II SA/Po 219/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz ( spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącej kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/D. Rzyminiak -Owczarczak /-/A. Łaskarzewska /-/W. Batorowicz Skarżąca – K.C. wystąpiła z wnioskiem o pozwolenie na budowę ogrzewania mieszkania piecem miałowym na działce nr ewid. [...] położonej w S.G. nr [...]. Do wniosku skarżąca załączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z treści którego wynika, iż jest ona właścicielem lokalu nr [...], kW [...], a na realizację spornego zamierzenia inwestycyjnego zainteresowana posiada zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej wyrażoną w formie uchwały z dnia [...].08.2007 r. Starosta [...] - dalej Starosta decyzją z dnia [...]r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącej pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na kotłownię w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Starosta wyjaśnił, że zarządcą bloków mieszkalnych w S. G. jest Spółdzielnia Nabywców i Najemców w Cz. - dalej Spółdzielnia, natomiast uchwały dotyczące zarządzania częścią wspólną przedmiotowej nieruchomości podejmuje powołana do tego Wspólnota Mieszkaniowa A Spółdzielnia przesłała do Starostwa Powiatowego w K. uchwałę z dnia [...]08.2007 r. Wspólnoty [...]w sprawie budowy etażowych kotłowni miałowych i węglowych oraz na drewno w mieszkaniach i piwnicach. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału wynikało również, że Wspólnota Mieszkaniowa [...]w dniu [...]12.2006 r. na podstawie prawomocnej uchwały podjęła decyzję o odłączeniu przedmiotowej nieruchomości od instalacji co i ciepłej wody z dniem [...]10.2007 r. Organ ustalił, że dokumentacja techniczna sporządzona w zakresie ogólnobudowlanym oraz w zakresie instalacji co. i wody, zawiera wszystkie wymagane przepisami oświadczenia i uzgodnienia, w tym: uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz spełnia wymagania warunków technicznych , o których mowa rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych Jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z dnia 12 kwietnia 2002 r. ze zm.) .Z oświadczeń projektantów wynika, że jest ona sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ustalono też, że dokumentacja ta jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu z dnia [...]2007 r. wydaną przez Burmistrza Gminy . Sprzeciw w sprawie wydania pozwolenia na budowę indywidualnych kotłowni etażowych miałowych, węglowych i na drewno zgłosił w toku postępowania Zarząd Spółdzielni Nabywców i Najemców w Cz. informując jednocześnie, że wymagana uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej winna posiadać zgodę wszystkich współwłaścicieli. W następnej kolejności wpłynęło pismo części współwłaścicieli bloku S.G. nr [...], w którym poinformowano, że uchwała Wspólnoty A z dnia [...].08.2007 r. nie zawiera zgody wszystkich mieszkańców. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że do uzyskania pozwolenia na budowę konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, bowiem w myśl art. 199 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm.) do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Starosta wyjaśnił, że artykuł ten znajduje zastosowanie w odniesieniu do wspólnot mieszkaniowych, których liczba członków jest mniejsza od siedem. W przypadku większej liczby członków ustawa o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903) stanowi, iż wspólnota taka powołuje zarząd, który zobowiązany jest działać w interesie wszystkich współwłaścicieli. Dla zadań przekraczających zakres zwykłego zarządu - co ma miejsce w przedmiotowej sprawie - konieczne jest podjęcie uchwały, a ważne uchwały wspólnoty winny wówczas zapadać większością głosów (art. 21, art. 22, art. 23 Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903). Organ uznał, iż projektowana przebudowa oraz zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym wraz z urządzeniami budowlanymi, w tym montaż pieca miałowego, przebudowa instalacji co i instalacji wody realizowana będzie w lokalu, którego inwestor jest właścicielem, a dokumentacja spełnia wymogi art.35, ust. 1 ustawy Prawo Budowlane. W przewidzianym ustawa terminie odwołanie wniosła Spółdzielnia Nabywców i Najemców w Cz. oraz Mieszkańcy Wspólnoty Mieszkaniowej A. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że planowane roboty budowlane polegające na przebudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na kotłownię w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości położonej w S.G. nr [...] w lokalu nr [...] przekraczają zakres zwykłego zarządu albowiem mają wpływ na funkcjonowanie instalacji co w całym budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Stąd brak zgody wszystkich współwłaścicieli w podjętej uchwale powoduje brak prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora. Wojewoda zwrócił również uwagę na kwestię przebudowy pomieszczenia piwnicznego na kotłownię, co z kolei wiąże się ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego w części. Kwestia ta została uregulowana w art. 71 Prawa budowlanego. Organ II instancji wyjaśnił też, ze planowana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże w przypadku zmiany sposobu użytkowania wskazanego pomieszczenia, w sytuacji gdy zmiana ta spowoduje podjęcie działalności zmieniającej warunki, a zwłaszcza bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego konieczne będzie przedłożenie ekspertyzy technicznej. Ekspertyza winna objąć również bilans przewodów kominowych w budynku - wentylacyjnych, dymowych i spalinowych prowadzonych w ścianach budynku i ich rozdział na poszczególne lokale mieszkalne. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że zgodnie z § 136 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), który określa w jakich pomieszczeniach można instalować kotły grzewcze na paliwo stałe o mocy nominalnej do 25 kW - powinny być instalowane w wydzielonych pomieszczeniach technicznych zlokalizowanych w piwnicy, na poziomie ogrzewanych pomieszczeń lub w innych pomieszczeniach, w których mogą być instalowane kotły o większych mocach cieplnych nominalnych. Skład paliwa powinien być umieszczony w wydzielonym pomieszczeniu technicznym w pobliżu kotła lub w pomieszczeniu, w którym znajduje się kocioł. W skardze do sądu administracyjnego K.C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przedłożony projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Skarżąca podkreśliła, że w ocenie. Starosty przedłożona przez nią dokumentacja była wystarczająca dla zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę. W skardze podniesiono też, że w odniesieniu do Wspólnoty Mieszkaniowej w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o własności lokali, a w takiej sytuacji do czynności przekraczających zwykły zarząd konieczna jest uchwała podjęta z większością głosów współwłaścicieli, i tak też się stało w spornej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż podniesione w skardze przyczyn. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. W myśl wyrażonej w art. 61 § 1 kpa zasady skargowości jedynie czynność legitymowanego podmiotu rozpoczyna postępowanie administracyjne. Postępowanie odwoławcze w pełni oparte zostało na zasadzie skargowości, bowiem odwołanie od decyzji wydanej w I instancji służy tylko podmiotowi uprawnionemu - stronie (art. 127 § 1 kpa). Legitymację do wniesienia odwołania ma każdy, kto twierdzi, że decyzja organu I instancji dotyczy jego interesu prawnego, a wszczęte w ten sposób postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, o ile twierdzenie to nie znajduje podstaw w normach prawa materialnego. W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła Spółdzielnia Nabywców i Najemców w Cz. oraz oznaczeni z nazwiska mieszkańcy Wspólnoty Mieszkaniowej A. Wojewoda rozpoznał sprawę wskutek wspomnianych odwołań, jednak w ocenie Sądu wątpliwość budzi zarówno prawidłowość sposobu reprezentacji Spółdzielni Nabywców i Najemców w Cz., jak i istnienie legitymacji po stronie mieszkańców Wspólnoty Mieszkaniowej A do występowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Spółdzielnia Nabywców i Najemców w Cz. w postępowaniu odwoławczym reprezentowana była przez zarządcę nieruchomości, w osobie K. Sz . Do odwołania nie załączono żadnego dokumentu potwierdzającego uprawnienie podpisanej pod nim osoby do reprezentowania Spółdzielni. Z akt sprawy nie wynika również, aby jakiekolwiek działania w tym zakresie podjął organ odwoławczy. Tymczasem, w przypadku osoby prawnej nazwiska osób uprawnionych do jej reprezentowania ustala się na podstawie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. W myśl art. 48 § 1 ustawy z dnia 16.09.1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.) działalnością spółdzielni kieruje zarząd, który reprezentuje ją na zewnątrz. Zgodnie art. 54 Prawa spółdzielczego oświadczenia woli spółdzielni mogą składać dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. Spółdzielnie podlegają obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, a z chwilą wpisu uzyskują osobowość prawną (art. 7 w zw. z art. 11 § 1 Prawa spółdzielczego). Krajowy Rejestr Sądowy składa się z rejestru przedsiębiorców; rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, oraz rejestru dłużników niewypłacalnych. Przepisy dotyczące Rejestru Przedsiębiorców uregulowano w rozdziale II ustawy z dnia 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186, ze zm.) i znajdują zastosowanie do spółdzielni (art. 36 pkt 8). Zgodnie, bowiem z art. 39 pkt 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w dziale 2 Rejestru Przedsiębiorców zamieszcza się dane dotyczące oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład ze wskazaniem sposobu reprezentowania. Podkreślić przy tym należy, że zadość temu wymogowi nie czyni przedłożony do akt sądowych sprawy odpis z KRS aktualny na dzień 01.09.2008 r. Zamieszczone w nim dane dotyczące oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania oraz osób wchodzących w jego skład, jak również sposobu reprezentowania Spółdzielni nie stanowią, bowiem potwierdzenia, że wymienione w Dziale 2 osoby były uprawnione do reprezentacji Spółdzielni w listopadzie 2007 r., kiedy złożono odwołanie. Tylko aktualny w dacie założenia odwołania odpis z KRS pozwala ustalić, czy podpisana pod odwołaniem osoba jest jedną z dwóch osób uprawnionych do składania oświadczeń woli za spółdzielnię. Przechodząc z kolei do kwestii legitymacji mieszkańców Wspólnoty Mieszkaniowej A do występowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie liczba lokali wyodrębnionych oraz członków wspólnoty wynosiła 18. W budynku mieszkalnym w S.G. nr [...], w Cz. znajdują się lokale mieszkalne stanowiące własność m.in. K.I., M.J., H.J., K.M., D.D. i A. K., którzy w dniu [...].11.2007 r. jako "Mieszkańcy Wspólnoty Mieszkaniowej" wnieśli odwołanie od decyzji Starosty. Poza sporem pozostaje, iż w budynku mieszkalnym w S.G.nr [...], w Cz. istnieje wspólnota mieszkaniowa działająca na podstawie przepisów ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.). W myśl art. 19, w przypadku, gdy liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. A contrario, gdy liczba ta jest większa zastosowanie znajdują przepisy szczególne, określone w ustawie o własności lokali. Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową (art. 6 ustawy o własności lokali). Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Z mocy art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali zarząd wspólnoty mieszkaniowej kieruje sprawami tej wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz. Nie powinno, więc budzić wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie powinien brać udział Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku A w którym przewiduje się realizację spornej inwestycji. Reprezentuje ona, bowiem interesy prawne mieszkańców tego budynku w rozumieniu art. 28 Kpa (wyrok NSA z dnia 24.03.2000 r. sygn. IV SA 1940/99). W orzecznictwie NSA prezentowany jest, ugruntowany pogląd, iż w szczególnych sytuacjach dopuszcza się do udziału w charakterze strony postępowania, również członka tej wspólnoty. Jeżeli, bowiem członek Wspólnoty wykaże swój własny, indywidualny interes prawny to istnieje podstawa, aby mógł występować, jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym, w sprawie w której może wystąpić także Wspólnota. Ma to jednak miejsce wtedy, gdy decyzja rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na prawa członka wspólnoty do korzystania z lokalu (por. wyrok NSA z dnia 13.12.1999 r., IV SA 1996/97, Lex nr 48720; wyrok WSA z dnia 15.12.2006 r., IV SA 1220/06, Lex nr 299861, wyrok NSA z dnia 23.10.2008 r., sygn. II OSK 1278/07). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien ustalić, czy odwołanie Spółdzielni zostało prawidłowo podpisane i ewentualnie wezwać o jego podpisanie zgodnie z przepisami art. 54 § 1 Prawa spółdzielczego i danymi zawartymi w odpisie z KRS i to w trybie art. 64 § 2 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem kpa nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. W przypadku ustalenia, że osoba podpisana pod odwołaniem jest pełnomocnikiem Spółdzielni organ winien wezwać o wykazanie istnienia pełnomocnictwa udzielonego zgodnie z przepisami art. 32-33 kpa. Badając odwołanie członków wspólnoty mieszkaniowej organ winien mieć na uwadze, że co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Odwołanie w niniejszej sprawie złożone zostało przez członków Wspólnoty, zatem organ winien ocenić, czy odwołujący się wykazali swój indywidualny interes prawny. W przypadku stwierdzenia, iż wnoszący odwołanie nie są stroną w rozumieniu art. 28 kpa skutkować winno wydaniem przez organ odwoławczy decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 kpa (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 05.07.1999 r., sygn. OPS 16/98). W tych warunkach na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r.,Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pkt. III wyroku, na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz