II SA/Po 2222/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski Asesor sądowy Lilianna Drewniak - Żaba Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G.M. [...] zł, tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L. Drewniak – Żaba /-/ M. Lorych – Olszanowska /-/ M. Dybowski Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu G.M. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania oraz stanowiska stron. Na podstawie zebranych w sprawie dowodów organ I instancji ustalił, że G.M. od chwili zameldowania w 1996r. w lokalu nr [...] przebywał jedynie przez stosunkowo krótkie okresy czasu. Przebywał w nim w celu odwiedzenia matki a przez pewne, stosunkowo krótkie okresy czasu, pozostawał dłużej. W ocenie tego organu nie ulega wątpliwości, że lokalu tego nie traktował jako swoje faktyczne miejsce pobytu stałego, gdyż wówczas mieszkałby w nim nieprzerwanie tak jak matka. Faktycznie lokal nr [...] był dla G.M. miejscem, w którym mógł zatrzymywać się w trudnych okresach. Organ I instancji stwierdził też, że działania podjęte przez G.M. dotyczące rozpatrzenia na drodze postępowania sądowego jego żądania związanego z uregulowaniem sposobu korzystania z lokalu nr [...] nie niweczą faktycznego opuszczenia przez niego tego lokalu i ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodów osobistych. Odwołując się od powyższej decyzji G.M. podniósł, że na początku maja 2003r. wrócił do lokalu w którym był zameldowany na stałe i zajmował swój pokój do czasu otrzymania decyzji o wymeldowaniu. Zdaniem odwołującego się, decyzja ta zobowiązywała go do opuszczenia lokalu, co spowodowało, że "znalazł się na ulicy". W związku z tym wniósł o "wskazanie nowego miejsca zamieszkania o zbliżonych warunkach". W kolejnym piśmie wniósł o przesłuchanie świadków dla wykazania, że zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] Zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając zawarte w niej stanowisko. Odnosząc się do argumentacji G.M. zawartej w odwołaniu stwierdził, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe tj. lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe. W ocenie organu odwoławczego takim miejscem dla G.M. nie jest lokal nr [...], w którym przebywał krótko w różnych okresach czasu i traktował go jak miejsce gdzie mógł zatrzymać się w trudnych dla siebie okresach. Fakt posiadania w lokalu swoich rzeczy, zdaniem Wojewody nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Wyjaśniając powyższe stanowisko stwierdził, że jeżeli przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie tam swoich rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem, nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania. Gdyby zaś przyjąć, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, jak twierdzi G.M. , to brak z jego strony podjęcia skutecznych aktów prawnych umożliwiających powrót do lokalu świadczy, zdaniem organu odwoławczego, że godził się na zaistniałą sytuację. Wojewoda wskazał nadto, że przepisy o ewidencji ludności pełnią w pierwszym rzędzie funkcję rejestracyjną i mają charakter porządkowy. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego G.M. podkreślił, że do opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] został zmuszony przez matkę E.S. Skarżący opisał też konflikty do jakich dochodziło między nim a matką. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniony okazał się zarzut skarżącego, wskazujący na nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w kolejnych pismach składanych w postępowaniu odwoławczym skarżący przedstawiał wnioski dowodowe dla wykazania twierdzenia, że zamieszkiwał w lokalu w którym został zameldowany na stałe. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji (por. wyrok NSA z 9 październik 1992r. V S.A. 137/92 o NSA 1993 nr 1 poz. 22 ). Organ odwoławczy winien rozpatrzyć sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich z uzasadnieniem swojej decyzji (wyr. NSA z 14 sierpnia 1997r. w sprawie IV S.A. 385/87). W rozpoznawanej sprawie pomijając wnioski dowodowe skarżącego Wojewoda nie wywiązywał się z powyższego obowiązku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził jedynie, że odwołanie skarżącego " nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie wnosi żadnych nowych dowodów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie". Zgodnie z art.107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnienie dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W rozpoznawanej sprawie, istotną dla rozstrzygnięcia okoliczności jest ustalenie czy osoba objęta decyzją, opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Przytoczone wyżej uzasadnienie odmowy przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego narusza postanowienia przepisu art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 78 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 78 kodeksu postępowania administracyjnego "żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W myśl § 2 cytowanego przepisu "Organ administracji może nie uwzględniać żądania (§1), które nie zostało zgłoszone w toku postępowania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy". Skoro zaś organy administracyjne czyniły ustalenie co do tego czy skarżący faktycznie mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., a wnioski dowodowe skarżącego zmierzały również do wykazania tej okoliczności, stwierdzenie, że nie są to dowody, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie w danej sprawie wymagało uzasadnienia w oparciu o postanowienia przytoczonych wyżej przepisów oraz stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 15 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87 p. 960.). Wydanie decyzji z naruszeniem cytowanych przepisów tj. art.. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego , art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakładającego na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego , oraz art. 78 kodeksu postępowania administracyjnego, stanowi, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadzi to do uchylenia tak wydanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 podpunkt c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). /-/ L. Drewniak – Żaba /-/ M. Lorych – Olszanowska /-/ M. Dybowski