II SA/Po 2246/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004r. sprawy ze skargi 1) M. R. 2) R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie uchylania decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek Decyzją z [...] czerwca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. , w oparciu o przepisy art. 37 ust. 1, ust. 5 i art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), nakazał M. M. rozbiórkę samowolnie, bez pozwolenia na budowę, wybudowanych: budynku letniskowego mieszkalnego o konstrukcji murowanej, garażu, szklarni oraz budowli: murów oporowych, szamba, ogrodzenia usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] w I. gmina S. . W motywach rozstrzygnięcia podano, iż przeprowadzona w dniu [...] maja 2002r. przez przedstawicieli nadzoru budowlanego kontrola przedmiotowej nieruchomości wykazała, że w latach 1970-1990 zostały pobudowane samowolnie, bez pozwolenia na budowę wykazane wcześniej obiekty budowlane i budowle. Zgodnie z informacją uzyskaną od Burmistrza Gminy S., działka nr [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenie wód stawów rybnych, lasów, łąk i upraw polowych z zabudową zagrodową. Podobne przeznaczenie dla przedmiotowej nieruchomości przewidywał plan zagospodarowania przestrzennego z 1980r. Z informacji powyższej wynika, iż działka numer [...] w I. nie jest i nigdy nie była przeznaczona pod zabudowę letniskową, a istniejąca zabudowa jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego. Właściciele nieruchomości nie posiadają pozwoleń na wybudowane obiekty i budowle. Ustalono ponadto, że ścieki z szamba odprowadzane są bezpośrednio do jeziora. Ponadto organ I instancji ustosunkowując się do twierdzeń zawartych w piśmie pełnomocnika A. T. z dnia [...] czerwca 2002r. stwierdził, że Z.T. , ojciec A. T., nigdy nie wszedł w posiadanie 1400m2 gruntu, co wynika między innymi z umowy użyczenia z 1974r. Z uwagi na brak dokumentów za niewiarygodne uznano twierdzenie, że strona nie wiedziała o nieuregulowanej przez ojca kwestii własności gruntu. Nadto zgoda właściciela gruntu na budowę obiektów nie jest równoznaczna z pozwoleniem na budowę. Jak ustalono w toku postępowania, Urząd Gminy S. w 1976r. zażądał od Z.T. przedłożenia dokumentów związanych z budową, których to dokumentów jednak nie mógł posiadać, albowiem nie będąc właścicielem gruntu nie mógł uzyskać pozwolenia na budowę. Ponieważ wybudowane bez pozwolenia obiekty i budowle są samowola budowlaną – należało orzec o ich rozbiórce. Niemożliwym jest zalegalizowanie samowoli, gdyż zgodnie z prawem budowlanym z 1974 i 1994r – jest ono możliwe wyłącznie w przypadku upływu 5-ciu lat od czasu popełnienia samowoli oraz zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i obie te przesłanki muszą występować równocześnie. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art.49 ustawy z dnia 07 lipca 1997r. (prawidłowo powinno by 1994r.) Prawo budowlane, a ponadto przepisów art.75 i 77 kpa poprzez zaniechanie przez organ prowadzenia postępowania dowodowego i oparciu się na domniemaniach nieznanych postępowaniu administracyjnemu. W uzasadnieniu odwołania podjęła polemikę z powoływanymi przez organ I instancji ustaleniami, wywodząc, iż skoro w 1976r. Naczelnik Urzędu Miasta i Gminy w S. wezwał je ojca do przedłożenia dokumentów budowy, to oznacza to, że budowa do tego czasu musiała zostać ukończona. Okoliczność, iż nie posiada ona pozwolenia na budowę nie oznacza, że pozwolenia takie nie zostały wydane. Mogły być wydane na współwłaściciela gospodarstwa rolnego – W. B. . Nie zostało ustalone, czy przed 1970r. dla gminy S. istniał plan zagospodarowania przestrzennego i czy obejmował on miejscowość I.. Organ I instancji nieprawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 49 Prawa budowlanego z 1994r. Decyzją z dnia 06 sierpnia 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego z 1974r. Ust. 1 art. 37 zawiera jeszcze 2 punkty i należało wskazać, czy orzeczono rozbiórkę, gdyż obiekty budowlane znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1 ust. 1 art. 37), czy tez obiekty powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2 ust. 1 art. 37). Ponadto zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że zabudowa powstała w warunkach samowoli budowlanej. Jak ustalono, całość inwestycji powstała w latach 1974-1990, jednakże należy ustalić lata budowy poszczególnych elementów zabudowy działki. Ponadto nie ustalono, czy przed 1980r. obowiązywał dla miejscowości I. jakikolwiek plan zagospodarowania przestrzennego, czy też planu nie było, a więc czy możliwe jest zalegalizowanie obiektów, czy też muszą one ulec rozbiórce. Z dołączonych do akt sprawy wyrysów i wypisów z planów zagospodarowania przestrzennego nie wynika w jakim rejonie znajduje się przedmiotowa nieruchomość, ani którego planu wyrys dotyczy, a nadto brak jest legendy. Odnośnie zarzutów odwołania – dotyczącego naruszenia przepisu art. 49 Prawa budowlanego z 1994r. – to w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezsprzecznym jest, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do obiektów zrealizowanych w całości po 01 stycznia 1995r. Na powyższą decyzję skargę do Sądu wnieśli M.R. i R. R. . W skardze wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podali, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa, a zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do rozstrzygnięcia, że zrealizowana zabudowa powstała w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie skarżących błędne jest natomiast stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyrażone w zaskarżonej decyzji. W szczególności niezasadne jest nakazywanie organowi I instancji ustalanie dat powstania poszczególnych elementów zabudowy w sytuacji, gdy całość powstała w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja zmierza do zalegalizowania samowoli budowlanej i stanowisko to jest nieuzasadnione, gdyż inwestor dopuścił się naruszenia przepisów prawa budowlanego oraz przepisów o ochronie środowiska, uniemożliwiających legalizację obiektów budowlanych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że uchylona decyzja nie zawiera prawidłowo wskazanej podstawy prawnej. Z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że w ocenie organu obiekty budowlane znajdujące się na działce nr [...] zostały zbudowane bez wymaganego pozwolenia i na terenie o odmiennym przeznaczeniu, co stanowiło przesłanki zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Równocześnie jednak organ wskazuje na okoliczność mogącą przemawiać za zastosowaniem pkt 2 st. 1 art. 37 – a mianowicie, że ścieki ze znajdującego się na działce szamba odprowadzane są bezpośrednio do jeziora. Jednakże oprócz tego stwierdzenia organ nie podjął próby wykazania, czy okoliczność ta stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że również w zakresie przeznaczenia terenu, na którym zostały zrealizowane obiekty budowlane, organ I instancji nie poczynił wyczerpujących ustaleń. Treść pisma Burmistrza Gminy S. – z dnia [...] kwietnia 2002r. nie wskazuje, że w latach 70-tych brak było planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., a jedynie, że Urząd Gminy nie jest w posiadaniu takiego planu, co winno skutkować zbadaniem, czy plan taki istniał, czy też nie. W świetle tych ustaleń bezzasadne pozostaje twierdzenie skarżących, że pismo Burmistrza Gminy S. wynika jednoznacznie, że żaden plan zagospodarowania przestrzennego nie obejmował przedmiotowej działki pod zabudowę letniskową. Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż nie mogą być uzupełniane materiały w zakresie planów zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu dołączona do akt administracyjnych kserokopia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia zlokalizowanie działki nr [...]i odczytanie symbolu, jaki na tym planie się znajduje, a brak legendy uniemożliwia ustalenie przeznaczenia terenów w tym planie. Ponieważ jedynie na podstawie planów zagospodarowania przestrzennego ustalać można przeznaczenie gruntów, należało uzupełnić postępowanie przez dołączenie do akt sprawy prawidłowych wyrysów i wypisów z planu zagospodarowania przestrzennego , umożliwiających dokonanie ustaleń na jego podstawie. Z tych względów uznać należy, że stanowisko organu odwoławczego jest słuszne, natomiast nie można podzielić poglądu skarżących, że zaskarżona decyzja zmierza do zalegalizowania samowoli budowlanej. Wszystkie zlecone przez organ II instancji czynności, w ocenie Sądu, zmierzać mają jedynie do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego – z zachowaniem obowiązujących przepisów i dokonania, na podstawie tak poczynionych ustaleń, oceny całościowej materiału. Mając na względzie powyższe okoliczności należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek MarK