II SA/Po 217/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-30

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, która jednocześnie uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA, mimo istnienia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji umarzającej postępowanie i uchylającej pozwolenie na budowę nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zrealizowanej inwestycji. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jako zakończona i zgodna z prawem, uniemożliwia prowadzenie postępowań naprawczych i legalizacyjnych, a tym samym wyklucza wystąpienie bezpośredniego niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 PPSA. Ewentualne zagrożenia mogą pojawić się dopiero po skutecznym wzruszeniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę oraz umorzyła postępowanie organu I instancji. Skarżąca spółka argumentowała, że decyzja umarzająca, uchylając pozwolenie na budowę, może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, takich jak konieczność rozbiórki zrealizowanej inwestycji, mimo posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2017 r. wniosku U. Spółka z o.o. sp. k. z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg: K. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą C. , N. S. oraz U. Spółka z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Opisaną w sentencji postanowienia decyzją z dnia [...] 2016 r. Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta M. P. z dnia [...] 2013 r., nr [...], znak [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi - C. K. F. pozwolenia na budowę zespołu budynków biurowo-usługowych oraz nadbudowę istniejącego budynku przedszkola i zmianę sposobu użytkowania na budynek o funkcji biurowo-usługowej wraz z drogą dojazdową przy ul. [...] w P., na działkach nr [...], [...], [...] ark [...] obr. Ł. oraz zajazdem na działce nr [...] ark [...], obr. Ł. i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. W skardze na powyższą decyzję U. Spółka z o.o. sp. k. z siedzibą w P. zawarła wniosek o jej wstrzymanie. W motywach wniosku podniesiono, iż co do zasady decyzja umarzająca postępowanie nie wywołuje skutków o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niemniej w okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżona decyzja uchylała także decyzję o pozwoleniu na budowę. Strona wskazała, iż inwestycja, której dotyczyło uchylone pozwolenie na budowę została wykonana, co może prowadzić do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, zmierzającego do uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zrealizowanej inwestycji, jak też wszczęcia postępowania legalizacyjnego, które z kolei może zakończyć się nałożeniem opłaty legalizacyjnej na inwestora, a nawet nakazem częściowej lub całkowitej rozbiórki zrealizowanej inwestycji, co nosi znamiona niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl), "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zgodzić się należy z poglądem, iż o możliwości przyznania ochrony tymczasowej, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu przed sądem administracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu nastąpi ochrona strony przed skutkami, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, wywołanych tą decyzją (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 99/12 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu skutki prawne zaskarżonej decyzji na gruncie niniejszej sprawy nie rodzą zagrożenia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarówno z treści zaskarżonej decyzji, jak i z argumentacji skargi oraz akt sprawy wynika, iż inwestor - U. Spółka z o.o. sp.k. z siedzibą w P., legitymuje się ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie zrealizowanej części inwestycji objętej uchylonym pozwoleniem na budowę z 2 maja 2013 r. Tymczasem zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu została wydana i jest ostateczna – to oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie znalazł żadnych uchybień mogących uzasadniać odmowę udzielenia pozwolenia i przeprowadzenia postępowania naprawczego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zakończyła proces budowlany i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, dopóty nie będzie możliwe prowadzenie postępowań naprawczych w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Decyzja ta bowiem, zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), korzysta z domniemania zgodności z prawem i w sposób wiążący kształtuje stan prawny. Innymi słowy, nie jest dopuszczalne współistnienie decyzji administracyjnej potwierdzającej zgodność inwestycji z prawem i decyzji nakazującej dopiero doprowadzenie obiektu do takiego stanu zgodności (patrz. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r. II OSK 2370/11 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu w Krakowie z 8 lipca 2016 r. o sygn. II SA/Kr 599/16 – oba dostępne na stronie internetowej: https://cbois.nsa.gov.pl/). Stąd też stwierdzić należy, iż wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności, mogą się zaktualizować dopiero po skutecznym wzruszeniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z kolei w ramach ewentualnego przyszłego postępowania o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie z uwagi na rozstrzygnięcia poddane obecnie kontroli sądu administracyjnego, inwestor będzie mógł zgłosić wniosek o jego zawieszenie do czasu prawomocnego zakończenia niniejszej sprawy. Tym samym zaskarżona decyzja nie wywołuje bezpośrednio skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tych też przyczyn wniosek o jej wstrzymanie nie zasługiwał na uwzględnienie o czym postanowiono na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 p.p.s.a. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło