II SA/Po 219/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-06-20

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Stanisław Małek, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę całego obiektu budowlanego, który został wybudowany z naruszeniem warunków zabudowy, czy też powinien rozważyć legalizację części obiektu zgodnej z tymi warunkami?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub z naruszeniem warunków zabudowy, powinien rozważyć możliwość legalizacji tej części obiektu, która jest zgodna z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Dopiero ustalenie braku możliwości legalizacji części obiektu uzasadnia nakazanie rozbiórki całości.
Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję o warunkach zabudowy dla budowy szklarni i kotłowni. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wstrzymanie robót budowlanych i następnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę kotłowni wraz z kominem z powodu braku wymaganego pozwolenia na budowę i nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że budowa jest sprzeczna z warunkami zabudowy. Skarżący zarzucili naruszenie procedury legalizacyjnej i błędne uznanie sprzeczności z warunkami zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi T. S., P. S., M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 755,- zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ M.Górecka /-/ St.Małek Wójt Gminy decyzją z [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie przez T. S. i M.S. szklarni zblokowanych oraz kotłowni wraz z kominem - na działce nr [...] w miejscowości W . Określił (załącznik nr 1 do decyzji), iż powierzchnia zabudowy kotłowni wraz z kominem winna wynosić "ca [...] m2", a kubatura "ca [...]m3". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) nakazał T. S. i M.S. i P. S. wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku kotłowni wraz z kominem stalowym bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie nakazał w określonym terminie przedłożenie: a) zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego, c) uprawnień budowlanych autora projektu budowlanego oraz zaświadczenia o jego przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, d) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane nakazał T. S. i M.S. i P. S. rozbiórkę budynku kotłowni wraz z kominem stalowym. W uzasadnieniu stwierdzono, iż inwestorzy nie przedłożyli w ustalonym terminie wymaganej dokumentacji określonej w postanowieniu z [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części określającej podstawę prawną i wskazał "art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa", a w pozostałym zakresie utrzymał tą decyzję w mocy. Ustalono, iż Starosta decyzją z [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie kotłowni wraz z kominem. Na skutek sprzeciwu Prokuratora organ odwoławczy T. S. i M.S. stwierdził nieważność tej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 maja 2005 r. oddalił skargę T. S. i M.S. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie zastosowanie ma przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016). Inwestorzy przedłożyli wraz z odwołaniem wymaganą postanowieniem z [...]dokumentację. Jednakże analiza przedłożonych dokumentów wykazała, iż przedmiotowa budowa jest sprzeczna z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu. Zaświadczenie Wójta Gminy z [...] 2005 r. stwierdza, iż dla terenu, na którym położona jest działka nr [...]nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takim przypadku ustala się zgodność budowy z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ostateczną w dniu wszczęcia postępowania. Decyzja ta przewiduje "kotłownia z kominem o powierzchni zabudowy ca [...] m2 i kubaturze ca [...] m3". Tymczasem z przedłożonej dokumentacji wynika, iż kotłownia posiada powierzchnię użytkową - [...] m2, powierzchnię zabudowy - [...] m2, kubaturę [...] m3. Organ odwoławczy uznał, iż budowa narusza ustalenia decyzji Wójta Gminy z [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja organu pierwszej instancji jest więc - zdaniem organu odwoławczego - zgodna z prawem. T. S. i M.S. i M.S. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili, iż w rozpoznawanej sprawie bezpodstawnie odmówiono przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Nie uwzględniono słusznego interesu zainteresowanych stron (art. 7 kpa) a organy administracji nie prowadziły postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do Państwa (art. 8 kpa). Wskazali nadto, iż błędnie przyjęto jakoby przedmiotowa budowa była sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w stopniu uniemożliwiającym przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Skarżący podkreślili, iż należało ograniczyć nakaz rozbiórki kotłowni tylko w takim zakresie w jakim nastąpiła niezgodność z decyzją Wójta Gminy z [...]. Słuszny interes strony wymaga - zdaniem skarżących - usankcjonowania istniejącego stanu. Budynek kotłowni funkcjonuje od wielu lat i wybudowany został zgodnie z przepisami technicznymi. Obiekt ten jest niezbędny dla ogrzewania zespołu szklarniowego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy słusznie wskazał, iż materialnoprawną podstawę winien stanowić przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Według wskazanego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki w trybie powołanego przepisu jest niewątpliwie sankcją prawną najdalej idącą w ramach obowiązujących przepisów. Prowadzi bowiem do nieodwracalnych bądź trudnych do odwrócenia skutków. Należy w szczególności wskazać, iż organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę wyłącznie w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa. Istotą przepisu art. 48 jest bowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, jeżeli zachodzą przesłanki uzasadniające legalizację dokonanych naruszeń prawa, Ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w dniu wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego określała wielkość zabudowy i tzw. kubatury przedmiotowego obiektu (kotłownia wraz z kominem). Jest też niekwestionowane, iż wybudowany obiekt znacznie przekracza ustalone w decyzji wielkości zabudowy i kubatury. Organ odwoławczy winien zatem rozważyć czy istnieje możliwość podjęcia procedury legalizacyjnej (art. 49) w odniesieniu do tej części obiektu, która jest zgodna z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 3 pkt 1), a w pozostałym zakresie orzec o rozbiórce części obiektu. Wprawdzie powyższy zarzut sformułowany został dopiero w skardze, ale organ odwoławczy oceniając legalność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winien w świetle przedłożonego zaświadczenia i decyzji Wójta Gminy uwzględnić te okoliczności w ramach przepisu art. 138 kpa. Dopiero ustalenie, iż nie ma możliwości legalizacji części wybudowanego obiektu będzie uzasadniało podjęcie decyzji nakazującej rozbiórkę całego obiektu. Podnoszone w skardze zarzuty co do naruszenia przepisów art. 7 i art. 8 kpa nie są trafne. Zasada praworządności wynikająca wprost z przepisu art. 6 kpa wymaga działania organów administracji na podstawie przepisów prawa. Stąd też względy słusznościowe związane z funkcjonowaniem kotłowni nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku. E.Podrazik /-/ M.Górecka /-/ St.Małek Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ St.Małek MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło