II SA/Po 2168/02

WyrokWSA w Poznaniu2005-01-27

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Paweł Miładowski, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca lekki stopień niepełnosprawności i zdolna do pracy może ubiegać się o rentę socjalną na podstawie ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Osoba zdolna do pracy, nawet posiadająca lekki stopień niepełnosprawności, nie spełnia podstawowego warunku do otrzymania renty socjalnej, jakim jest całkowita niezdolność do pracy. Kwestionowanie orzeczeń lekarza orzecznika ZUS lub Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wymaga odrębnego postępowania, a sąd administracyjny nie jest władny do dokonywania odmiennych ustaleń w tym zakresie. Roszczenia odszkodowawcze związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności należą do właściwości sądu powszechnego.
Stan faktyczny
Skarżący D. A. złożył wniosek o przyznanie renty socjalnej, który został odmówiony przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organa uznały, że skarżący jest zdolny do pracy, co wyklucza przyznanie renty socjalnej, mimo posiadania lekkiego stopnia niepełnosprawności. Skarżący w skardze podniósł, że jego stan zdrowia (skolioza, bóle, problemy psychiatryczne) uniemożliwia mu pracę, a jego niepełnosprawność powstała w dzieciństwie. Zarzucił również niezgodność decyzji ze stanem faktycznym i krzywdzące rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie renty socjalnej o d d a l a s k a r g ę /-/B.Popowska /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski U Z A S A D N I E N I E : Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r.- nr [...] na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 27a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( j.t. Dz.U. 64/98/414 ze zm.- dalej ustawa) Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. odmówił przyznania D. A. pomocy społecznej w postaci renty socjalnej. W uzasadnieniu Dyrektor Ośrodka wskazał, że na podstawie podania z [...] maja 2002 r. z wszystkimi załącznikami i wywiadu środowiskowego ustalił, iż Zainteresowany mieszka z pracującą żoną i trzynastoletnią córką. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w N. wynika, że ustalono Wnioskodawcy lekki stopień niepełnosprawności, datujący się od [...] lutego 2002 do [...] listopada 2002 r. Z wypisu z orzeczenia Lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2002 nr [...] wynika, że D. A. jest zdolny do pracy. Zainteresowany nie spełnia wymogów art. 27a ustawy, bowiem jest zdolny do pracy a Powiatowy Zespół zaliczył D. A. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Po rozpoznaniu odwołania D. A., Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 4 ust.1, art. 27a ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej ( j.t. Dz.U. 64/98/414 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] lipca 2002 r.- nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium podniosło, że podstawowym warunkiem otrzymania renty socjalnej jest całkowita niezdolność do pracy osoby ubiegającej się. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wynika, że D. A. jest zdolny do pracy; lekki stopień niepełnosprawności, stwierdzony orzeczeniem Powiatowego Zespołu, nie wyklucza podjęcia przez Zainteresowanego pracy zarobkowej. Wnioskodawca nie spełnia warunków do otrzymania renty socjalnej. Celem pomocy społecznej w formie renty socjalnej jest zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych osób, które ze względu na swą całkowitą niezdolność do pracy i brak dochodów z innych źródeł, nie są w stanie same ich zapewnić. Zainteresowany nie podejmuje pracy z uwagi na brak ofert pracy, a nie ze względu na swą całkowitą niezdolność do pracy. Strona może kwalifikować się do otrzymania innych form wsparcia z pomocy społecznej. Odwołujący się zwrócił się o przyznanie konkretnych form wsparcia z pomocy społecznej (zasiłek stały wyrównawczy, zasiłki celowe). W tym zakresie materiały dowodowe winny zostać wyłączone do odrębnego postępowania przez organ I instancji a w sprawie winna zapaść decyzja merytoryczna. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. A. ocenił decyzję jako krzywdzącą i zarzucił jej niezgodność ze stanem faktycznym. Skarżący podniósł, że Jego inwalidztwo powstało w wieku 7 lat- wówczas rozpoznano u Niego skoliozę idiopatyczną, bowiem miał jedno ramię niżej. Miewa straszliwe bóle głowy, postępujące wraz z wiekiem. Stan bólowo- depresyjny zmusił Go do zasięgnięcia porady psychiatry. W wieku 11 lat pogorszył się stan zdrowia Wnioskodawcy, tak że dziś nie może ani leżeć, ani stać, ani siedzieć, gdyż odczuwa zdrętwienie, bóle kręgosłupa i głowy oraz nudności. W wieku 23 lat odbywał karę pozbawienia wolności- w wyniku ciężkiej pracy fizycznej Jego stan fizyczny i psychiczny się pogorszył- leczy się u psychiatry w N. Placówki medyczne zniszczyły Jego karty zdrowia z lat 1968-79, zatem dysponuje jedynie kartami zdrowia od 1980 r. i nie może wykazać ciągłości choroby w latach 1968-80. Dyrektor [...] Regionalnej Kasy Chorych odmówił zgody na bezpłatne badanie Zainteresowanego rezonansem magnetycznym. Dnia [...] lutego 1998 r. Wnioskodawca doznał wypadku w pracy (stłukł biodro), co pogorszyło stan Jego zdrowia. Skarżący wniósł o: uznanie przez Sąd Administracyjny Jego prawa do renty socjalnej wskutek choroby powstałej przed osiemnastym rokiem życia- skoliozy idiopatycznej- nieleczonej w dzieciństwie, a rozwijającej się i postępującej z wiekiem; spowodowanie, by organ I instancji przyznał Mu konkretną formę wsparcia- np. stały zasiłek lub odszkodowanie z powodu skazania w 1984 r. na karę pozbawienia wolności- jako więzień sumienia doznał uszczerbku na zdrowiu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadną. W sprawie - wbrew zarzutom skargi - nie doszło do błędnych ustaleń faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji publicznej nie przeinaczyły dowodów z dokumentów: wypisu orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] maja 2002- nr [...] (uznającego D. A. zdolnym do pracy); orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Powiatowego Zespołu do Spraw orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w N., zaliczającego D. A. do lekkiego stopnia niepełnosprawności o charakterze okresowym i wskazującego, że w związku ze schorzeniem występuje u Zainteresowanego lekkie naruszenie sprawności organizmu, nie ograniczające aktywności zawodowej na otwartym rynku pracy (k. 29, 31 akt administracyjnych). Kwestionowanie decyzji lekarza orzecznika oraz Powiatowego Zespołu mogło nastąpić wyłącznie w odrębnych postępowaniach- odpowiednio- na podstawie art. 477[8] § 1 kpc (zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...]), bądź na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 a następnie art. 6c ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 123/97/776 ze zm.- zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Powiatowego Zespołu- k. 29, 30). W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżący nie złożył żadnego dowodu, wskazującego na zmianę owych decyzji bądź o odmiennym orzeczeniu lekarza orzecznika (art. 5 ustawy o rehabilitacji). W postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie Sąd nie jest władny dokonywać odmiennych ustaleń, niźli ustalenia oparte na niepodważonych skutecznie w odrębnych postępowaniach orzeczeniach lekarza orzecznika ZUS i Powiatowego Zespołu. Nie doszło zatem do naruszenia prawa materialnego- w szczególności art. 27a ust. 1 i 2 ustawy. Zarówno organ I, jak i II instancji trafnie wskazali, że Skarżący i jego rodzina mogą ubiegać się o inne formy pomocy społecznej- na podstawie wyłączonych w tym zakresie materiałów dowodowych (k. 28, 41b akt administracyjnych), jak i na podstawie ewentualnych nowych wniosków. Przyznanie owych świadczeń nie należy do kompetencji Sądu Administracyjnego, lecz właściwego rzeczowo i miejscowo organu administracji publicznej. Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, wynikających z odbywania kary pozbawienia wolności, wymaga rozważenia wystąpienia przez Zainteresowanego z roszczeniem do właściwego Sądu powszechnego (art. 177 in princ. Konstytucji RP z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97 /483, sprost. 28/01/319). Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270, zm. 162/04/1692) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1271 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. /-/B.Popowska /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło