II SA/Po 214/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi G. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Zieliński /-/ M. Kwiecińska W dniu [...] września 2007r. Prezydent Miasta Poznania wydał decyzję Nr [...] w przedmiocie cofnięcia G. C. uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii [...] – dokument Nr [...]. Decyzja ta została wysłana na adres: [...] i została odebrana przez L. C. – córkę skarżącego. Po przekazaniu przesyłki pocztowej skarżącemu, wniósł on w dniu 18 października 2007r. odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, podając iż zaskarżoną decyzję doręczono mu w dniu 4 października 2008r. Organ II instancji, po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego, postanowieniem z dnia 26 listopada 2007r. ([...]) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] września 2007r. Postanowienie powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi G. C. w dniu 4 grudnia 2007r. W dniu 3 stycznia 2008r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a w dniu 11 grudnia 2007r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] września 2007r. w przedmiocie cofnięci uprawnienia do kierowania pojazdami. We wniosku skarżący podał, iż przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta Poznania została wysłana na adres [...]. Pod wskazanym adresem G. C. jednak nie zamieszkuje od kilku miesięcy. G. C. zamieszkuje przy ul. [...] i pod tym adresem odbiera kierowaną do niego korespondencję. Jednocześni odwiedza swoją córkę L. C. w domu na ul. [...], która czasem odbiera niektóre listy kierowane do ojca. Tak było w niniejszym przypadku, gdzie L. C. przesyłkę pocztową przeznaczoną dla jej ojca a zawierającą decyzję Prezydenta Miasta Poznania odebrała w dniu 1 października 2007r., lecz przekazała adresatowi dopiero w dniu 4 października 2007r. L. C. nie była jednak uprawniona do odbioru korespondencji, ponieważ G. C. nie mieszka z nią razem i nie jest jej domownikiem. Do wniosku dołączono oświadczenie G. C. oraz L. C., z których wynika że G. C. od stycznia 2007r. nie mieszka przy ul. [...] w [...], lecz przy ul. [...] w [...]. Z oświadczenia L. C. wynika ponadto, że błędnie poinformowała ojca, iż przesyłkę dla niego przeznaczoną odebrała w dniu 4 października 2007r., zamiast w rzeczywistości w dniu 1 października 2007r. Wyrokiem z dnia 24 września 2008r. sygn. akt II SA/Po 169/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2007r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku G. C. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] września 2007r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazując na art. 58 § 2 kpa organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis ten wymaga złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia, jednocześnie z wnioskiem należy złożyć odwołanie, a nadto wnioskodawca winien uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Żadna z powyższych przesłanek w niniejszym przypadku ni zachodzi. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Poznania zostało wniesione przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, wnioskodawca przekroczył 7-dniowy termin do złożenia wniosku liczony od ustania przyczyny uchybienia terminu, bowiem w ocenie Kolegium przeszkoda do złożenia odwołania nie istniała już 18 października 2007r., tj. w dacie sporządzenia odwołania i wreszcie nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu skargę do tutejszego Sądu wniósł pełnomocnik G. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia organowi administracji. Skarżący zarzucił między innymi naruszenie art. 58 § 1 i § 2 kpa poprzez przyjęcie, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie liczy się od dnia powzięcia wiedzy o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, lecz od jakiegoś innego, niewskazanego wyraźnie przez organ dnia z którym należałoby wiązać ustanie przyczyny uchybienia terminowi oraz nawiązanie art. 43 kpa, poprzez przyjęcie że doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] września 2007r. nastąpiło w sposób prawidłowy. Organ administracji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Oceniając przesłanki określone w art. 58 kpa, od których spełnienia uzależniona jest możliwość przywrócenia terminu, Sąd ni podzielił stanowiska organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony po upływie 7-dniowego terminu, liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodzić się należy ze skarżącym, że w tym konkretnym przypadku, gdy sporna jest kwestia prawidłowości doręczenia decyzji, od której został złożony środek odwoławczy, a skarżący pozostawał w przekonaniu (nawet jeżeli błędnym), iż środek odwoławczy wniósł w terminie, dopiero doręczenie mu postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (a więc powzięcie wiedzy o uchybieniu terminowi) jest tym zdarzeniem, od którego należy liczyć 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu. Jeżeli już wcześniej (tak jak w niniejszym przypadku) odwołanie zostało złożone nie ma potrzeby, by ta czynność procesowa była ponawiana wraz z prośbą o przywrócenie terminu. W każdym zaś razie, skoro organ w trybie art. 64 § 2 kpa nie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, poprzez ponowne jego złożenie, nie może obecnie twierdzić, że skarżący nie dopełnił tego wymogu, skoro odwołanie wcześniej było wniesione. Należy zatem przyjąć, iż zostały w niniejszym przypadku spełnione dwie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 kpa, a mianowicie dochowanie przez zainteresowanego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Jeżeli zaś chodzi o trzecią przesłankę, a mianowicie uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego, to uznać należy, iż w świetle wskazanych we wniosku o przywróceni terminu okoliczności, załączonych oświadczeń G. i L. C., a także wnioski o przeprowadzenie dowodu z zeznań tych osób na okoliczność tego gdzie zamieszkuje G. C. i kiedy została mu przekazana korespondencja odebrana przez L. C., obowiązkiem organu było kwestie te wyjaśnić i w razie potrzeby zaoferowane przez stronę dowody przeprowadzić. Zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W niniejszym przypadku, kwestia gdzie zamieszkiwał G. C. w czasie gdy została doręczona L. C. przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta Poznania i kiedy korespondencja ta została rzeczywiście przekazana jej adresatowi, było okolicznością istotną dla oceny czy nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji, a jeżeli tak to w jakiej dacie i w końcu, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania bez winy strony. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ administracji w sposób arbitralny uznał, iż twierdzenia skarżącego, jaki zaoferowane dowody nie wniosą nic nowego w sprawie, nie wyjaśnił jednak w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznaje przeprowadzenie tych dowodów za zbędne. Organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez skarżącego, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w trakcie postepowania. Jednakże w takiej sytuacji powinien przedstawić argumenty i motywy zajętego stanowiska. Tego elementu zabrakło w zaskarżonej decyzji. Pominięcie bez dostatecznego uzasadnienia oferowanych przez skarżącego dowodów i nie podjęcie żadnych innych działań w celu ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania G. C., prowadzi do wniosku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 82 oraz 58 kpa. Niewątpliwie naruszenie powyższych przepisów prawa procesowego uznać należy za istotne, skoro wydane orzeczenie zamknęło skarżącemu drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. To z kolei uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodów i poczynienia ustaleń odnoszących się do stanu faktycznego sprawy, zatem nie może również ocenić wiarygodności oświadczeń skarżącego i jego córki. Wobec tego Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy winno ocenić wszystkie zebrane dowody – a także przeprowadzić, o ile będzie to konieczne, dalsze służące weryfikacji oświadczeń skarżącego i jego córki – w celu ustalenia, jaki jest faktyczny adres skarżącego i czy zmienił on adres w toku postępowania oraz kiedy rzeczywiście otrzymał decyzję organu I instancji. W razie potrzeby organ winien przeprowadzić rozprawę. Powyższe jest niezbędne dla ustalenia, czy dokonane doręczenie ma skutek prawny (art. 41 kpa). W razie ustalenia, iż rzeczywiście skutek taki mogło wywołać doręczenie pod adresem zameldowania, niezbędne będzie rozważenie, czy doszło do skutecznego doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 kpa – w tym przypadku czy zostały spełnione przesłanki w postaci doręczenia pisma dorosłemu domownikowi wspólnie zamieszkującemu z adresatem, który podjął się oddania pisma. W takiej sytuacji pozostałoby do rozstrzygnięcia, czy datą doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji jest dzień 1 października 2007r. (dzień doręczenia pisma domownikowi), czy też dzień faktycznego oddania pisma adresatowi (według strony 4 października 2007r.). Dopiero jednoznaczne wyjaśnienie powyższych okoliczności pozwoli ocenić zasadność wniosku skarżącego o przywróceni terminu do wniesienia odwołania. Z wymienionych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a określono, że zaskarżona czynność nie może być wykonana. /-/ W Batorowicz /-/ A.Zieliński /-/ M.Kwiecińska MarK