II SA/Po 213/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Inne z dnia 22 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu [...] w S. [...] z dnia 31 marca 2022 r., nr [...]; II. zasądza od Inne na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł (siedemset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Inne decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r., znak: [...] uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w S. z dnia 08 marca 2021 r., znak: [...] odmawiającą B. M. i W. M. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na użytkowaniu wody znajdującej się w istniejącym stawie ziemnym o kształcie zbliżonym do prostokąta, o długości ok. 160 m, utworzonym na rowie melioracyjnym nr [...] poprzez zamknięcie doliny rowu ziemną groblą czołową o długości ok. 55 m, wyposażoną w mnich spustowo-piętrzący, zlokalizowanym na działkach nr ewid. [...], [...] oraz częściowo na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], obręb M., gm. M., pow. [...], woj. [...]; oraz w rowie melioracyjnym nr [...], na długości 687 m, licząc od stojaka mnicha piętrząco-spustowego w górę rowu, do betonowego przepustu okularowego 2 x Ø 800, w tym odcinka o długości 160 m w obrębie stawu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...], działając na podstawie art. 388 ust. 1 pkt 1, art. 389 pkt 2, w związku z art. 34 pkt 2, art. 393 ust. 4, art. 397 ust. 1 i 3 pkt 2, art. 400 ust. 1, art. 403 ust. 1 i ust. 2 pkt 10 i 12, art. 14 ust. 1 pkt 5 i art. 409 w zw. z art. 413 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., decyzją z dnia 31 marca 2022 r., znak: [...] orzekł udzielić B. M. i W. M. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie użytkowania wód znajdujących się stawach i rowie, polegające na: 1. zatrzymaniu w istniejącym stawie ziemnym o kształcie zbliżonym do prostokąta, o długości ok. 160 m, utworzonym na rowie melioracyjnym nr [...] poprzez zamknięcie doliny rowu ziemną groblą czołową o długości ok. 55 m, wyposażoną w mnich spustowo-piętrzący, zlokalizowanym na działkach nr ewid. [...], [...] oraz częściowo na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], obręb M., gm. [...], pow. [...], woj. [...], wód prowadzonych rowem nr [...]; 2. zatrzymaniu wód w rowie melioracyjnym nr 5, na długości 687 m, licząc od stojaka mnicha piętrząco- spustowego w górę rowu, do betonowego przepustu okularowego 2 x Ø 800, w tym odcinka o długości 160 m w obrębie stawu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył D. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Dyrektorowi Zarządu Zlewni do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmówienie W. M. i B. M. wydania pozwolenia wodnoprawnego, lub o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez określenie rzędnej lustra wody w stawie na poziomie 311,95 m n.p.m. Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 403 ust. 1 Prawa wodnego poprzez określenie w pozwoleniu wodnoprawnym warunków wykonywania uprawnienia oraz obowiązków nałożonych na wnioskodawców, z pominięciem wymagań wskazanych w tym przepisie; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 407 i 409 Prawa wodnego poprzez wydanie wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego pomimo, iż dokumentacja techniczna załączona do wniosku zawiera błędy i tym samym nie spełnia wymagań określonych wskazanymi przepisami prawa; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 399 ust. 2 Prawa wodnego poprzez udzielenie wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego, pomimo, iż w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki do odmowy jego wydania; - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego i w rezultacie ustalenie błędnego stanu faktycznego; - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, który to dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, iż wnioskodawcy wywiązywali się z obowiązków nałożonych na nich dotychczas wydanymi pozwoleniami, jak również iż działalność stawu nie wpływa negatywnie na środowisko i grunty sąsiednie, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie winna prowadzić do wniosku przeciwnego. Decyzją z dnia 22 lipca 2022 r., nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] (dalej jako "organ"), po rozpatrzeniu odwołania D. B. (dalej jako "Skarżący") od decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] 31 marca 2022 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu, że w swojej poprzedniej decyzji wskazał na konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w kontekście ustalenia czy przekroczenie rzędnej zatrzymania wody w rowie melioracyjnym nr [...] wynoszącej 312,00 m n.p.m. (określonej w poprzednio obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty z dnia 22 lipca 2002 r.) narusza ustalenia lub nie spełnia wymagań określonych w art. 396 ust. 1 Prawa wodnego. Organ zwrócił uwagę, iż organ I instancji w ślad za powyższymi wskazaniami m.in: - w dniu 08 października 2021 r. przeprowadził oględziny w terenie, podczas których ustalono m.in., że rzędna wody w stawie usytuowanym na rowie melioracyjnym nr [...] kształtuje się na poziomie 312,78 m n.p.m. (pomiary zostały wykonane po intensywnych opadach deszczu); stwierdzono lokalizację dwóch tam bobrowych usytuowanych na rowie nr [...]; pierwsza tama pod piętrzy wody prowadzone przez rów na wysokość ok. 20-30 cm w stosunku do przyległego terenu; górna krawędź drugiej tamy bobrowej wyniesiona jest o ok. 1,1 m - 1,3 m powyżej istniejącego poziomu terenu; napełnienie koryta rowu nr [...] poniżej tamy bobrowej wynosiło 25-30 cm; druga tama wyraźnie spowalnia nurt wody w rowie nr [...], podnosi poziom wody i powoduje zalanie działek zlokalizowanych w sąsiedztwie rowu nr [...] oraz działek przylegających do rowu nr [...] powyżej tamy; rów nr [...] na odcinku od stawu do pierwszej tamy bobrowej nie był wykonserwowany, niemniej jednak nie stwierdzono utrudnień w przepływie wody na tym odcinku; - w dniu 01 grudnia 2021 r. przeprowadził kolejne oględziny w terenie, podczas których ustalono m.in., że rzędna wody w stawie kształtuje się na poziomie 312,84 - 312,83 m n.p.m. (pomiary zostały wykonane po opadach śniegu); poniżej ujścia rowu nr [...] do rowu nr [...] znajduje się tama bobrowa, podpiętrzająca wodę w korycie rowu nr [...] i utrudniająca odpływ wody ze zlewni rowu nr [...] oraz z górnego odcinka rowu nr [...]; rowy nr [...], [...], [...] i [...] są zarośnięte i nieodmulone; w rowie nr [...] na odcinku pomiędzy rowem nr [...] a rowem nr [...] widoczny był przepływ wody; stwierdzono brak znaku wysokościowego wyznaczającego maksymalny poziom piętrzenia wody na mnichu piętrzącym; Organ wyjaśnił, iż przeprowadzone czynności pozwoliły na ustalenie, że nadmierne uwilgotnienie gruntów stanowiących własność D. B., zlokalizowanych w zlewni rowu nr [...] i rowu nr [...] (rów poza obszarem opracowania), spowodowane jest tamą bobrową usytuowaną na rowie nr [...]. Tama ta zlokalizowana jest poniżej ujścia rowu nr [...] do rowu nr [...] ok. hm 4+65. Na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej ustalono, że rzędne terenu przylegającego do rowu nr [...] na wysokości tamy bobrowej wynoszą ok. 313,4 m n.p.m. Wysokość tamy bobrowej, wynosząca 1,1 m powyżej poziomu terenu przylegającego do rowu nr [...], przyjęto na podstawie uśrednienia pomiarów wykonanych w dniach 08 października 2021 r. i 01 grudnia 2021 r. Biorąc powyższe pod uwagę tama bobrowa pod piętrzy wodę prowadzoną rowem nr [...] i rowem nr [...] do rzędnej ok. 314,5 m n.p.m. Wartość ta jest wyższa o ok. 1,7 m w odniesieniu do wnioskowanej rzędnej lustra wody w stawie. Dodatkowo analiza pikiet wysokościowych naniesionych na mapę sytuacyjno-wysokościową w granicach nieruchomości gruntowych przylegających do rowu nr [...] wykazała, że w przewarzającej większości tereny te położone są poniżej rzędnej lustra wody spiętrzonej przez tamę bobrową. Zatem niekorzystne oddziaływanie w tej części zlewni rowu nr [...] nie jest wynikiem zatrzymywania wody w stawie na rzędnej wynoszącej ok. 312,8 m n.p.m., lecz pod piętrzeniem do rzędnej ok. 314,5 m n.p.m. spowodowanym działalnością bobrów. Oddziaływanie tamy bobrowej przekłada się na spowolnienie nurtu wody, podniesienie poziomu wody i w konsekwencji zalanie działek zlokalizowanych w sąsiedztwie rowu nr [...] oraz działek przylegających do rowu nr [...] powyżej tamy. Kwestia ta dotyczy również terenów położonych na zachód od przepustu okularowego, ponieważ systemy melioracji wodnych wykonane na tej części zlewni, uchodzą do odbiorników powyżej tamy bobrowej. Ponadto uznano, że utrzymanie poziomu lustra wody w stawie na rzędnej nie przekraczającej 312,76 m n.p.m. wraz z wykonaniem konserwacji stawu i rowów do parametrów przedstawionych na profilu podłużnym oraz przekrojach poprzecznych ograniczy zasięg oddziaływania i umożliwi sprawne odprowadzenie wód z systemu melioracji wodnych. W związku z tym zobowiązano wnioskodawców do konserwacji rowu nr [...] na całej długości cofki, licząc od miejsca wlotu do stawu do przepustu okularowego 2x800, usytuowanego w hm 6+85. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 399 ust. 2 Prawa wodnego organ wskazał, iż zgodnie z tym przepisem wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. Realizacja obowiązków wynikających z treści decyzji Starosty (obowiązującej do dnia 31 grudnia 2012 r.) była przedmiotem weryfikacji organu I instancji. Organ wezwał wnioskodawców do przedstawienia informacji i posiadanej dokumentacji w tym zakresie. Wnioskodawcy w swoim piśmie z dnia 13 stycznia 2022 r. oświadczyli, że wykonywali zobowiązania określone w decyzji, w tym utrzymywali staw w pełnej sprawności technicznej; koryto rowu nr [...] było w okresie 2002-2012 dwukrotnie koszone i czyszczone; jak również przez cały czas użytkowania stawu zapewniony był odpowiedni przepływ w rowie nr [...] na poziomie przepływu biologicznego. Biorąc pod uwagę, że treść ww. decyzji nie wskazuje sposobu kontroli nałożonych obowiązków, organ miał możliwość dokonania swobodnej oceny ich realizacji i uznał oświadczenie Wnioskodawców za wystarczające. Natomiast strona odwołująca nie przedstawiła dokumentów podważających prawdziwość podanych informacji. Ponadto organ wskazał, iż przekroczenie rzędnej zatrzymania wody w stawie (na co również zwrócił uwagę odwołujący) należy zakwalifikować jako warunek realizacji udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, więc zakład nie tyle nie wywiązywał się z obowiązków dotychczas wydanego pozwolenia wodnoprawnego, co naruszył warunek wykonywania uprawnienia ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Tym niemniej nie stanowi to wynikającej z art. 399 ust. 2 Prawa wodnego przestanki odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, bowiem naruszenia warunków nie można utożsamiać z naruszeniami obowiązków. W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 403 ust. 1 Prawa wodnego poprzez określenie w pozwoleniu wodnoprawnym warunków wykonywania uprawnienia oraz obowiązków nałożonych na wnioskodawców, z pominięciem wymagań wskazanych w tym przepisie należy zauważyć, że organ I instancji w swojej decyzji szczegółowo ustalił warunki pozwolenia wodnoprawnego oraz wskazał szereg obowiązków ciążących na wnioskodawcy, w tym niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko (art. 403 ust. 1 pkt 3), tj.: utrzymywanie w należytym stanie technicznym istniejącego obiektu stawowego wraz z budowlami towarzyszącymi gwarantujące sprawność i bezpieczną eksploatację tych urządzeń oraz usuwanie w trybie natychmiastowym zaistniałych nieprawidłowości, poprzez przeprowadzanie prac konserwacyjnych (systematyczne wykaszanie skarp i obrzeży stawów oraz okresowe, wymagane dla danego stawu odmulanie dna), remontowych i kontrolnych oraz likwidację ewentualnych uszkodzeń; utrzymywanie w należytym stanie technicznym rowu nr [...], poprzez wykonywanie co najmniej raz w roku konserwacji obejmującej wykaszanie dna i skarp oraz odmulenie dna rowu na długości cofki wynoszącej 687 m; utrzymywanie w należytym stanie technicznym rowów nr [...], [...] i [...], w sposób zapewniający swobodny odpływ wody, poprzez wykonywanie co najmniej raz w roku konserwacji obejmującej wykaszanie dna i skarp oraz odmulenie dna rowów na odcinkach zlokalizowanych w granicach nieruchomości, do których uprawnieni posiadają tytuł prawny; utrzymanie w korycie rowu nr [...] poniżej grobli czołowej przepływu biologicznego Qo - 8,02 l/sek.; przepuszczanie wód przez mnich spustowo-piętrzący, w sposób nie powodujący gwałtowanego naruszenia osadów dennych, czy też uszkodzenia dna odbiornika; opróżniania stawu do odbiornika warstwą wody nie większą niż 20 cm nad górną krawędzią szandorów mnicha spustowo-piętrzącego, w celu ochrony dna i skarp rowu nr [...] przed rozmywaniem. W odniesieniu do nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego (art. 403 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego) organ zwrócił uwagę na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16.05.2019 r., II SA/Sz 125/19, w którym wskazano, cyt.: "(...) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, która na mocy art. 128 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 403 ust. 1 pkt 2 obowiązującej ustawy), zobowiązuje jej adresata do wykonania obowiązków wymienionych w ww. przepisie, organ musi ustalić, że faktycznie wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego może wywołać szkody lub nieść ze sobą negatywnie oddziaływanie. Okoliczności te muszą być jednoznacznie ustalone, bo tylko ryzyko ich realnego wystąpienia uzasadnia nałożenie obowiązków decyzją na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne". Orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do stosowania przez organy administracji art. 128 ust. 1 pkt 7, 7a i 8 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121) stanowiącego w poprzednio obowiązującej ustawie odpowiednik cyt. wyżej art. 403 ust. 1 - zachowuje nadal aktualność. W niniejszej sprawie organ nie ustalił negatywnego oddziaływania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, co znajduje odzwierciedlenie w przedłożonych aktach sprawy. Natomiast określenie obowiązków wynikających z art. 403 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego winno odnosić się do innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego - z czym nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 407 i 409 Prawa wodnego organ wyjaśnił, że staw jest obiektem istniejącym i dokumentacja dołączona do wniosku została wykonana na podstawie aktualnych pomiarów geodezyjnych, które wykazały rozbieżność rzędnych przedstawionych w operatach wodnoprawnych z 2000 r. i 2002 r. w stosunku do stanu faktycznego. W ocenie autora aktualnego operatu wodnoprawnego, twórcy poprzednich opracowań błędnie zinterpretowali wysokości z podkładów sytuacyjno-wysokościowych opracowanych w 1969 roku przez K. B. M., zaś wnioskodawcy kilkukrotnie oświadczali, że nie byli świadomi błędów powstałych na etapie projektowania i wykonania stawu. Przeprowadzone pomiary wykazały, że wysokości zatrzymania wody w stawie tj. 312,00 m n.p.m. odpowiada obecnie rzędna 312,91 m n.p.m. Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, dokumentacja przedłożona do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wraz z późniejszymi uzupełnieniami wyeliminowała wcześniejsze błędy i jest zgodna ze stanem istniejącym; zawiera wszystkie dane niezbędne do wydania pozwolenia i spełnia wymogi określone przepisami prawa. Pismem z dnia 26 sierpnia 2022 roku D. B., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: -art. 399 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że uchybienie warunkom określonym w poprzednim pozwoleniu wodnoprawnym nie stanowi naruszenia obowiązków, o których mowa w tym przepisie, -art. 399 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie i udzielenie wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy wnioskodawcy nie wywiązywali się z obowiązków i warunków określonych w poprzednim pozwoleniu wodnoprawnym, - art. 403 ust. 1 Prawa wodnego poprzez błędne przyjęcie, że warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki nałożone na wnioskodawcę w pozwoleniu wodnoprawnym zostały określone w sposób prawidłowy, podczas gdy taki sposób określenia warunków realizacji uprawnienia, w tym przede wszystkim ustalenie poziomu lustra wody w stawie i rowie nr 5 na poziomie 312,76 n.p.m. będzie negatywnie oddziaływać na grunty sąsiednie, - art. 407 i 409 Prawa wodnego poprzez błędne przyjęcie, iż dokumentacja techniczna załączona do wniosku spełniała wymagania stawiane przepisami prawa i była wystarczająca dla udzielenia wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego pomimo, iż dokumentacja ta zawierała błędy i tym samym nie mogła stanowić podstawy dla określenia warunków wykonywania uprawnienia. 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7, 77, 80 i 84 oraz 136 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej decyzję organu I instancji w mocy pomimo, iż zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący dalekie wątpliwości, a dokonana przez organ ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie była dowolna, oparta wyłącznie o bezkrytyczne uznanie dowodów przedstawiony przez wnioskodawców, świadczących na niekorzyść Skarżącego; organ wydając zaskarżoną decyzję zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, rzetelnej oceny dokumentów przedstawianych przez wnioskodawcę, oraz całościową i kompleksową analizę wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji organu II instancji tj. w szczególności, nie odniesienie się w sposób wyczerpujący do argumentów Skarżącego podniesionych w odwołaniu i de facto ponowienie uzasadnienia decyzji I instancyjnej, co utrudnia polemikę z rozstrzygnięciem oraz jego kontrolę instancyjną, - art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że organ II instancji, podobnie jak organ I instancji błędnie nie zastosował art. 399 Prawa wodnego mylnie przyjmując, że w niniejszym przypadku nie ziściły się przesłanki uzasadniające odmowę udzielenia wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego. Wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego wymaga ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości czy podmiot planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego m.in. wywiązał się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. Organy obu instancji pominęły (na co zwracał uwagę skarżący zarówno w toku postępowania przed Organem I instancji, jak i w odwołaniu), że w toku oględzin ujawniono, że rów nr [...] jest zamulony, zarośnięty, co znacznie ogranicza jego przepustowość. W rowie nr [...] woda swobodnie przepływa jedynie na szerokości kilku, kilkunastu centymetrów, podczas gdy rów ten ma szerokość kilku metrów. Fatalny stan rowu nr [...] przekłada się z kolei na stan rowów nr [...], [...] i [...], które także są zamulone i tym samym nie spełniają swej funkcji. Okoliczności te wprost wynikają z materiału zdjęciowego znajdującego się w aktach sprawy, jak również protokołów oględzin, czego jednakże zarówno Organ I instancji, jak i Organ II instancji nie zauważa. Zaniechanie wykonywania przez wnioskodawców podstawowych obowiązków tj. konserwacji stawu i rowu nr [...] w połączeniu z faktem, iż poziom lustra wody w stawie utrzymywany jest przez lata znacznie wyżej niż to wynika z udzielonego wnioskodawcom w 2002 r. pozwolenia wodnoprawnego skutkuje podtapianiem okolicznych gruntów, w tym gruntów Skarżącego. Skarżący nie zgodził się, iż przekroczenie rzędnej zatrzymania wody w stawie nie stanowi przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, albowiem działanie takie stanowi naruszenie warunku realizacji udzielonego pozwolenia, a nie naruszenie obowiązku określonego w pozwoleniu. Wnioskodawcy nie tylko nie wykonywali obowiązku konserwacji rowu nr [...] ale także nie stosowali się do podstawowych warunków korzystania ze stawu określonych poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym, tj. nie utrzymywali lustra wody na poziomie 312 m. n.p.m., do czego byli zobowiązani. Poziom lustra wody utrzymywany jest od lat na poziomie ponad 312, 70 m. n.p.m., a nierzadko i wyższym poziomie. Skarżący zakwestionował twierdzenia organów, że podtapianie gruntów sąsiednich jest wyłącznym następstwem działalności bobrów. Taka ocena jest wynikiem powierzchownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ bez dokonania pogłębionej analizy zgromadzonych dowodów przyjął, iż skoro na rowie nr [...] występuje tama bobrowa to ona jest przyczyną podtapiania gruntów sąsiednich. Organ nie posiada wiedzy specjalistycznej uprawniającej go do czynienia takich ocen. Ustalenie przyczyn podtopień okolicznych gruntów wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej wykraczającej poza wiedzę pracowników Organu. Dlatego przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w sprawie Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w S. wykroczył poza swoje uprawnienia. Wbrew stanowisku Organu II instancji, pracownicy Organu nie dysponują wiadomościami specjalnymi. Wiadomości takie posiada jedynie biegły. Skarżący podniósł, że Organ wykonywał pomiary z brzegu przy użyciu miarki i równocześnie w tym czasie sporządzał także dokumentację fotograficzną. Tak wykonane pomiary są niedokładne i nierzetelne. Pomiary wykonane w ten sposób nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. Wszelkie pomiary w tego typu sprawach winny być dokonywane przy użyciu tachimetru (pomiary tachimetryczne) lub GPS (pomiary satelitarne GNSS z wykorzystaniem sytemu stacji referencyjnych A-E), którym to sprzętem dysponuje biegły. Tylko bowiem tak wykonane pomiary mogą stanowić podstawę ustaleń w sprawie. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika bezsprzecznie, iż grunty D. B. przy rowie nr 11 usytuowane są na wysokości 313,2 m. n.p.m. Przy rowie nr [...] grunty D. B. usytuowane są na wysokości 313,0 m. n.p.m. oraz 313,1 m. n.p.m. Oznacza to, iż w przypadku utrzymania piętrzenia na przyjętym przez Organ poziomie - 312,76 m. n.p.m. pomiędzy lustrem wody w stawie a poziomem gruntu będzie ok. 24 cm różnicy, co z kolei będzie powodowało stałe podtopienia gruntów D. B. znajdujących się w bezpośrednim ich sąsiedztwie, niekorzystnie wpływając na znajdujące się w tym miejscu uprawy. Nie wiadomo na jakiej podstawie Organ I instancji, a w ślad za nim Organ II instancji przyjął, iż dane zawarte w dokumentacji sporządzonej przez pełnomocnika wnioskodawców L. G. są rzetelne i nie budzą wątpliwości. Wprawdzie Organ zauważa, że dane zawarte w tej dokumentacji stoją w sprzeczności z danymi zawartymi w poprzedniej dokumentacji sporządzonej przez mgr inż. R. W. w 2000 r., na podstawie której udzielono wnioskodawcom poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, to jednak nie wiadomo dlaczego Organ uznaje wyliczenia dokonane przez L. G. (pełnomocnika wnioskodawców) za bardziej wiarygodne, natomiast dokumentację sporządzoną przez R. W. za błędną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2023 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z mapy wpływu warunków wodnych na rośliny uprawne. Na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał skargę oraz wniosek dowodowy zawarty w piśmie z dnia 21 lutego 2023 r., a Sąd postanowił dopuścić wnioskowany dowód. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2023 roku, sygn. akt III SA/Po 796/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody [...] (dalej: Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, organ) z 22 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 22 lipca 2022 r., nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] (dalej: Dyrektor Zarządu Zlewni) z 31 marca 2022 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że podziela stanowisko organu, że czym innym są warunki wykonywania uprawnienia wynikającego z pozwolenia na budowę, a czym innym są obowiązki nałożone w tym pozwoleniu. Zdaniem Sądu I instancji, ustawodawca wyraźnie rozróżnia kwestię niewywiązywania się z obowiązków, które może skutkować odmową wydania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego (art. 399 ust. 2 Prawa wodnego) od zmiany warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu, które to może skutkować cofnięciem lub ograniczeniem bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego (art. 415 pkt 1 Prawa wodnego). Brak realizacji obowiązków może również stanowić podstawę do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego o ile są to obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa, oraz osób narażonych na szkody (art. 415 pkt 3 Prawa wodnego). Według Sądu I instancji, ewentualne naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w postaci spiętrzania wody niezgodnie z wydanym pozwoleniem stanowiłoby przesłankę do uchylenia pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast nie może stanowić przesłanki do odmowy wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o art. 399 ust. 2 Prawa wodnego, jak oczekuje tego strona skarżąca. Odnosząc się do samej kwestii naruszenia obowiązków wynikających z treści decyzji Starosty z 22 lipca 2002 r., znak: [...] (obowiązującej do dnia 31 grudnia 2012 r.) Sąd I instancji wskazał, że powyższe zostało zweryfikowane przez organ. W niniejszej sprawie, pozwolenie wodnoprawne obowiązywało do dnia 31 grudnia 2012 r., a więc w tym okresie na wnioskodawcy spoczywały obowiązki. Sami wnioskodawcy oświadczyli, że utrzymywali staw w pełnej sprawności technicznej, koryto rowu nr [...] było w okresie 2002-2012 dwukrotnie koszone i czyszczone, jak również przez cały czas użytkowania stawu zapewniony był odpowiedni przepływ w rowie nr [...] na poziomie przepływu biologicznego. W ocenie Sądu I instancji, skarżący w żadnym stopniu nie przedstawił argumentów, że w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego właściciele stawu nie wywiązywali się ze swoich obowiązków. Pismo K. Ł. z 6 listopada 2020 r. potwierdza, że problemy stale podmokłych terenów lub okresowo zalewanych terenów pojawił się po 2018 r., a więc długo po okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z 22 lipca 2002 r. Dla Sądu I instancji przekonywująca jest argumentacja organu, iż nadmierne uwilgotnienie gruntów stanowiących własność skarżącego, zlokalizowanych w zlewni rowu nr [...] i rowu nr [...] (rów poza obszarem opracowania), spowodowane jest tamą bobrową usytuowaną na rowie nr [...]. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ tama ta zlokalizowana jest poniżej ujścia rowu nr [...] do rowu nr [...] ok. hm 4+65. Organ na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej ustalił, że rzędne terenu przylegającego do rowu nr [...] na wysokości tamy bobrowej wynoszą ok. 313,4 m n.p.m. Wysokość tamy bobrowej, wynosząca 1,1 m powyżej poziomu terenu przylegającego do rowu nr [...] Na podstawie powyższego organ zasadnie uznał, iż tama bobrowa pod piętrzy wodę prowadzoną rowem nr [...] i rowem nr [...] do rzędnej ok. 314,5 m n.p.m. Wartość ta jest wyższa o ok. 1,7 m w odniesieniu do wnioskowanej rzędnej lustra wody w stawie. W skardze kasacyjnej skarżącego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Na podstawie przepisu art. 203 p.p.s.a. wniesiono także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, wraz z kosztami uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej. Wyrokiem z 4 marca 2025 r.,, sygn. akt III OSK 2124/23 Naczelny Sąd Administracyjny: 1) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2) zasądził od Inne na rzecz D. B. kwotę 507 (pięćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu orzeczenia sąd odwoławczy podkreślił, że Sąd I instancji nie zawarł w swoich motywach stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w zakresie tego czy realizacja obowiązków wynikających z treści decyzji z 22 lipca 2002 r., znak [...] Starosty (obowiązującej do 31 grudnia 2012 r.) była przedmiotem weryfikacji organu. Ocenę Sądu I instancji stanowiła przepisana treść uzasadnienia decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód [...] z 22 lipca 2022 r., nr [...] Sąd I instancji w dużej mierze ograniczył się do powtórzenia w całości tego co ustalił organ II instancji, natomiast nie ocenił samodzielnie, ustaleń przyjętych przez orzekające w sprawie organy. Organ natomiast miał możliwość dokonania swobodnej oceny realizacji nałożonych obowiązków ale jedynie uznał oświadczenie wnioskodawców za wystarczające. Strona odwołująca nie przedstawiła natomiast dokumentów podważających prawdziwość podanych informacji. Odnosząc się do kwestii naruszenia obowiązków wynikających z treści decyzji Starosty z 22 lipca 2002 r., znak [...], Sąd I instancji wskazał, że powyższe zostało zweryfikowane przez organ i powtórzył za organem, że sami wnioskodawcy oświadczyli, że utrzymywali staw w pełnej sprawności technicznej, koryto rowu nr [...] było w okresie 2002-2012 dwukrotnie koszone i czyszczone, jak również przez cały czas użytkowania stawu zapewniony był odpowiedni przepływ w rowie nr [...] na poziomie przepływu biologicznego. Sąd I instancji nie przedstawił rozważań, dlaczego argumentacja organu w zakresie przyjęcia oświadczenia wnioskodawców z 13 stycznia 2022 r., że utrzymywali staw w pełnej sprawności technicznej oraz, że koryto rowu nr [...] było w okresie 2002-2012 dwukrotnie koszone i czyszczone, jak również przez cały czas użytkowania stawu zapewniony był odpowiedni przepływ w rowie nr [...] na poziomie przepływu biologicznego jest prawidłowa i zasługiwała na akceptację w kontekście tego, że skarżący w odwołaniu oraz w skardze zarzucał naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błędne przyjęcie, że wnioskodawcy wywiązywali się z obowiązków nałożonych na nich dotychczas wydanym pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd I instancji za organami, dowolnie, uznał, że wnioskodawcy wywiązywali się z nałożonych na nich poprzednio obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. Niniejsza sprawa była już przedmiotem wyrokowania NSA, który w wyniku złożonej przez stronę skargi kasacyjnej wyrokiem z 4 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 2124/23 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2023 roku, sygn. akt III SA/Po 796/22 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wykonując wytyczne tego Sądu, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., orzeczenia sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny. Z tego właśnie względu podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy i faktyczny sprawy zgromadzony przez organy w postępowaniu administracyjnym. Według art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Chodzi tu o akta obrazujące stan faktyczny i prawny sprawy w chwili wydania zaskarżonego aktu lub czynności, ponieważ sąd przeprowadza jedynie kontrolę działania organu administracyjnego. Uwzględniając powyższe rozważania oraz dotychczasowy przebieg sprawy należał wziąć pod uwagę, że przedmiotowa skarga okazała się zasadna, co potwierdził w wyznaczonym zakresie wyrok NSA z 4 marca 2025 roku, sygn. akt III OSK 2124/23. Istota sporu w sprawie sprowadzała się do oceny zasadności odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Podstawę materialnoprawną zapadłych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.). Z treści art. 1 Prawa wodnego, regulującego zakres przedmiotowy ustawy, wynika, że akt ten reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, co oznacza, że gospodarowanie rozumiane jako zdobywanie zasobów i dysponowanie nimi, powinno być podporządkowane zasadzie zrównoważonego rozwoju zdefiniowanej w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973), zwanej dalej p.o.ś. Jest to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Koncepcja zrównoważonego rozwoju opiera się na założeniu polegającym na zapewnieniu właściwych form gospodarowania, pozwalających na zahamowanie procesów narastania zagrożeń podważających perspektywy rozwoju. Zrównoważony rozwój nadaje procesom rozwoju gospodarczego i społecznego cechę trwałości. Powinien on także zapewniać rzeczywistą poprawę jakości życia ludzi. W duchu zrównoważonego rozwoju ustawodawca w art. 10 Prawa wodnego uregulował cele zarządzania zasobami wodnymi, wśród których dominujący jest cel ogólny polegający na tym, że ma ono służyć zaspokajaniu potrzeb ludności i gospodarki oraz ochronie wód i środowiska związanego z tymi zasobami. W szczególności zarządzanie zasobami wodnymi powinno służyć zapewnieniu odpowiedniej ilości i jakości wody dla ludności –również do nawodnień (art. 10 pkt 1), ochronie przed powodzią oraz suszą (pkt 2), ochronie zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją (pkt 3) oraz zapewnieniu wody na potrzeby rolnictwa oraz przemysłu (pkt 5). To na organach powołanych do zarządzania zasobami wodnymi (Wód P.) spoczywa obowiązek podejmowania działań zmierzających do realizacji wskazanych celów ustawowych, w tym zasadniczego polegającego na dostarczeniu ludności i gospodarce takiej ilości wody, która jest potrzebna do życia i prawidłowego funkcjonowania gospodarki, w tym gospodarki rolnej. Instrumentami służącymi do zarządzania zasobami wodnymi są m.in. zgody wodnoprawne (art. 11 pkt 2), stanowiące w istocie przejaw władztwa wodnego właściwych organów Wód P.. Jedną z form zgody wodnoprawnej jest pozwolenie wodnoprawne (art. 388 ust. 1 pkt 1). Pozwolenie wodnoprawne jest podstawowym instrumentem reglamentacji administracyjnoprawnej w Prawie wodnym, który ogranicza wolność korzystania z wód lub gruntów z uwagi na interes publiczny. Istota pozwolenia wodnoprawnego polega na uprawnieniu jednostki do działalności, która bez tego pozwolenia jest zabroniona. Udzielając pozwolenia, organ administracji nie tylko ustala, komu uprawnienie ma przysługiwać, lecz także reguluje w szczegółach działalność będącą przedmiotem pozwolenia i określa warunki tej działalności. Za pomocą pozwolenia organy administracji wodnej powinny regulować planowe wykorzystywanie zasobów wodnych przez poszczególnych użytkowników. Przepis art. 396 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66; 2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych; 3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; 4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; 5) ustaleń programu ochrony wód morskich; 6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; 7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. W tym miejscu odnotować należy, iż w myśl art. 399 ust. 1 Prawa wodnego wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli: 1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8; 2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. Stosownie do art. 399 ust. 2 prawo wodne wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. Konstrukcja przepisów zawartych w Dziale IX Prawa wodnego powoduje, że wydanie decyzji pozytywnej jest zasadą, jeśli tylko spełnione są warunki wskazane w ustawie, zaś odmowa wydania pozwolenia może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy spełnione są negatywne przesłanki z art. 399 pkt 1 Prawa wodnego. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 399 ust. 2 Prawa wodnego wskazać należy, iż Sąd podziela stanowisko organu, że czym innym są warunki wykonywania uprawnienia wynikającego z pozwolenia na budowę a czym innym są obowiązki nałożone w tym pozwoleniu. Tym samym ustawodawca wyraźnie rozróżnia kwestię niewywiązywania się z obowiązków, które może skutkować odmową wydania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego (art. 399 ust. 2 Prawa wodnego) od zmiany warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu, które to może skutkować cofnięciem lub ograniczeniem bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego (art. 415 pkt 1 Prawa wodnego). Nie można pominąć, iż brak realizacji obowiązków może również stanowić podstawę do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego o ile są to obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa, oraz osób narażonych na szkody (art. 415 pkt 3 Prawa wodnego). W rozpoznawanej sprawie organ II instancji wyjaśnił, że realizacja obowiązków wynikających z treści decyzji Starosty (obowiązującej do 31 grudnia 2012 r.) była przedmiotem weryfikacji organu I instancji. W istocie w decyzji Starosty z dnia 22 lipca 2002 r. określono szereg obowiązków właściciela do których należało m.in.: "1/ Założenie znaku wodnego na mnichu piętrzącym, określającego maksymalny poziom piętrzenia na stawie, w terminie do 31 sierpnia 2002 r. i powiadomienie o tym władzy wodnej". W tym względzie organy miały możliwość dokonania swobodnej oceny realizacji nałożonych obowiązków wynikających z treści decyzji Starosty (obowiązującej do 31 grudnia 2012 r.). Organ wezwał wnioskodawców do przedstawienia informacji i posiadanej dokumentacji w tym zakresie. Wnioskodawcy w swoim piśmie w formie wydruku korespondencji elektronicznej z 13 stycznia 2022 r. oświadczyli, że wykonywali zobowiązania określone w decyzji, w tym utrzymywali staw w pełnej sprawności technicznej; koryto rowu nr [...] było w okresie 2002-2012 dwukrotnie koszone i czyszczone, jak również przez cały czas użytkowania stawu zapewniony był odpowiedni przepływ w rowie nr [...] na poziomie przepływu biologicznego. Ponadto stwierdzili, że "Przez cały czas użytkowania stawu właściciele zapewniali odpowiedni przepływ w rowie nr [...] poniżej stawu na poziomie przepływu biologicznego". Organ nie wskazał szczególnego sposobu kontroli nałożonych obowiązków i uznał za wystarczające złożone przez wnioskodawców oświadczenie zgodnie z którym utrzymywali oni staw w pełnej sprawności technicznej, a koryto rowu nr [...] było w okresie 2002-2012 dwukrotnie koszone i czyszczone; jak również przez cały czas użytkowania stawu zapewniony był odpowiedni przepływ w rowie nr 5 na poziomie przepływu biologicznego. W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie wykonanie przywołanych obowiązków wynikających z decyzji Starosty Myszkowskiego z dnia 22 lipca 2002 r. nie zostało prawidłowo zweryfikowane przez organ I instancji, ani przez organ II instancji. Brak weryfikacji takich okoliczności przez organy administracji wodnej w rozpoznawanej prawie uniemożliwiał wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie odpowiadającego wszystkim wymogom obowiązującego przepisu art. 399 ust. 2 Prawa wodnego. W tym względzie konieczne było zajęcie bezpośredniego stanowiska przez organy administracji, w oparciu wszystkie okoliczności sprawy, a nie wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia złożone przez jedna ze stron zainteresowanych rozstrzygnięciem. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu wydanym w niniejszej sprawie zwrócił uwagę, że organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe i niedopuszczalna była sytuacja, w której rozstrzygnięcie zostało oparte na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego (por. wyrok NSA z 8 lutego 2023 r., I GSK 1801/22, LEX nr 3502702). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Wreszcie, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 15 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2876/17, LEX nr 2737265). W ocenie Sadu w rozpoznawanej sprawie organ I instancji, jak i organ II instancji pominął również, że wnioskodawcy po wygaśnięciu pierwotnego pozwolenia wodnoprawnego w 2012 r. nie wystąpili automatycznie o nowe pozwolenie w tym samym zakresie. Przez lata korzystali ze stawu bez stosownych pozwoleń. Stosowny wniosek złożyli dopiero wówczas, gdy D. B., zgłosił nieprawidłowości związane z działalnością obiektu i jego negatywnym wpływie na sąsiednie działki. Powyższa okoliczność powinna zostać dostrzeżona przez organy w kontekście przesłanek określonych przepisem art. 399 ust 2 Prawa wodnego, które odnoszą się do wywiązywania się z obowiązków wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń. W tym względzie zabrakło takiego odniesienia się organów administracji do okresu działania zainteresowanych po wygaśnięciu pierwotnego pozwolenia wodnoprawnego, a przed wystąpieniem o kolejne takie pozwolenie, który obejmował około 10 lat, a także oceny wpływu takiego zachowania na zastosowanie przepisu art. 399 ust 2 Prawa wodnego. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji wskazał, że przekroczenie rzędnej zatrzymania wody w stawie należało zakwalifikować jako warunek realizacji udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, przez co zakład naruszył warunek wykonywania uprawnienia ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym, ale nie stanowiło to wynikającej z art. 399 ust. 2 Prawa wodnego przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, bowiem naruszenia warunków nie można utożsamiać z naruszeniami obowiązków. W piśmie z 25 lutego 2022 r. D. B. wniósł o określenie w pozwoleniu wodnoprawnym poziomu piętrzenia wody w stawie i rowie melioracyjnym do rzędnej 311,95 m. n.p.m. Jednocześnie podkreślił, że "Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności protokół oględzin, oraz dokumentacja zdjęciowa świadczyły o tym, że B. i W. M. nie wywiązywali się z obowiązków nałożonych na nich poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym (...)". W skardze D. B. wskazał na naruszenie art. 399 ust. 2 Prawa wodnego przez jego niezastosowanie i udzielenie wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy wnioskodawcy nie wywiązywali się z obowiązków i warunków określonych w poprzednim pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd dostrzega, że organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 407 i 409 Prawa wodnego wyjaśnił, że staw jest obiektem istniejącym i dokumentacja dołączona do wniosku została wykonana na podstawie aktualnych pomiarów geodezyjnych, które wykazały rozbieżność rzędnych przedstawionych w operatach wodnoprawnych z 2000 r. i 2002 r. w stosunku do stanu faktycznego. Niemniej jednak jak podkreślił w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w ocenie autora aktualnego operatu wodnoprawnego, twórcy poprzednich opracowań błędnie zinterpretowali wysokości z podkładów sytuacyjno-wysokościowych opracowanych w 1969 roku przez K.B.P.M., zaś wnioskodawcy kilkukrotnie oświadczali, że nie byli świadomi błędów powstałych na etapie projektowania i wykonania stawu. Przeprowadzone pomiary wykazały natomiast, że wysokości zatrzymania wody w stawie tj. 312,00 m n.p.m. odpowiadała obecnie rzędnej 312,91 m n.p.m. Organ odwoławczy natomiast stwierdził, że dokumentacja przedłożona do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wraz z późniejszymi uzupełnieniami wyeliminowała wcześniejsze błędy i była zgodna ze stanem istniejącym, zawierała wszystkie dane niezbędne do wydania pozwolenia i spełniała wymogi określone przepisami prawa. W istocie jednak aktualne pomiary geodezyjne wykazały rozbieżność rzędnych przedstawionych w operatach wodnoprawnych z 2000 r. i 2002 r. w stosunku do stanu faktycznego. W ocenie Sądu powyższe rozbieżności mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli mieć wpływ na możliwość naruszenia przez wnioskodawców obowiązków wynikających z treści decyzji Starosty z 22 lipca 2002 r., znak [...], a dopiero wyjaśnienie przez organy administracji powyższych rozbieżności w stanie faktycznym będącym podstawą rozstrzygnięcia umożliwi odniesienie się wartości dowodowej pisma z 13 stycznia 2022 r., zawierającego oświadczenie wnioskodawców, że wykonywali zobowiązania określone w decyzji, w tym utrzymywali staw w pełnej sprawności technicznej. Ponadto w sprawie organy administracji nie dokonały jednoznacznego ustalenia w toku postępowania czy doszło do przekroczenia rzędnej zatrzymania wody, które można uznać za naruszenie warunku wykonywania uprawnienia ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Według organu, takie działanie nie stanowiło automatycznie wynikającej z art. 399 ust. 2 Prawa wodnego przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, bowiem naruszenia warunków nie można utożsamiać z naruszeniami obowiązków. W tym względzie jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny ustalenia organów w zakresie wywiązywania się przez wnioskodawców z obowiązków nałożonych na nich poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym, zostały dokonane wyłącznie na podstawie twierdzenia wnioskodawców, którzy nie przedstawili żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń dotyczących wywiązywania się z obowiązków nałożonych na nich wcześniejszym pozwoleniem wodnoprawnym. Skarżący natomiast już w odwołaniu zarzucał naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. przez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, który to dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższego wniosku organ II instancji nie uwzględnił, odnosząc się ogólnie do tego wniosku, poprzez stwierdzenie, że "postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez wyspecjalizowany organ, którego pracownicy z uwagi na przygotowanie zawodowe posiadają niezbędną wiedzę pozwalającą ustalić w trakcie oględzin nie tylko stan techniczny urządzenia wodnego, ale także jego przeznaczenie i wpływ działania na inne urządzenia czy tereny przyległe", co stanowiło naruszenie przepisów art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji publicznej w trakcie postępowania administracyjnego, nie może odmówić przeprowadzenia dowodu, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, przez przemilczenie złożonego w tym zakresie wniosku strony, gdyż pozbawia to stronę podstawowych praw. Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Sąd natomiast w ramach, jakie zakreśla przepis art. 134 p.p.s.a., pozostaje zobowiązany z urzędu zwrócić uwagę na takie uchybienie procesowe i dać temu wyraz w orzeczeniu opartym na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 706/05, LEX nr 209603). W okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie powyższe również mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło kwestii istotnych dla merytorycznej oceny decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z 22 lipca 2022 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W niniejszej sprawie odniesienie się do zarzutów odwołania przez organ odwoławczy nie mogło zostać uznane za pełne i wystarczające, biorąc pod uwagę, że organ odwoławczy dysponował wiedzą merytoryczną w ramach wąskiej specjalizacji co sam podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za zasadny należało uznać podniesiony w skardze zarzut, że nie wiadomo na jakiej podstawie organ I instancji, a w ślad za nim organ II instancji przyjął, że dane zawarte w dokumentacji sporządzonej przez pełnomocnika wnioskodawców były rzetelne i nie budziły wątpliwości. Szczególnie, że nie były to dane zgodne z danymi zawartymi w poprzedniej dokumentacji sporządzonej w 2000 r., na podstawie której udzielono wnioskodawcom poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. W istocie w sprawie zabrakło należytego ustalenia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia dlaczego organy uznały wyliczenia dokonane przez pełnomocnika wnioskodawców za bardziej wiarygodne, a dokumentację sporządzoną w 2000 r. za błędną. Z powyższych względów Sąd za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 oraz 136 k.p.a. Z uwagi na zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i konieczność dokonania prawidłowych ustaleń stanowiących podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przedwczesna była wiążąca ocena naruszenia przepisów prawa materialnego. Brak niezbędnych ustaleń faktycznych obligował Sąd do uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).