II SA/Po 219/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Grażyna Radzicka /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004r. przy udziale sprawy ze skargi E. i Z. G. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej o d d a l a s k a r g ę /-/E. Podrazik /-/A. Zieliński /-/G. Radzicka Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości [...]złotych, za samowolnie wybudowany budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany w B. przy ulicy N., na działce nr ewid. "1" przez inwestorów E. i Z. G., zamieszkałych w B. przy ulicy J. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że inwestorzy zrealizowali w warunkach samowoli budowlanej budynek mieszkalny jednorodzinny w B. na działce o numerze ewidencyjnym "1" położonej w B. przy ulicy N. Samowola została zakwalifikowana do I kategorii o współczynniku kategorii obiektu (k)-2,0 i współczynniku wielkości (w)-1,0. Stawka opłaty (s)-300zł została ustalona w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. z 2003r. Nr 120, poz. 1132) i zgodnie z przepisem art. 49 ust. 2 prawa budowlanego stawkę opłaty (s) podwyższono pięćdziesięciokrotnie. Jednocześnie w postanowieniu zobowiązano inwestorów do wpłacenia opłaty na wskazane konto. W zażaleniu na postanowienie E. i Z. G. zarzucili, że budowę rozpoczęli po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i powołaniu kierownika budowy. Natomiast fakt nie posiadania dziennika budowy nie przesądza o tym, że budynek wzniesiono w warunkach samowoli. W wyniku rozpoznania zażalenia podpisanego wyłącznie przez Z.G., lecz potraktowanego jako zażalenie obojga małżonków wymienionych w nagłówku, W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że w protokole oględzin z dnia [...] września 2003r. inspektorzy PINB stwierdzili wykonywanie przez E. i Z. G. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce "1" w B., którego stan określono jako surowy zamknięty. Faktycznie w sprawie Starosta P. w dniu 09 kwietnia 2003r. nr [...] wydał pozwolenie na budowę jednak w dniu 05 maja 2003r. J., S. i K. M. złożył odwołanie. Z uwagi na doręczenie decyzji w dniu 28 kwietnia 2003r. organ stwierdził, że odwołanie złożono w terminie i z mocy art. 130 § 2 kpa, nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji. Ponieważ inwestorzy prowadzili budowę w sytuacji kiedy decyzja Starosty o pozwolenie na budowę nie miała przymiotu ostatecznej, w ocenie organu odwoławczego słusznym było przyjęcie, że budowa była realizowana w warunkach samowoli budowlanej, co ostatecznie doprowadziło do wymierzenia opłaty legalizacyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. i Z. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że odwołanie sąsiadów w istocie dotyczy kwestii własnościowych i ma na celu utrudnianie procesu inwestycyjnego. Ponadto w ocenie skarżących brak jest podstaw prawnych do wymierzenia opłaty, bowiem przepisy o opłacie legalizacyjnej weszły w życie 10 lipca 2003r., a budowa była rozpoczęta w kwietniu 2003r. Powołując się na swój wiek i stan zdrowia skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia będącego przedmiotem skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W myśl przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w tym art. 28, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Decyzją ostateczną w myśl przepisów art. 16 § 1 kpa jest również taka decyzja, od której nie wniesiono odwołania. Decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 09 kwietnia 2003r., którą inwestor odebrał (jak sam przyznaje) w dniu jej wydania, zawiera pouczenie o możliwości odwołania od niej, a nadto, że rozpoczęcie robót może nastąpić, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W pouczeniu znajduje się również punkt pierwszy, który wyjaśnia, że inwestor jest zobowiązany powiadomić właściwy organ o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót i to co najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem oraz dołączyć oświadczenie kierownika budowy o przyjęciu obowiązków wynikających z ustawy – Prawo budowlane. Istotnym elementem dokumentującym rozpoczęcie budowy jest dziennik budowy. Tak więc inwestorzy dysponując pouczeniem zawartym na formularzu decyzji, które to pouczenie stanowi przystępne dla zrozumienia przepisy prawa budowlanego nie mogą skutecznie zarzucać, że byli przekonani, iż posiadając decyzję organu I instancji mogą rozpocząć natychmiast inwestycję. Odczekując 14 dni, a więc termin do złożenia odwołania, po 23 kwietnia inwestorzy uzyskaliby informację, że decyzja nie ma przymiotu ostatecznej, bowiem organ nie miał dowodów doręczenia decyzji uczestnikom. Natomiast sam skarżący podczas wizji przyznał, że budowę rozpoczął 19 kwietnia 2003r., a z odwołania J., S. i K. M. mającego datę 05 maja 2003r. wynika, że budynek ma już jedną kondygnację, natomiast L.K., który zgłosił się na budowę w dniu 02 maja 2003r. w celu sprawowania obowiązków kierownika budowy stwierdził już w tym dniu wykonanie robót w postaci zbrojenia ław fundamentowych oraz brak dziennika budowy. Jest niespornym, że zgodnie z przepisami art. 41 ust. 1 ustawy Prawo budowlane "rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy", a takim jest między innymi wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie (art. 41 ust. 1 pkt 1). Skoro więc inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane - przed upływem terminu do wniesienia odwołania, - bez powiadomienia właściwego organu o zamiarze rozpoczęcia robót i ustanowienia kierownika budowy co najmniej za 7 dni przed rozpoczęciem robót, - bez dziennika budowy, - bez upewnienia się, że decyzja o pozwoleniu na budowę na przymiot ostatecznej i wreszcie po uzyskaniu informacji, że w sprawie wniesiono odwołanie, kontynuowali budowę, zasadnym było przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, że budowę prowadzono w warunkach samowoli budowlanej. Ustalenie opłaty legalizacyjnej na zasadzie art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 nastąpiło po uprzednim wydaniu postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane i to w oparciu o ustawę z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 718) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. z 2003r. Nr 120, poz. 1132) i jest prawidłowe. Nie jest uzasadniony zarzut wadliwego zastosowania cytowanych wyżej przepisów bowiem postępowanie wszczęto dnia 04 września 2003r., a więc pod rządami ustawy z dnia 27 marca 2003r., która weszła w życie 11 lipca 2003r. W powyższych okolicznościach uznając zarzuty skarżących za nieuzasadnione, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/E. Podrazik /-/A. Zieliński /-/G. Radzicka kk