II SA/Po 212/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-06-04
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczne oszczędności oraz majątek, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy, ponieważ jego sytuacja finansowa i majątkowa, w tym dochody z działalności gospodarczej, posiadane oszczędności i majątek, pozwalają na uiszczenie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób znajdujących się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca A.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację finansową rodziny, jednak przedłożone dokumenty wykazały posiadanie znacznych dochodów z działalności gospodarczej, oszczędności na lokatach terminowych oraz majątek nieruchomy. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia, po czym ocenił jego sytuację majątkową i finansową.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżący A.J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego dochody wystarczają zaledwie na utrzymanie 4-osobowej rodziny. Oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, która nie pracuje oraz dwójką małoletnich dzieci. W części wniosku dotyczącej posiadanego stanu majątkowego wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem domu o powierzchni [...] m², nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz nieruchomości, którą wykorzystuje na działalność gospodarczą o powierzchni [...] m². Wnioskodawca oświadczył, że ma oszczędności w wysokości [...] zł oraz samochód dostawczy [...] i samochód osobowy marki [...]. Z tego tytułu uiszcza raty leasingowe w wysokości 2.228,01 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że z prowadzonej działalności uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, z którego utrzymuje się cała rodzina.
Wnioskodawca wezwany w trybie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie finansowym i majątkowym przedłożył kserokopie następujących dokumentów:
- wyciągi z bieżącego rachunku bankowego,
- potwierdzenie otwarcia w dniu 15 stycznia 2009r. lokaty terminowej na okres 3 miesięcy na kwotę [...] zł oraz potwierdzenie otwarcia w dniu 19 marca 2009r. na okres 6 miesięcy lokaty terminowej na kwotę [...] zł,
- zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2008r., z którego wynika, że przychód z działalności wyniósł [...] zł, koszty uzyskania dochodu – [...] zł, a dochód – [...] zł, co daje około [...] zł brutto miesięcznie,
- dowody wpłaty należności za prąd, telefon, za wodę, śmieci, wywóz szamba, usługi kominiarskie – łącznie około 471,25 zł miesięcznie, opłaty w KRUS – 269 zł kwartalnie, raty leasingowej – 2.291,51 zł, polisy na życie – 292,18 zł i 281,38 zł
- oświadczenie o wysokości ponoszonych kosztów na żywność i prywatnego lekarza – 2.500 zł miesięcznie,
- lista płac, z której wynika, że wnioskodawca zatrudnia 3 osoby na umowę o pracę,
- decyzje o wymiarze podatku od nieruchomości za 2009r. w kwocie – 2.791 zł i 1.061 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, 304 zł za nieruchomość mieszkalną.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części.
Instytucja prawa pomocy ma, bowiem charakter szczególny i skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, bez majątku, bez dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie pokryć niezbędnych bieżących swoich potrzeb. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.).
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa i majątkowa wskazuje, że może ponieść koszty sądowe niniejszego postępowania w pełnej wysokości. Prowadzona działalność gospodarcza przynosi dochód w wysokości pozwalającej pokryć wszystkie niezbędne koszty bieżącego utrzymania rodziny. Z rocznego zeznania podatkowego wynika, że dochód brutto jest znacznie wyższy niż podany we wniosku o prawo pomocy. Wnioskodawca nie wskazał by miał jakieś zaległości płatnicze, z przedłożonej dokumentacji wynika, że wszystkie należności reguluje terminowo. Wysokość osiąganego dochodu wskazuje, że wnioskodawca ma także możliwość poczynienia znacznych oszczędności, jednocześnie dysponował dwiema lokatami na łączną sumę około [...] zł, co przeczy oświadczeniu zawartemu we wniosku o prawo pomocy, że oszczędności na dzień jego złożenia wynoszą [...] zł. Wnioskodawca dysponuje, więc wolnymi środkami, którymi może pokryć koszty sądowe w pełnej wysokości.
Prócz tego wnioskodawca dysponuje majątkiem nieruchomym, który także stanowi źródło dodatkowego dochodu.
Mając powyższe na uwadze, sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy pozwala na uiszczenie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania rodziny. W świetle treści art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy wniosek o prawo pomocy okazał się niezasadny, co musiało skutkować jego oddaleniem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1
pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło