II SA/Po 22/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-03-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz, Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działalność polegająca na nabywaniu i zbywaniu odpadów bez ich magazynowania i sortowania na stałym miejscu wymaga zezwolenia na zbieranie odpadów, a także czy organ administracji może wydać zezwolenie na zbieranie odpadów z zastrzeżeniem warunków sprzecznych z ustawową definicją zbierania odpadów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że działalność skarżącego, polegająca na nabywaniu i zbywaniu odpadów bez ich magazynowania i sortowania na stałym miejscu, nie mieści się w definicji "zbierania odpadów" wymagającego zezwolenia, lecz odpowiada definicji "sprzedawcy odpadów", która wymaga jedynie wpisu do rejestru. W związku z tym postępowanie o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Sąd podkreślił, że nie ma możliwości wydania zezwolenia z warunkami modyfikującymi ustawowe wymogi, gdyż prowadziłoby to do obejścia przepisów ustawy.Stan faktyczny
R. K. prowadzący Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" złożył wniosek o zezwolenie na zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne na działce w K. Początkowo Prezydent Miasta K. odmówił wydania zezwolenia z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po kilku instancjach, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że działalność skarżącego nie jest zbieraniem odpadów, lecz ich transportem lub sprzedażą, co nie wymaga zezwolenia. Skarżący zaskarżył tę decyzję, twierdząc, że jego działalność spełnia definicję zbierania odpadów i że organ powinien był wydać zezwolenie z warunkami.Rozstrzygnięcie
Sąd oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe K. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. Prezydent Miasta K. po rozpoznaniu wniosku R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" z siedzibą w K., odmówił wydania zezwolenia na zbieranie odpadów na działce nr [...] obręb W. w K. ze względu na niezgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] 2015 r. uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania, decyzją Nr [...] z dnia [...] 2015 r. znak [...], Prezydent Miasta K. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na zbieranie odpadów na działce nr [...] obręb W. w K. dla R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" w związku z tym, iż wnioskodawca nie będzie zbierał odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, w tym złomu na wskazanym terenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2015 r. uchyliło w całości powyższą decyzję organu I instancji z dnia [...] 2015 r. i przekazało sprawę Prezydentowi Miasta K. do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta K. (dalej także: "Prezydent") decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...], znak [...]odmówił R.owi K.emu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" z siedzibą przy ul. W. w K. wydania zezwolenia na zbieranie odpadów na działce o numerze [...] obręb W. w K..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przedmiotem wniosku R. K. z dnia 21 listopada 2014 r., jest zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, w tym złomu. Zgodnie z treścią wniosku odpady te w zależności od rodzaju będą magazynowane selektywnie w kontenerach, pojemnikach metalowych, plastikowych, tekturowych, drewnianych, w kartonach, na paletach, w workach, skrzynkach, beczkach, big-bagach na terenie działki [...] przy ulicy W. w K..
Dalej organ wyjaśnił, iż dokonując analizy przedmiotowego wniosku oraz zebranych w toku postępowania dokumentów organ ocenił czy nie zaistniała żadna z podstaw do odmowy wydania zezwolenia enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 46 ust, 1 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.).
Zgodnie z art. 46 ust. 1 ww. ustawy organ odmawia wydania zezwolenie na zbieranie odpadów, w przypadku gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami:
1) mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska,
2) jest niezgodny z planami gospodarki odpadami,
3) jest niezgodny z przepisami prawa miejscowego.
W sytuacji, gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami wpisuje się w jeden z powyższych warunków, organ zobligowany jest do wydania decyzji odmownej.
Prezydent Miasta K. opierając się na opinii Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w K. (pisma znak: [...] z dnia [...] 2014 r. i znak: [...] z dnia 14 stycznia 2015 r.) stwierdził, że przedsięwzięcie polegające na prowadzeniu działalności w zakresie zbierania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, w tym złomu, na działce położonej w K., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb W. jest niezgodne z ustaleniami planu miejscowego przyjętego dla tego terenu uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] 2014 r. (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego, [...]). Zgodnie z postanowieniami tego planu działka o numerze ewidencyjnym [...] (obręb W.) znajduje się na terenie oznaczonym w planie następującymi symbolami i przeznaczona jest pod: 5.MN - tereny przeznaczone dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, 9.KDD - tereny przeznaczone pod drogi publiczne - dojazdowe, 50.KDD - tereny przeznaczone pod drogi publiczne - dojazdowe. Ponadto zgodnie z 3 pkt 81 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko punkty do zbierania lub przeładunku złomu, które są między innymi przedmiotem wniosku, zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, natomiast obowiązujący plan miejscowy zakazuje lokalizowania na całym obszarze objętym planem przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, z wyłączeniem
- inwestycji celu publicznego oraz obiektów infrastruktury technicznej- określonych w planie,
- zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą techniczną, lokalizowanej zgodnie z ustaleniami planu,
- przedsięwzięć lokalizowanych w obrębie terenu 1.U - zgodnie z ustaleniami § 16 ust. 2 planu.
Zdaniem organu brak też jest podstaw do udzielenia pozwolenia na zbieranie odpadów z zastrzeżeniem, iż odpady nie będą magazynowana na przedmiotowej działce. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy o odpadach jest bowiem przepisem zawierającym zamknięty katalog elementów, które muszą się znaleźć w zezwoleniu. Pominięcie jakiegokolwiek elementu będzie stanowiło rażące naruszenie prawa.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik R. K. zarzucając naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. poprzez całkowity brak ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego a w szczególności:
- uznanie, iż zgodnie z art. 46 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach właściwy organ odmówi zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami jest niezgodny przepisami prawa miejscowego opierając się w tym zakresie na informacji uzyskanej z Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w K., podczas gdy w przedłożonej informacji nie ma wskazanej podstawy prawnej na której Wydział oparł swoje twierdzenia wskazujące na niezgodność prowadzonej działalności z aktem prawa miejscowego;
- błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na tym, iż zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., przedsięwzięcie polegające na prowadzeniu działalności w zakresie zbierania odpadów na działce położonej w K. nr [...] jest niezgodne z ustaleniami wyżej wymienionego planu, podczas gdy zmiany te nie mają żadnego wpływu na prowadzoną dotychczas działalność, bo jak wyraźnie wskazano w § 5 ust. 10 uchwały zakaz lokalizowania nie dotyczy działalności prowadzonej przez odwołującego, bowiem odwołujący nie magazynuje ani nie przechowuje na przedmiotowej działce odpadów a nadto jego działalność nie jest ujęta Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z dnia 12 listopada 2010 r.);
- nieprawidłowe i błędne stwierdzenie, iż odwołujący nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 41 ustawy o odpadach skoro w żaden sposób nie przetrzymuje i nie magazynuje odpadów a jedynie transportuje odpady, to nie musi dysponować zezwoleniem na zbieranie odpadów, podczas gdy zgodnie z ustawą o odpadach w art. 3 i art 41 wyraźnie wskazano, iż takie zezwolenie jest konieczne a nadto art. 43 szczegółowo określa, iż warunkiem uzyskania zezwolenia jest złożenie wniosku, w którym w punkcie 4 bezwzględnie wskazać należy miejsce magazynowania, zatem odwołujący musiał taką nieruchomość wskazać pod rygorem odrzucenia wniosku;
- stwierdzenie, iż nieważna byłaby decyzja uwzględniająca propozycję przedstawioną przez pełnomocnika odwołującego a mianowicie załatwienie sprawy, poprzez wydanie decyzji (zezwolenia) z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a mianowicie nie składowania odpadów na działce nr [...] obręb W.; podczas gdy sam kodeks w art. 162 k.p.a. wskazuje, iż jest decyzja taka jest dopuszczalna i wygasa gdy strona nie spełni warunków w niej ustanowionych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] uchyliło decyzje organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.
W ocenie Kolegium rozpatrywana sprawa charakteryzuje się znacznym stopniem skomplikowania z uwagi na to, że R. K. prowadzi działalność gospodarczą, która wykazuje elementy zbierania odpadów (dla którego wymagane jest zezwolenie na zbieranie odpadów) oraz transportu odpadów (dla którego, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami stosowne zezwolenie nie jest wymagane).
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach prowadzenie zbierania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Z wnioskiem o wydanie zezwolenia występuje posiadacz odpadów. Na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest również adresatem zezwolenia na zbieranie odpadów. Definicja posiadacza odpadów zawarta została w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Zgodnie z powołanym przepisem przez posiadacza rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach przez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b.
Dalej organ wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, iż R. K., w zakresie prowadzonej przez siebie działalności, jest posiadaczem odpadów jednakże prowadząc działalność gospodarczą nie wykonuje czynności, które stanowią elementy definicyjne zbierania odpadów. Z jednoznacznego stanowiska wyrażonego przez wnioskodawcę wnika, iż nie gromadzi on odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, nie zajmuje się ich wstępnym sortowaniem nieprowadzącym do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodującym zmiany klasyfikacji odpadów. Ponadto strona nie magazynuje odpadów. Wskazane przez stronę czasowe przechowywanie w "kontenerze" mogłoby zostać uznane za tymczasowe magazynowanie odpadów w sytuacji gdyby samochód ciężarowy parkował choć czasowo na działce wskazanej we wniosku, czy też w innym miejscu (w takiej sytuacji miejsce to powinno zostać wskazane we wniosku).
Kolegium zaznaczyło, iż wnioskodawca wielokrotnie wskazywał na specyfikę prowadzonej przez siebie działalności, która polega na zakupie odpadów bez konieczności składowania, magazynowania i sortowania, przechowywaniu zakupionych odpadów w kontenerze umieszczonym na samochodzie ciężarowym przez okres dostarczania odpadów do odbiorcy, sprzedaży odpadów nabywcy. Co więcej strona wskazywał, że cała ta procedura trwa nie dłużej niż 24 godziny. W ocenie organu odwoławczego powyższe, potwierdzone kartami przekazania odpadów, pozwala stwierdzić, że odwołujący nie prowadzi zbierania odpadów tylko zajmuje się ich transportem. Nie jest to jednak klasyczna działalność związana usługą z transportu odpadów, dla której w art. 24 ust. 3-5 ustawy o odpadach określono obowiązki stron tego stosunku prawnego. Z kart przekazania odpadu wynika, że R. K. nabywa odpady dla siebie i na własny rachunek. W ocenie Kolegium nie oznacza to, że nie zajmuje się on transportem odpadów tylko ich składowaniem. Analiza akt przedmiotowej sprawy w powiązaniu z analizą kart przekazania odpadów pozwala stwierdzić, że wnioskodawca prowadząc działalność gospodarczą wchodzi w posiadanie odpadów tylko dla wykonania usługi transportu, co prowadzi do wniosku, że nie prowadzi zbierania odpadów i nie potrzebuje zezwolenia na zbieranie odpadów.
W związku z powyższym zasadne było uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie.
Skargę na powyższą decyzję wniósł R. K..
W pierwszym rzędzie skarżący podniósł, iż sposób prowadzenia przez niego działalności wskazuje, iż spełnia wszystkie elementy definicyjne zbierania odpadów, wbrew twierdzeniom organu, który wskazaną definicję interpretuje w bardzo wąski i prosty sposób pomijając specyfikacyjny charakter poszczególnych działalności. Brak było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowe bowiem skarżący wszczynając postępowanie jak również w jego toku wykazał interes prawny w przedmiocie ubiegania się o wydanie zezwolenia, a jego stanowisko nie uległo zmianie. Spełnia przy tym przesłanki z definicji posiadacza odpadów.
Podkreślono także, że sortowanie odpadów to nie tylko fizyczne rozdzielenie odpadów do pojemników znajdujących się na nieruchomości, ale również umieszczenie poszczególnych odpadów do wskazanych kontenerów umieszczonych na samochodzie (np. podczas załadunku zakupionego towaru). Skarżący mógłby zakupione towary załadować na jeden kontener, przywieźć na nieruchomość, rozładować, posegregować i ponownie załadować, jednakże sposób prowadzonej działalności (ułatwiający przebieg realizacji transakcji, skracający czas jej wykonania) przebiega w ten sposób, że zakupione odpady skarżący ładuje nie na jeden kontener, ale na kilka unikając w ten sposób konieczności rozdzielania ich w sposób fizyczny.
Strona podniosła, iż bez zezwolenia na zbieranie odpadów nie będzie mogła kontynuować prowadzonej działalności na dotychczasowych zasadach, a wskazanie działki nr [...] było niezbędnym warunkiem formalny zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.
Zdaniem skarżącego organ winien wziąć pod uwagę specyfikę prowadzonej przez niego działalności oraz zastosować przepisy prawa, które umożliwiałyby zaspokojenie interesu strony jak również organu. W przypadkach występujących luk w prawie materialnym możliwe jest wydanie decyzji obwarowanej warunkiem indywidualizującym, co w niniejszej sprawie skutkowałoby wydaniem zezwolenia, pod warunkiem nie składowania odpadów na działce nr [...] obręb W. w K. Organ II instancji wydając decyzję o umorzeniu postępowania całkowicie pominął wskazaną możliwość dopuszczając się rażącego naruszenia prawa tym bardziej, że to dowolne ustalenie oparte na wyrwanym z kontekstu słowie stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Reasumując strona stwierdziła, iż organ II instancji umarzając postępowanie nie odniósł się w ogóle do artykuł 46 ust. 1 ustawy o odpadach, który wskazuje trzy okoliczności, kiedy organ właściwy do wydania zezwolenia jest zobowiązany (a nie tylko uprawniony) do odmowy jego wydania. Pominął całkowicie okoliczność bezsporną, że jeżeli wniosek o wydanie zezwolenia, odpowiada warunkom formalnym, został zaopatrzony we wszystkie wymagane załączniki i nie zachodzi żadna z przyczyn wskazanych w art. 46 ust. 1, to zezwolenie musi być wydane. Organ nie ustosunkował się do sugestii pełnomocnika strony w zakresie wydania zezwolenie z zastrzeżeniem warunku.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Ponadto przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja mimo częściowo błędnego uzasadnienia prawnego jest zgodna z prawem.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.). Celem tej ustawy jest określenie środków służących ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegających i zmniejszających negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi oraz ograniczających ogólne skutki użytkowania zasobów i poprawiające efektywność takiego użytkowania (art. 1).
Reguluje ona zatem m.in. sposób i zasady prowadzenia działalności polegającej na gospodarowaniu odpadami w tym także określa formy tej działalności.
W rozpoznawanej sprawie R. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" z siedzibą w K. wystąpił o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na zbieraniu odpadów.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach poprzez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b. Z kolei stosownie do art. 41 ust. 1 tej ustawy prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.
Przepis art. 42 ust. 1 pkt 1-10 ustawy o odpadach wyraźnie określa jakie dane musi zawierać wniosek o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów. Wniosek ten m.in. powinien zawierać oznaczenie miejsca zbierania odpadów (pkt 3) oraz wskazanie miejsca i sposobu magazynowania oraz rodzaju magazynowanych odpadów (pkt 4). Brak któregokolwiek z elementów wniosku należy uznać za brak formalny, który podlega uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.
Oznaczenie miejsca zbierania odpadów oraz wskazanie miejsca i sposobu magazynowania oraz rodzaju magazynowanych odpadów zostaje następnie określone w zezwoleniu na zbieranie odpadów (art. 43 ust. 1pkt 3 i 4 ustawy o odpadach), są to zatem obligatoryjne elementy tego zezwolenia.
W art. 46 ust. 1 powoływanej ustawy ustawodawca określił ściśle w jakich sytuacjach organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów. Ma to miejsce jedynie w sytuacji, gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami:
1) mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska;
2) jest niezgodny z planami gospodarki odpadami;
3) jest niezgodny z przepisami prawa miejscowego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż R. K. jednoznaczne wniósł o udzielenie mu zezwolenia na zbieranie odpadów określając we wniosku, iż odpady te będą gromadzone w odpowiednich pojemnikach i kontenerach na terenie działki [...], obręb W. w K. (wniosek z 21 listopada 2014 r.). Wniosek zawierał, więc obligatoryjny element, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach.
Wątpliwości Sądu nie budzi fakt, iż obowiązujący na terenie działki [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta K. – osiedle W. Etap 2 (Uchwała nr [...] Rady Miasta K. z [...] 2014 r.) nie dopuszcza lokowania na tej działce działalności polegającej na zbieraniu (w tym magazynowaniu) odpadów. Teren ten wprost jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol 5.M) i drogi publiczne - dojazdowe (symbole 9.KDD i 50.KDD). Powyższe nie oznacza jednak, iż w stosunku do wniosku R. K. zaistniały przesłanki do wydania odmowy udzielenia zezwolenia na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów gdy zamierzony (podkreślenie Sądu) sposób gospodarowania odpadami jest niezgodny z przepisami prawa miejscowego. Tymczasem wnioskodawca już w piśmie z 17 grudnia 2014 r. wskazał, iż pozyskiwane odpady (złom) nie będą składowane i magazynowane na działce [...], gdyż będą one transportowane bezpośrednio do odbiorców finalnych. Taki zamierzony sposób gospodarowania odpadami strona konsekwentnie wskazywała w toku dalszego postępowania.
Skoro R. K. wyraźnie określił, iż zbierane przez niego odpady nie będą składowane/magazynowane na działce nr [...], to brak było podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia, bowiem nie można uznać, iż zamierzony sposób gospodarowania odpadami miałby być niezgodny z niezgodny z przepisami prawa miejscowego. Innymi słowy, skoro wnioskodawca nie zamierza składować odpadów na działce nr [...], to nie można mówić o niezgodności tego zamiaru z przepisami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji nie wskazał także by w sprawie zachodziła, także, któraś z pozostałych przesłanek odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów wskazana w art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, przy czym okoliczności tego rodzaju nie wynikają także z materiału dowodowego zgromadzonego w przedstawionych sądowi wraz ze skargą aktach administracyjnych.
Wbrew twierdzeniem strony skarżącej w zaistniałej w sprawie sytuacji procesowej niedopuszczalne było jednak także wydanie decyzji o zezwoleniu na zbieranie odpadów. Jak wskazano bowiem wcześniej poprzez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Natomiast obligatoryjnym elementem zezwolenia jest wskazanie miejsca gdzie to magazynowanie ma się odbywać (art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach). Zezwolenie na zbieranie odpadów obejmuje zatem zezwolenie na gromadzenie odpadów, na które składa się wstępne sortowanie jak i ich tymczasowe magazynowanie w ściśle określonym miejscu. Te dwa elementy składają się bowiem na definicję pojęcia zbieranie odpadów. Co za tym idzie stwierdzić należy, iż ustawa o odpadach nie przewiduje możliwości wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów niezawierającego któregoś z tych elementów, co uniemożliwiało wydanie zezwolenia w kształcie wnioskowanym przez stronę skarżącą.
Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż magazynowanie odpadów przez podmiot zbierający odpady musi odbywać się na ściśle określonym terenie, co wynika z art. 25 ust. 2 tej ustawy. Odpady mogą być np. magazynowane w stosownym kontenerze umieszczonym na samochodzie, lecz pojazd powinien wówczas znajdować się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny.
Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez stronę skarżącą oraz uzasadnienia zaskarzonej decyzji zauważyć należy, że ustawa o odpadach określa także inne formy prowadzenia działalności związanej z obrotem i przetwarzaniem odpadów niż ich zbieranie i transport, w tym takiej która nie jest związana z ich magazynowaniem.
Zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 2 powoływanej ustawy przez gospodarowanie odpadami rozumie się nie tylko zbieranie odpadów, ale także ich transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami.
Sprzedawca odpadów został zdefiniowany w ustawie jako podmiot, który nabywa, a następnie zbywa odpady, we własnym imieniu, w tym również podmiot, który nie obejmuje odpadów fizycznie w posiadanie (art. 3 ust. 1 pkt 27).
Ustawa dopuszcza zatem prowadzenie działalności polegającej na nabywaniu odpadów we własnym imieniu w celu ich dalszego zbycia, które może, lecz nie musi, wiązać się z fizycznym objęciem nabytych odpadów w posiadanie. W przypadku przejęcia w posiadanie odpadów sprzedawca staje się odpowiedzialny za gospodarowanie (art. 27 ust. 7). Tak rozumiany sprzedawca odpadów nie prowadzi innych czynności poza nabyciem i zbyciem odpadów, w tym magazynowania odpadów. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach magazynowanie odpadów jest bowiem prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów.
W ocenie Sądu działalność wskazana przez R. K. nosi znamiona działalności sprzedawcy odpadów. Skarżący wskazał (m.in. w pismach złożonych w postępowaniu odwoławczym i w skardze), iż w ramach planowanej działalności zamierza nabywać odpady drogą umowy kupna-sprzedaży w swoje posiadanie i po wstępnej selekcji sprzedać je odbiorcom finalnym. Ten rodzaj gospodarowania odpadami nie wymaga uzyskania zezwolenia lecz podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa - art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy o odpadach. W tym też zakresie za błędne uznać należy rozważania SKO w K. co do zakwalifikowania planowanej przez skarżącego działalności jako specyficznej formy transportu odpadów. Uchybienie to nie miało jednak jakiegokolwiek wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, albowiem, istotne znaczenie dla sposobu zakończenia postępowania administracyjnego miała jedynie prawidłowa konstatacja organu II instancji, iż wniosek skarżącego inicjujący postępowanie nie dotyczył działalności wymagającej uzyskania decyzji zezwalającej, a polegającej na prowadzeniu zbierania odpadów.
W tej sytuacji organ odwoławczy słusznie, aczkolwiek z częściowo błędnym uzasadnieniem uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne.
Wskazany przez wnioskodawcę charakter planowanego przez niego sposobu gospodarowania odpadami choć formalnie określony we wniosku jako zbieranie odpadów, faktycznie odpowiadał definicji legalnej działalności sprzedawcy odpadów i co za tym idzie nie wymagał uzyskania zezwolenia. Postępowanie w tym zakresie było więc bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Konieczność umorzenia postępowania wynikała także z faktu, iż jak wykazano powyżej brak było podstaw dla wydania zarówno decyzji odmownej, jak i pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji o zezwoleniu na zbieranie odpadów zawierającej wszystkie obligatoryjne elementy, co skutkowało tym, iż jedynym dopuszczalnym sposobem zakończenia postępowania stało się jego umorzenie.
Podnieść należy, iż niedopuszczalne były składane w toku postępowania administracyjnego wnioski strony skarżącej o wydanie przez organy decyzji o zezwoleniu na zbieranie odpadów z zastrzeżeniem, iż wnioskodawca nie będzie magazynował odpadów na działce nr [...]. Jak wskazano wcześniej celem z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach jest m.in. określenie zasad i reguł takiego gospodarowania odpadami aby maksymalnie chronić środowisko oraz życie i zdrowie ludzi przed ich negatywnym oddziaływaniem. W celu ochrony tych wartości ustawa ta ściśle określa jak wymogi muszą spełniać podmioty prowadzący działalność gospodarczą związaną z gospodarką odpadami. Stąd też jeżeli przedsiębiorca chce prowadzić działalność związaną z gospodarką odpadami, to musi ją dostosować od wymogów określonych przez ustawodawcę. Oczywiście wadliwa jest zatem teza strony skarżącej co do występowania luki w prawie materialnym, albowiem skoro ustawodawca w ustawie wskazał na możliwe sposoby i formy prowadzenia działalności związanej z gospodarowaniem odpadami, to nawet stwierdzenie, że dana działalność (aczkolwiek nie zachodzi to w niniejszej sprawie) nie mieści się w katalogu tak określonym przez ustawodawcę, nie oznacza jakiejkolwiek luki w prawie, lecz jedynie zakaz prowadzenia tego rodzaju działalności.
Podkreślić należy, iż powyższe nie stoi w sprzeczności z zasadą wolności prowadzenia działalności gospodarczej, albowiem zasada ta, jak zresztą żadne prawo podmiotowe, nie ma charakteru absolutnego i może doznawać ograniczeń przewidzianych przepisami prawa, na co wprost wskazuje art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej stanowiący, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym wolności działalności gospodarczej, mogą być ustanawiane wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób, które to kryteria niewątpliwie spełniają ograniczenia wprowadzone w ustawie o gospodarce odpadami.
Co za tym idzie nie ma możliwości modyfikowania warunków określonych w przepisach ustawy stosownie do oczekiwań przedsiębiorcy. Prowadziłoby to do obejścia przepisów ustawy, co mogłoby skutkować niedopuszczalną z punktu konieczności ochrony środowiska naturalnego oraz życia i zdrowia ludzi utratą przez organy państwowe kontroli nad procesem gospodarowania odpadami. Skoro zatem strona skarżąca chciałaby uzyskać zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na zbieraniu odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach, to musiałaby spełnić wszystkie przesłanki wynikające z powoływanej ustawy.
Znamiennym jest w niniejszej sprawie, iż strona skarżąca wprost domagała się od organów działania stanowiącego obejście prawa wskazując z jednej strony na wynikającą wprost z przepisów konieczność wskazania we wniosku miejsca zbierania i magazynowania odpadów, jednocześnie przyznając, iż wskazanie to ma charakter pozorny, mający na celu jedynie formalne spełnienie wymogów ustawowych i oczekując, iż organy pozorność tą nie tylko zaakceptują, lecz wręcz usankcjonują poprzez sprzeczne z wymogami ustawowymi skonstruowanie rozstrzygnięcia decyzji i wskazanie, w niej, iż odpady nie będą zbierane i magazynowane na działce, której wniosek o zezwolenie na zbieranie odpadów dotyczył.
Wyjaśnić należy, iż jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał dotychczasowy charakter prowadzonej przez skażonego działalności. Zezwolenie na zabieranie odpadów wydawane jest na przyszłość po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków określonych w aktualnie obowiązujących regulacjach i zgodności zamierzonego sposobu gospodarowania odpadami z przepisami ustawy. Także z przepisów przejściowych (Dział XI ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach) nie wynika, aby wnioski podmiotów, którym z mocy ustawy wygasły dotychczasowe zezwolenia na zbieranie odpadów (art. 232 ust. 2) miałyby być rozpoznane na odrębnych zasadach. Stąd też podnoszone w tym zakresie uwagi nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło