II SA/Po 212/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 listopada 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi A. i .H. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] r.. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza na rzecz skarżących od Wojewody W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska Inwestor D.B. wniósł o pozwolenie na budowę budynku gospodarczego – garażu na działce nr [...] położonej przy ul. P. 4 we W. Planowana inwestycja została zaprojektowana w granicy działki nr [...] stanowiącej własność małżonków S., którzy pismem z dnia [...] r. oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na taką lokalizację planowanego obiektu. Starosta T. postanowieniem dnia [...]r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia we wskazanym terminie nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym budynku garażowego, w zakresie wynikającym z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), poprzez dostosowanie usytuowania budynku do wymagań określonych w jego rozdziale 1 § 12. Decyzją dnia [...] r. Starosta T. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę garażu na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej przy ul. P. 4 we W. Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że inwestor nie wywiązał się we wskazanym terminie z nałożonego na niego postanowieniem z [...] r. obowiązku. W wyniku odwołania D.B., Wojewoda W. decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję Starosty T. z [...] r. oraz postanowienie z [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko inwestora, iż organ I instancji nie udowodnił przez powołanie i faktyczne merytoryczne uzasadnienie odpowiednich, obowiązujących przepisów prawa, konieczności dostosowania projektowanego usytuowania budynku do wymagań określonych w §12 rozporządzenia. W konsekwencji brak było podstaw do odmowy wydania wnioskowanego pozwolenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta T. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku garażowego o pow. zab. [...] m2, pow. użytk. [...] m2, kubaturze [...] m3. Uzasadniając organ wyjaśnił, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. Wyjaśniono, że w świetle ustaleń zgodności projektowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego zastrzeżenia małżonków S. co do zacienienia nieruchomości nie są uzasadnione. W przewidzianym ustawa terminie odwołanie wnieśli małżonkowie S., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak wyjaśnień co do wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących ewentualnych następstw planowanej inwestycji, a w szczególności zacienienia działki skarżących. Wojewoda W. decyzją z dnia [...] r. utrzymał zaskarżona decyzję w mocy, wyjaśniając że organ stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego zbadał, czy uzasadniony interes osób trzecich nie zostanie naruszony realizacją inwestycji osób trzecich. W ocenie organu brak podstaw do zmiany rozstrzygnięcia. W skardze do sądu administracyjnego małżonkowie S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zwolnienie od kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Podkreślono, że organ I instancji dokonał pobieżnych ustaleń, na podstawie których wywiódł błędne wnioski, nie podejmując nawet próby analizy ewentualnych skutków inwestycji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie A. i H. małż. S. powołał się na zgodność usytuowania planowanego garażu w granicy z działką sąsiednią z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W., zatwierdzonego uchwałami Rady Gminy W. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Zgodnie bowiem z zapisem w/w planu miejscowego w § 3 ust. 3, w ramach zabudowy związanej z określoną prawem funkcją terenu dopuszcza się realizację obiektów budowlanych w granicy działki. Kryterium zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest jednak jedyną pozytywna przesłanką wydania decyzji o pozwoleniu na budowę wskazaną w art. 35 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ administracji architektoniczno-budowlanej winien mieć też na uwadze zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego winien mieć zatem na uwadze poszanowanie występujących na obszarze oddziaływani obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Interesy osób trzecich, w tym właścicieli sąsiedniej nieruchomości, przy granicy której ma powstać obiekt budowlany, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ powinien rozważać w szczególności w świetle art. 140 i 144 kodeksu cywilnego. Przepis art. 140 kc określa treść własności, stanowiąc iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Treść tych przepisów wskazuje, że wprawdzie nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunkiem uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, ale nie oznacza to dowolności organu rozstrzygającego sprawę. Wręcz przeciwnie, rozpoznając wniosek inwestora wydanie pozwolenia na budowę obiektu w granicy z sąsiednią nieruchomością, organ administracji publicznej powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron wobec prawa oraz przepisy konstytucyjne o ochronie własności. Rzeczą organu orzekającego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest również dokonanie oceny co do tego, czy i jakie ewentualne przyczyny przemawiają za tym, aby przedłożyć interes inwestora nad interesami właściciela sąsiedniej działki. Organ orzekający w sprawie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości, szczególnie w sytuacji wyraźnego sprzeciwu właścicieli sąsiedniej nieruchomości, winien mieć zatem na uwadze to, że proponowane usytuowanie obiektu budowlanego powinno być starannie uzasadnione. Tymczasem, rozpoznający niniejszą sprawę organy, w ogóle nie dokonały ustaleń co do okoliczności, które uzasadniać miałyby lokalizacje przedmiotowego obiektu w granicy działek. Organ I instancji stwierdził jedynie, że "zastrzeżenie strony co do zacienienia nie jest uzasadnione". w świetle zgodności projektowanej inwestycji planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast organ odwoławczy ograniczył się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia, że "rozpoznał wszystkie okoliczności w sprawie i nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia". Brak poczynionych stosownych ustaleń bez wątpienia stanowił naruszenie dyrektyw Kodeksu postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, 77, ale był również sprzeczny z ugruntowana linią orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny (por. wyrok NSA z 28.04.2006r. sygn. II OSK 794/05; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05.03.2001r. sygn. akt P 11/2000). Wobec powyższego, z uwagi iż zaskarżona decyzja wydana została naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji. Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 tejże ustawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, rzeczą organu będzie dokonanie ustaleń, czy budowa przedmiotowego garażu, w granicy nieruchomości nr [...] stanowiącej własność małżonków S., nie naruszy zasad współżycia społecznego oraz nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska MarK