II SA/Po 2160/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. i J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta G. z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. - wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał R. i T. B. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie obiektów małej architektury na posesji przy ul. [...] nr [...] w G. oraz zabezpieczenie terenu budowy przed dostępem postronnych osób. W uzasadnieniu ustalił, powołując się na wynik oględzin oraz wyjaśnienia inwestorów, że inwestorzy przeprowadzają modernizację istniejącego od 1992 r. oczka wodnego z murowanymi ścianami zbrojonymi od strony gruntu siatką i betonowym dnem, o wymiarach w rzucie około 7,00 x 8,00 m i maksymalnej głębokości 1,20 m. Zabudowa tego basenu usytuowana jest na dość stromej skarpie, spadającej w kierunku południowo-wschodnim. Obecna modernizacja ma na celu naprawę uszkodzonej poprzedniej konstrukcji i nie stanowi zagrożenia skarpy. Od zachodu, w stosunku do oczka wodnego, istnieje od 1992 r. mur oporowy o wysokości około 1 m, który od strony gruntu jest wylewany i zbrojony. Inwestorzy prowadzą roboty budowlane bez uzyskania pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia. Odwołanie od tego postanowienia wnieśli J. i K. K. - użytkownicy wieczyści sąsiedniej nieruchomości i właściciele stojącego tam budynku mieszkalnego. Odwołujący się w pierwszym rzędzie podnieśli, że "postanowienie o wstrzymaniu robót nastąpiło post factum, obiekt został oddany do użytku (...) zalany wodą, zarybiony, obsadzony roślinnością". Zaprzeczyli też, aby powstał już w 1992 r. Basen został pobudowany w ostatnim czasie, a jego głębokość - przy skarpie, na której znajduje się ogrodzenie odwołujących - wynosi co najmniej 2 m. Organ orzekający zupełnie pominął zrealizowanie przez inwestorów, w bezpośrednim sąsiedztwie ogrodzenia, wodospadu, który stanowi integralną część obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, przytaczając treść art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 prawa budowlanego. Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi wniesionej przez K. i J. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zaprzeczyli - powołując się na posiadane dokumenty, bezskutecznie oferowane organom nadzoru budowlanego w toku postępowania administracyjnego - aby obiekty małej architektury w postaci basenu i wodospadu zostały zrealizowane już w 1992 r. Poprzednio istniały tylko dwa maleńkie pojemniki plastikowe z wodą - oczka wodne. Ich proporcje w stosunku do wybudowanego obecnie basenu mają się tak "jak woda w wannie i luzem w łazience". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Inwestorzy nie zajęli w sprawie żadnego stanowiska. W toku postępowania sądowego skarżący poinformowali o późniejszym wydaniu przez organy nadzoru budowlanego decyzji: 1/ nakładającej na inwestorów obowiązek dokonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, 2/ decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów małej architektury ogrodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 163, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Uzasadniony okazał się zarzut nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czyli naruszenia zasad określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa. Przepisy te nakładają na organy administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W czasie oględzin nieruchomości inwestorów, przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2002 r., ujawnione zostało istnienie oczka wodnego "z murowanymi ścianami uzbrojonymi od strony gruntu siatką i betonowym dnem. Wymiaru w rzucie 7 x 8 m, maksymalna głębokość 1,2 m (...). Co do daty i okoliczności pobudowania tego obiektu sprzeczne wyjaśnienia złożyli inwestorzy i właściciele budynku usytuowanego na sąsiedniej nieruchomości. Według inwestorów - ten obiekt budowlany "istnieje od 1992 r., obecna modernizacja ma na celu naprawę uszkodzonej poprzedniej konstrukcji", zaś według skarżących - inwestorzy budują nowy obiekt w miejsce poprzednio istniejących dwóch plastykowych oczek wodnych o wymiarach 1 m x 2 m - każdy i rozpoczęte na początku maja 2002 r. roboty budowlane "są w stadium wykończenia". Wyjaśnienie, które z tych sprzecznych twierdzeń odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy miało istotne znaczenie, bowiem przy przyjęciu, iż inwestorzy rozpoczęli w 2002 r. - bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia - budowę nowego obiektu budowlanego, wszczęcie procedury zmierzającej do doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem w ogóle nie wchodziło w rachubę. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 20 października 1997 r., sygn. OPS 3/97 opublikowanej w ONSA 1998 nr 1, poz. 3 - przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie ma zastosowania do obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 48 tej ustawy, także wówczas, gdy budowa nie została zakończona. Organy obu instancji przyjmując za inwestorami, iż chodzi o modernizację obiektu budowlanego istniejącego od 1992 r., bez żadnego odniesienia się do odmiennych twierdzeń skarżących, naruszyły przepis art. 107 § 3 kpa. Przepis ten wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nawet gdyby istniały podstawy do przyjęcia, iż inwestorzy prowadzili roboty budowlane objęte dyspozycją art. 50 ust. 1 prawa budowlanego, to i tak przed wydaniem postanowienia w trybie tego przepisu należało sprawdzić informację skarżących zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2002 r. o zakończeniu przez inwestorów prowadzonych prac budowlanych. Z brzmienia przepisów art. 50 wynika bowiem, że dotyczy on "robót budowlanych wykonywanych (...)". W stosunku do robót już wykonanych zbędne jest wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonywania, czy też nakazywanie zaniechania dalszych robót lub udzielenie pozwolenia na wznowienie. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a,c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska MK