II SA/Po 214/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-07-27
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, gdy prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione i ujawnione w księdze wieczystej na rzecz osoby trzeciej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W niniejszej sprawie prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] zostało ujawnione w księdze wieczystej na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej B w J. w 1993 r., co wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela.Stan faktyczny
Skarżący T. J. domagał się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – działki nr [...]. Starosta umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ działka ta została sprzedana Skarbowi Państwa w 1984 r. i objęta planem realizacyjnym pod budownictwo blokowe. Co więcej, prawo użytkowania wieczystego tej działki zostało ujawnione w księdze wieczystej na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej B w J. w 1993 r., a następnie zbyte na rzecz Spółdzielni "A". Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując prawidłowość ustaleń organów i powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz
Decyzją z dnia [...] Starosta umorzył postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz T. J. wywłaszczonej nieruchomości -działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w J .
W uzasadnieniu organ podał, że T. J. wystąpił o zwrot wywłaszczonych nieruchomości - działek nr [...],[...],[...],[...], części działek nr [...],[...],[...],[...]. Aktem notarialnym z dnia [...] 1984 r. wnioskodawca sprzedał Skarbowi Państwa, w trybie ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość o powierzchni [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej Kw [...], której aktualnie w ewidencji gruntów odpowiadają działki o numerach: [...],[...],[...],[...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...]. Wywłaszczona nieruchomość w momencie wykupu objęta była planem realizacyjnym zatwierdzonym przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w K. z dnia [...] nr [...] z przeznaczeniem pod budownictwo blokowe wielomieszkaniowe. Działka nr [...] o pow. [...] ha przed odnową ewidencji gruntów miasta J. odpowiadała działce nr [...] o tej samej powierzchni. Działka ta nie podlega zwrotowi z uwagi na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obecnie stanowi ona własność Gminy i Miasta J., na podstawie decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] i znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni "A". Spółdzielnia nabyła prawo użytkowania wieczystego od Spółdzielni Mieszkaniowej B w J. na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] 1993 r. i jest zapisana w księdze wieczystej Kw [...]. Wpisu tego dokonano w 1993 r. W tej sytuacji postępowanie o zwrot tej działki jest bezprzedmiotowe. Odnośnie pozostałych wymienionych działek toczą się odrębne postępowania.
W dniu [...] Wojewoda i utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty .
W uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji. Dodatkowo podał, iż prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki należało uprzednio do Spółdzielni Mieszkaniowej B w J. i było ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...] w 1993 r., następnie prawo to zostało zbyte na rzecz Spółdzielni "A" i obecnie jest wpisane w Kw nr [...] na rzecz tego podmiotu.
Od powyższej decyzji skargę złożył T. J. - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - domagając się jej zmiany i orzeczenia o zwrocie na rzecz skarżącego tej nieruchomości. Na rozprawie w dniu 27.07.2006 r. pełnomocnik skarżącego zmodyfikował żądanie skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący powołał się na treść przepisów art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniósł, iż działka nr [...] nie została zagospodarowana w sposób określony w decyzji o wywłaszczeniu, tj. na budownictwo blokowe wysokościowe. Fakt, że w chwili obecnej Spółdzielni "A" przysługuje prawo użytkowania wieczystego nie oznacza, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie o zwrot, bowiem nie zostało ono ujawnione w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem 01.01.1998 r. Organ nie opiera się na dokumentach źródłowych, które potwierdzałyby stan rzeczy, który usiłuje udowodnić. Dotyczy to braku odpisów ksiąg wieczystych. Postępowanie organu narusza przepisy art. 9, 11, 77 i 107 § 3 kpa.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 46 poz. 543 z 2000 r. z późn. zm.) roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, przewidziane w art. 136 ust. 3 ustawy, nie przysługuje jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, iż taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie odnośnie działki nr [...] o pow. [...] ha, poprzednio mającej oznaczenie ewidencyjne [...].
W aktach sprawy znajduje się kopia zawiadomienia Sądu Rejonowego w J.
Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 19.11.1993 r. Z zawiadomienia tego - wydanego w oparciu o przepis art. 51 ustawy z dnia 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - wynika, iż w księdze wieczystej Kw nr [...] w dniu 19.11.1993 r. dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego działek nr [...][...],[...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej B w J .
Na rozprawie przed Sądem w dniu 27.07.2006 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie kwestionuje autentyczności opisanego wyżej dokumentu.
Z powołanego wyżej dokumentu wynika więc, że przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej - Spółdzielni Mieszkaniowej B w J., a ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i wpis tego prawa do księgi wieczystej nastąpiły przed dniem 01.01.1998 r.
Podkreślić należy, iż argumentacja zawarta w skardze odnosi się do daty wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz kolejnego użytkownika wieczystego, tj. Spółdzielni ""A" który nabył to prawo w 1993 roku od pierwszego uprawnionego - Spółdzielni Mieszkaniowej B w J . Okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie odniósł się ani do treści opisanego wyżej zawiadomienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 19.11.1993 r., ani nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na ewentualność uchylenia wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej B w J. z 1993 r.
Dokument ten znajduje się w aktach sprawy i skarżący reprezentowany w toku całego postępowania administracyjnego przez profesjonalnego pełnomocnika miał możliwość zapoznania się z jego treścią. Także zaskarżona decyzja Wojewody wskazuje na fakt powstania prawa użytkowania wieczystego w 1993 r. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej B w J .
W taj sytuacji stwierdzić należy, iż zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia ustalenia organów obu instancji. Organy te prawidłowo zastosowały przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) skargę należało oddalić.
/-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło