupu nowych urządzeń technicznych w zwolnionej kwaterze organ wyjaśnił, iż okres eksploatacji tych urządzeń wynosił 24 lata, a strona w latach 1978-1995 pobierała równoważnik remontowo-konserwacyjny na pokrycie kosztów napraw i wymiany tych urządzeń, do którego prawo utraciła w związku z pobieraniem pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Wskazując, iż zgodnie z art. 32 ust. 2 i 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przekazanie kwatery lub lokalu mieszkalnego następuje na podstawie protokołu, który jest podstawą rozliczeń dokonywanych przy jej zwolnieniu, a osoba zajmująca kwaterę lub lokal mieszkalny ponosi pełne koszty zużycia zamontowanych w nich urządzeń technicznych. Wyjaśniając, iż w przedmiotowej sprawie tryb ten został zachowany, organ II instancji podniósł, iż wraz z przekazaniem kwatery innemu użytkownikowi nie jest możliwe odtworzenie stanu istniejącego w dacie jej zdawania przez stronę, stąd podstawę rozliczeń stanowi sporządzony wówczas protokół. Odnosząc się podnoszonej przez stronę kwestii rozliczania wody organ wyjaśnił, iż sprawa ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Powołując przepis art. 35 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ wyjaśnił, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest uznaniowe i należy do kompetencji organu nadzoru lub organu egzekucyjnego, podczas gdy OT WAM Odział Rejonowy działa na tym etapie sprawy jako organ odwoławczy. Organ ten wyjaśnił nadto, iż zmniejszenie miesięcznych kwot potrąceń zaległej należności ograniczone jest przepisami art. 8 §1 pkt 6 oraz art. 9 przedmiotowej ustawy, a sam wierzyciel nie ma wpływu na wysokość przekazywanych mu spłat. W skardze na to postanowienie R. Ś. wniósł o jego uchylenie, zarzucając organom rozstrzygającym sprawę błędną wykładnię przepisu art. 32 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne mimo zgłaszanych przez niego zastrzeżeń co do wysokości zobowiązania oraz sposobu jego ustalenia. Zdaniem skarżącego ostateczne rozliczenie z WAM winno uwzględniać zgłoszoną przez niego sprawę konieczności rozliczenia wody, mediów oraz wpłaconej kaucji za kwaterę. Na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem w dniu 15 listopada 2005 r. skarżący skargę podtrzymał, dodatkowo podnosząc, iż rokrocznie Komisja zajmująca się oceną stanu kwatery przychodziła do mieszkania i wówczas nie kwestionowała stanu zamontowanych urządzeń technicznych. Wyjaśniając, iż urządzenia te były sprawne w dacie zdania kwatery, jak również, że mieszkanie wraz z tymi urządzeniami zdał w sposób oraz w stanie technicznym zgodnym z przepisami obowiązującymi w 1977 r., gdy ją przejmował. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Odział Rejonowy w [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dodatkowo akcentując przeprowadzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego w związku z zgłoszonymi przez stronę zastrzeżeniami. Zdaniem organu II instancji pominięcie w ramach niniejszej sprawy kwestii rozliczenia kaucji oraz mediów wynika z zakresy przedmiotowego tego postępowania i nie może zostać uznane za naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie, w myśl art. 135 ww. ustawy, Sąd kontroluje legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także decyzji wydanej w I instancji. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Przedmiot skargi dotyczy rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu egzekucyjnym w związku z tytułem wykonawczym wystawionym przez Wojskową Agencję Mieszkaniową Oddział Terenowy [...] (obecnie[...]). Postępowanie to wszczęte zostało na skutek złożonej przez skarżącego "skargi na czynności egzekucyjne", która prawidłowo zakwalifikowana została jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, bowiem skarżący zakwestionował tytuł wykonawczy, a więc dopuszczalność prowadzenia egzekucji. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 z późniejszymi zmianami) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być, w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy, nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym (pkt 1). Taki właśnie zarzut strona skarżąca zawarła w piśmie z dnia 23 czerwca 2003 r., wskazując, iż znajduje się z WAM w sporze co do obowiązku pokrycia kosztów zakupu nowych urządzeń technicznych w zwolnionej kwaterze stałej oraz co do wysokości kwoty, jaką ją z tego tytułu obciążono. Argumentacji tej nie sposób podzielić. Na mocy art. 22 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86 poz. 433 ze zmianami) prawo do kwatery stałej przysługuje żołnierzom zawodowym, a podstawę zajęcia kwatery stanowi decyzja o przydziale oraz protokół zdawczo-odbiorczy. Powyższe uregulowania wskazują, że stosunek powstały pomiędzy żołnierzem zawodowym a Wojskową Agencją Mieszkaniową nie ma charakteru cywilnoprawnego, stąd relacje pomiędzy osobą zwalniającą kwaterę stałą (żołnierzem), a Agencją, nie podlegają regułom prawa cywilnego. Kwatera będąc zasiedlona przez żołnierza zawodowego ma szczególny status i podlega odrębnej niż lokale mieszkalne regulacji prawnej. Zgodnie z art. 32 ust 4 przedmiotowej ustawy przekazanie kwatery następuje na podstawie protokołu, w którym określa się stan techniczny kwatery lub lokalu mieszkalnego oraz stopień zużycia znajdujących się w nich urządzeń technicznych. Protokół ten jest podstawą rozliczeń dokonywanych przy zwolnieniu kwatery, a osoba zajmująca kwaterę ponosi pełne koszty zużycia zamontowanych w nich urządzeń technicznych, z zastrzeżeniem ustaleń wynikających z treści protokołu. Zgodnie z ust. 4 art. 32 tej ustawy osoba zamieszkująca lokal mieszkalny ponosi koszty naprawy powstałych w trakcie zamieszkiwania uszkodzeń elementów i wyposażenia lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się w nich urządzeń technicznych (pkt 1) oraz koszty wymiany uszkodzonych w trakcie zamieszkiwania elementów i wyposażenia lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się w nich urządzeń technicznych, których naprawa jest niemożliwa ze względów technicznych lub ekonomicznie nieopłacalna (pkt 2). Tym samym osoba zwalniająca kwaterę ma obowiązek pokryć koszty zużycia urządzeń, w wysokości wynikającej z różnicy ich stanu technicznego na dzień zajęcia i zwolnienia, według ich wartości na dzień zwolnienia i ustalonego procentowego zużycia (§ 24 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego, przysługujących osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych (Dz.U. Nr 158 poz. 816). Jednocześnie ustawa nie dopuszcza możliwości zakwestionowania przez żołnierza zawodowego wysokości ustalonych kosztów naprawy lub wymiany pozostawionych w kwaterze urządzeń technicznych, w konsekwencji uznać należy iż w tym zakresie nie jest możliwe wytoczenie powództwa cywilnego. Tym samym wbrew stanowisku skarżącego nie można uznać, że pomiędzy nim a WAM OT [...] zawisł spór, co do obowiązku rozliczenia oraz wysokości zobowiązania. Tym samym materia podnoszona przez skarżącego nie mogła być przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym - art. 29 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym spełniają podobną rolę, jak odwołanie w postępowaniu orzekającym (por. komentarz R.Hausera i Zb.Leosińskiego do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Wyd. Prawnicze 1995 r. str. 64) i są rozpatrywane w sposób wskazany w art. 34 ustawy egzekucyjnej m. in. jeśli chodzi o zarzuty oparte na przesłankach wskazanych w art. 33 pkt 1 ustawy po uzyskaniu przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela. Ten wymóg został w sprawie spełniony, bowiem rozstrzygnięcia w obu instancjach wydane zostały po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Skoro zatem, zgodnie z przepisem art. 29 §1 ustawy, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tyt. wykonawczym, a zarzut jest formułowany jako skierowany na badanie zasadności ustalonego obowiązku, będącego podstawą tyt. wykonawczego, odmowa uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadna. Jak wyżej wyjaśniono w przypadku kwater stałych żołnierzy zawodowych nie jest możliwe kwestionowanie, zarówno w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub cywilnym, stwierdzonego obowiązku rozliczenia z tytułu zużycia urządzeń technicznych w zwolnionej kwaterze oraz wysokości powstałego z tego tytułu zobowiązania. Również pozostałe zarzuty skargi są chybione. Skarżący zarzucił WAM OT [...] brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1 ustawy (pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego). Tymczasem doręczenia takie nastąpiło w dniu 29 maja 2001 r., co organ podnosił w swoich wyjaśnieniach i co wynika z akt administracyjnych sprawy. Sąd podzielił także argumentację dotyczącą zakresu przedmiotowego niniejszej sprawy, dotyczącej wyłącznie rozliczenia kosztów zużycia urządzeń technicznych zwolnionych urządzeń. Zważyć również należy, iż przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulują sprawy zawieszenia postępowania oraz jego wstrzymania, pozostawiając uznaniu organu możliwość zastosowania tych instytucji. W niniejszej sprawie charakter sprawy oraz treść zaskarżonych rozstrzygnięć wykluczały uwzględnienie przedmiotowych wniosków, stąd brak rozstrzygnięcia w tym zakresie nie narusza przepisów prawa. Także zarzut nie zastosowania w sprawie przepisów obowiązujących w dacie przejęcia kwatery nie może zostać uwzględniony, wobec braku stosownych przepisów przejściowych w ustawie z 1995 r. o zakwaterowaniu (...). Odrębną sprawą jest także nie zgłaszanie zastrzeżeń odnośnie stanu technicznego kwatery przez właściwe służby wojskowe podczas przeprowadzanych corocznie kontroli. Brak reakcji tych służb nie ma wpływu na postępowanie prowadzone w związku ze zwolnieniem kwatery, bowiem w związku z korzystaniem z pomocy finansowej na budownictwo, skarżący od 1995 r. nie pobierał równoważnika na koszty remontu tych urządzeń, stąd nie zachodził obowiązek badania prawidłowości wykorzystania tego równoważnika i w konsekwencji rozważania możliwości jego zwrotu. Dla skarżącego działanie takie było korzystne, bowiem co do zasady miał obowiązek utrzymania kwatery w stanie nadającym się do natychmiastowego zasiedlenia, a w przypadku wcześniejszej wymiany urządzeń i tak obciążałby go obowiązek pokrycia kosztów ich zużycia, ustalonych z uwzględnieniem ich stanu na dzień zwolnienia. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu. /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski jf