II SA/Po 219/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 30,- zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/ B. Kamieńska Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] r. – działając na podstawie art. 93 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 i 4 , art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zmian.) postanowił zatwierdzić z urzędu projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie miasta S., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (ujawnionej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Koninie nr [...]) i stanowiącej własność J.A. Projekt podziału polega na wydzieleniu z działki nr [...] działek nr [...], nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że o zatwierdzenie powyższego projektu wystąpiła Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych w P., albowiem wydzielane działki są niezbędne do realizacji celów publicznych – budowy obejścia dla miasta S. Uznał przy tym przedmiotowy projekt za zgodny z miejscowym planem zagospodarowania dla m. S. i mieszczący się w granicach terenu obsługi ruchu komunikacyjnego. Projektowany podział jest ponadto podziałem geodezyjnym, wobec czego decyzja o podziale nie powoduje zmiany własności przedmiotowych nieruchomości. Ich nabycie będzie stanowiło przedmiot rokowań między właścicielem a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad w P. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.A. zarzucając, że projekt podziału narusza jego prawo własności. Nikt nie zwrócił się do niego o wyrażenie zgody na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości. Zarzucił organom administracji działanie bezprawne, podejmowane w celu przejęcia należącej do niego nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że została ona wydana zgodnie z prawem, w oparciu o art. 93 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podział przedmiotowych nieruchomości - zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – jest niezbędny dla realizacji celu publicznego, a ponadto wydzielono z nich tylko części niezbędne do dokonania zadania inwestycyjnego. Zarzuty kwestionujące przebieg drogi nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż został on ustalony w planie zagospodarowania przestrzennego (który jako przepis gminny jest wiążący dla organów administracji i właścicieli nieruchomości) oraz w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Orzeczenie organu II instancji zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez J. A., który powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu. Stwierdził ponadto, że nie kwestionował planowanego przebiegu drogi, a jedynie bronił swojego prawa własności. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga J.A. okazała się zasadna, albowiem organy administracji I i II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Stosownie do treści przepisu art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji) podziału nieruchomości można było dokonać, jeżeli był on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność proponowanego podziału z powyższymi przepisami opiniował wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 93 ust. 4), wyrażając opinię w formie postanowienia, na które przysługiwało zażalenie (ust. 5). Podział nieruchomości następował na mocy decyzji odpowiedniego organu administracyjnego, zatwierdzającej projekt podziału (art. 96 ust. 1 ustawy). Postępowanie w kwestii podziału prowadzono przy tym na wniosek i koszt osoby, mającej w tym interes prawny (art. 97 ust. 1), bądź też z urzędu, jeżeli był on niezbędny do realizacji celów publicznych , albo dotyczył nieruchomości stanowiącej własność gminy i nie oddanej w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt. 1 i 2). W przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję zatwierdzającą z urzędu projekt podziału nieruchomości z jednoczesnym stwierdzeniem, że podział został dokonany zgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Nie wyczerpał on jednak obligatoryjnego trybu postępowania, wynikającego z przepisu art. 93 ust. 4 i 5 ustawy, ponieważ projekt podziału nieruchomości nie został uprzednio zaopiniowany przez Burmistrza Miasta i Gminy – w kontekście jego zgodności z ustaleniami planu miejscowego – w formie zaskarżalnego postanowienia. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 07.03.2002 r., sygn. akt III RN 50/01, OSNP 2002/20/476) i podzielonym w pełni przez skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie, obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, jak i podziału dokonywanego z urzędu. Wykładnia systemowa przepisów art. 93 – 97 ustawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż obowiązek opiniowania projektu podziału określony w przepisie art. 93 ustawy dotyczy wyłącznie podziału nieruchomości dokonywanego na wniosek, nie zajmuje się on bowiem w ogóle kwestią trybu dokonywania tego podziału (czyni to dopiero przepis art. 97 ustawy). Z tego względu nie ulega wątpliwości, że art. 93 ust. 4 i 5 ustawy ustanawia kategoryczny nakaz opiniowania projektu, niezależnie od sposobu wszczęcia postępowania. W takiej sytuacji nie mógł być stosowany – jako sprzeczny z prawem – przepis § 4 ust. 2 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130). Obowiązek wyrażenia opinii nie może być zatem różnicowany w zależności od tego, czy podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek, czy też działając z urzędu, tym bardziej, iż przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują jakiegokolwiek zwolnienia lub odstępstwa od tego obowiązku w sytuacji, gdy podział dokonywany jest przez organ administracji z urzędu. Z faktu, że ten sam organ administracji publicznej najpierw wydaje opinię (na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy), a następnie rozstrzyga decyzją (wydaną na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 3) kwestię, którą wcześniej opiniował, nie wynika, że opinia taka jest zbędna, czy niepotrzebna. Poddanie również podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu rygorowi opiniowania tego podziału co do zgodności z ustaleniami planu miejscowego pozwala bowiem osobom zainteresowanym na kwestionowanie jego zgodności z tym planem poprzez wniesienie zażalenia (art. 93 ust. 5) na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego niż wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że organy administracji I i II instancji wydały przedmiotowe decyzje z naruszeniem przepisów postępowania (art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Ponieważ skarga okazała się uzasadniona, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrz Miasta i Gminy z [...] r. Na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 30,00 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, a zgodnie z art. 152 ustawy określono w pkt. 3 wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/ B. Kamieńska