II SA/Po 2196/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska ( spr ) Protokolant referent-stażysta Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. D-M. na decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w Poznaniu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia[...]., 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ B.Popowska /-/ E.Makosz-Frymus W dniu [...] r. decyzją Nr [...] Prezydent Miasta [...] stwierdził nieważność decyzji, nr [...] wydanej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w[...], o nadaniu M. D–M. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( tekst jedn. Dz. U. z 1197 r. Nr 56, poz.357 ze zm. ) oraz art. 156 § 1 pkt 2 1 art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz.26 ze zm. ). W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 200 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 – zwana dalej Ustawą) i wskazał, że w dniu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego M. D–M. była zatrudniona w charakterze nauczyciela języka angielskiego nie posiadając kwalifikacji. Nie spełniała tym samym warunków zawartych w art. 7 ust. 3 Ustawy. Pismem z dnia [...] r. m. D–M. złożyła odwołanie od decyzji I instancji do Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w Poznaniu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała min. że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt.1 kpa ponieważ nie wyjaśnia jakie przepisy zostały naruszone i dlaczego organ uznał je za rażące. Jednocześnie powołała szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniających zdaniem skarżącej jej twierdzenia. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wielkopolski Kurator Oświaty w oparciu o art. 7 ust. 3 Ustawy oraz art., 9b ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że po zapoznaniu się z dokumentacją stwierdził , że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżąca w dniu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego była zatrudniona w Szkole Podstawowej nr [...] w [...] w charakterze nauczyciela języka angielskiego, legitymując się dokumentami : - Dyplomem Nr [...] z dnia [...] r. Uniwersytetu [...], mgr na kierunku Filologia, w zakresie Hispanistyka – Ferst Certificate In English – Certificate Grade C. Nie spełniała tym samym warunków zawartych w art. 7 ust. 3 Ustawy określonych w §1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli oraz załącznika do w/w rozporządzenia ( Dz. U. Nr91, poz. 433 ). Wobec powyższego należało zastosować art. 7 ust.6 Ustawy mówiący, iż nauczyciele, (..) którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z dniem 6 kwietnia 2000 roku uzyskują stopień nauczyciela stażysty. Organ w swojej decyzji nie ustosunkował się do zarzutów postawionych przez skarżącą w odwołaniu. Pismem z dnia [...] roku M. D–M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymując swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, jednocześnie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 8 ,9 ,11, 35 § 3, 36 § 1, 107 § 3 i 156 § 1 pkt 1 kpa. Wskazała, że decyzja Wielkopolskiego Kuratora Oświaty powiela błędy, jakie zawiera decyzja organu I instancji . Także nie odnosi się do meritum sprawy nie wskazując dlaczego akt nadania stopnia awansu zawodowego skarżącej był wydany z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 12 listopada 2003 roku Wielkopolski Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: W sprawie M. D–M., z uwagi na treść decyzji organu II instancji, kontroli sądowej podlega zarówno decyzja Wielkopolskiego Kuratora Oświaty jak i decyzja Prezydenta Miasta [...]. Sąd przeprowadza kontrolę pod kątem zgodności każdej z w/w decyzji z przepisami prawa materialnego. Rozstrzygnięć merytorycznych nie sposób jednak rozważać w oderwaniu od badania aspektów procesowych. Jest to szczególnie istotne w przypadku, kiedy osoby szukają ochrony w swoich żywotnych, związanych z podstawami egzystencji sprawach. Zwłaszcza w takich przypadkach, gdzie obok szczegółowych rozwiązań normujących postępowanie przed organami administracji publicznej, istotną rolę odgrywają też zasady ogólne ujęte w rozdziale 2 ustawy z dnia 14.06,1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa ) Sąd stwierdza, że zarówno organ I instancji jak i organ II instancji prawidłowo ustalił, że Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] wydając decyzję nr [...] dotyczącą nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, w oparciu o przedłożone dokumenty na dzień wydania decyzji przez skarżącą, naruszył przepis prawa tj. art. 7 ust.3 Ustawy. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że orzeczenia obu instancji naruszają przepisy art. 156 § 1 pkt 2, 107 § 3, 9, 8, 7 kpa. Po pierwsze uzasadnienie decyzji zawiera ogólnikowe powołanie niektórych przepisów prawnych bez merytorycznego uzasadnienia, z którego wynikałoby, na czym organy obu instancji oparły twierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa, bo tylko takie skutkuje w myśl art.156 § 2 kpa stwierdzenie nieważności decyzji. Nadto decyzja II instancji w żaden sposób nie odnosi się do zarzutów jakie podniosła skarżąca w odwołaniu z dnia [...] roku. Nie daje to Sądowi możliwości kontroli prawidłowości i legalności orzeczenia Wielkopolskiego Kuratora Oświaty. W judykaturze i doktrynie utrwalił się pogląd, iż załatwienie sprawy administracyjnej zgodnie z przepisami prawa materialnego a naruszeniem zasad ogólnych kpa, nie zasługuje na ochronę sądową. Powyższe stanowisko opiera się na uznaniu, że zasady ogólne kpa są normami prawnymi w stopniu równym szczegółowym przepisom kodeksu. Zgodnie z treścią art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to, że organ winien w każdym przypadku udowodnić, że interes społeczny jest na tyle ważny, że wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych. Tymczasem mimo, że w sprawie wystąpiły sprzeczne interesy stron organ mimo podjęcia rozstrzygnięcia negatywnego dla skarżącej nie wskazał dlaczego nie wziął pod uwagę argumentów wskazanych przez stronę ( tj. okoliczności wskazujących, że na dzień wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego, skarżąca mogła wykazać fakt posiadania uprawnień i że je posiadała w chwili wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] i Wielkopolskiego Kuratora Oświaty). Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, organ II instancji w ogóle nie analizował powyższych okoliczności. Zaskarżona decyzja narusza także zasadę wyrażoną w art.8 kpa i art. 9 kpa. Organy administracji publicznej mają obowiązek informowania obywateli o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 23.07.1992 r. Sąd Najwyższy stwierdza : że "Obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy ( art. 9 kpa ) winien być rozumiany tak szeroko jak to możliwe. Gdy urzędnik stwierdza lub powinien stwierdzić, że strona podejmuje działania wiążące się z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie wyraźny sposób wskazać na ryzyko, wiążące się z planowanymi działaniami. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji sposób rozumienia art. 9 kpa " – w obowiązującym stanie prawnym art. 2 konstytucji RP z 2.04.1997 r. Dz. U. NR 78, poz. 483, sprost. Dz. U. 2000 r. Nr 28, poz.319 - ( wyrok SN z dnia 23 lipca 1992 r. III ARN.40/92, Pip 1993r. Nr 3, str. 112 ). W cyt. wyroku SN stwierdza się także :" z zasady ochrony zaufania obywateli do prawidłowości działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania (w tym informacje) organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu". Jak wynika z akt sprawy przez okres trzech lat skarżąca żyła w przekonaniu, że jest nauczycielem kontraktowym. Świadczy o tym nie tylko decyzja nr [...] z dnia 1 września 200 roku, ale także treść pism : Dyrektora Gimnazjum nr [...] - z dnia [...] r. i z dnia [...] r. w których min. ustalono okres stażu na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego - z dnia [...] r. przypominające, że z dniem [...] r. kończy się okres stażu na nauczyciela mianowanego. Dyrektora Wydziału Oświaty [...] - z dnia [...] r. i z dnia [...] r. odmawiające skrócenia skarżącej stażu pracy na nauczyciela mianowanego Stwierdzenie nieważności decyzji bez odniesienia do powyższego i dokładnego wskazania dlaczego naruszenie prawa organ uznał, w tej konkretnej sprawie, za rażące powoduje, że Sąd uznał, iż zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należy uchylić. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit. C i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 1 i art. ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W związku z uwzględnieniem skargi na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Frymus KB/