II SA/Po 2248/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sądowy Edyta Podrazik Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. przy udziale sprawy ze skarg 1) A Spółki z o.o. w P. 2) I. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu o d d a l a s k a r g i /-/E. Podrazik /-/A. Zieliński /-/A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] marca 2002r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. 2000/106 poz.1126 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał inwestorowi – A sp. z o.o. przedłożyć szkic techniczny i zwięzły opis ogrodzenia z bramą wjazdową i furtką, usytuowanego w linii ściany frontowej budynku mieszkalnego, z zachodniej strony posesji nr [...] przy ul. [...] w P. Badając legalność budowy ogrodzenia z bramą wjazdową i furtką, usytuowanego w linii ściany frontowej budynku mieszkalnego, z zachodniej strony posesji organ stwierdził, że budowa ta nie została zgłoszona organowi administracji architektoniczno – budowlanej w trybie art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Organ I instancji wskazał, że ogrodzenie, zgodnie z art. 3 pkt 9 cyt. ustawy jest urządzeniem budowlanym a nie obiektem budowlanym, w związku z czym nie stosuje się do niego przepisu art. 48 dotyczącego bezwzględnego nakazu rozbiórki lecz art. 51 ust. 1, na podstawie którego można nakazać dokonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył również, że brak było podstaw do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, tj. istniejącego wcześniej ogrodzenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik A sp. z o.o. M. B. wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. Odwołująca się zarzuciła organowi I instancji błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, który nie może być stosowany do robót budowlanych, które zostały wykonane w całości. Ponadto w odwołaniu wskazano, iż decyzja jest bezcelowa, jako że w najbliższych dniach brama wjazdowa jak i furtka zostaną rozebrane. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 i 2 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podkreślił bezzasadność zarzutów Odwołującej się co do błędnego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Możliwość zastosowania tego przepisu do wykonanych już robót budowlanych umożliwia - zdaniem organu - art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli A sp. z o.o. oraz I. i W. K.. Pełnomocnik A sp. z o.o. M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając organowi błędną wykładnię art. 49 prawa budowlanego, który zgodnie z argumentacją a maiori ad minus, powinien znajdować zastosowanie także do urządzeń budowlanych. W pozostałym zakresie Skarżąca powtórzyła twierdzenia zawarte w odwołaniu. I. i W. K. wnieśli o przywrócenie ogrodzenia, bramy wjazdowej, furtki oraz bramy przy wejściu do budynku zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, wskazując na brak zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczącego ogrodzeń oraz brak uzyskania zgody organu i Skarżących na ustawienie bramy i furtki w linii zabudowy budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obie skargi są nieuzasadnione. Jednym z generalnych założeń ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. 2000/106 poz.1126 z późn. zm.) jest zasada, że realizacja inwestycji może się rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art.28) lub w oparciu o zgłoszenie (art. 30 w związku z art. 29) właściwemu organowi. Typ akceptacji prac budowlanych (pozwolenie, brak sprzeciwu) przez organ jest uzależniony przede wszystkim od przedmiotu inwestycji (określa go bliżej art. 3 prawa budowlanego). W rozpatrywanej sprawie jest niewątpliwe, iż przedmiotem prac było wybudowanie płotu wraz z bramą wjazdową i furtką od zachodniej strony posesji przy ul. [...] w P. i że prace zostały wykonane w latach 1996-97 bez zezwolenia lub zgłoszenia organowi budowlanemu. Według art. 3 pkt. 9 prawa budowlanego ogrodzenia są zaliczane do urządzeń budowlanych, na wydanie których- w przypadku gdy są zlokalizowane od strony ulicy (dróg, palców)-wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi (art.30 ust.1 pkt.2 prawa budowlanego). Zgłoszenie ma charakter obligatoryjny. Brak zgłoszenia lub przystąpienie do robót budowlanych przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwym organom, upoważnia organy nadzoru budowlanego do ingerencji w realizację inwestycji. Rozstrzygnięcia obu instancji- wbrew stanowisku skarżącej spółki- nie naruszają prawa. W rozpatrywanej sprawie- z uwagi na rodzaj inwestycji (urządzenia budowlane) - nie wchodzi w grę zastosowanie art. 48 prawa budowlanego, który odnosi się do bezwzględnego nakazu rozbiórki (w całości lub w części) ale obiektu budowlanego (art. 3 pkt.1 prawa budowlanego). W logicznym związku z art. 48 pozostaje art. 49, który nie jest przepisem autonomicznym (nie ma samodzielnego charakteru) i może mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacjach określonych w art. 48 i przy spełnieniu dodatkowej przesłanki, upływu 5 lat od dnia zakończenia budowy, liczonych najwcześniej od 1 stycznia 1995 r., to jest od wejścia w życie prawa budowlanego z 1994r. (art. 108). Do przypadków innych niż określone w art. 48- takich jak przedmiotowe inwestycje- stosuje się art. 50 i następne prawa budowlanego. Jednym z kryteriów zastosowania art. 50 lub art. 51 prawa budowlanego jest stopień zaawansowania robót (roboty w toku lub roboty ukończone). Ponieważ interwencja organu nadzoru budowlanego nastąpiła po wykonaniu robót budowlanych, ograny orzekające słusznie oparły swoje decyzje na art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Gdy idzie o skargę I. i W. K. to jest ona ogólnikowa i Skarżący nie wskazują na czym polega naruszenie prawa przez organ orzekający. Z konkluzji skargi można wnioskować, iż oczekiwali, by organ zamiast nałożenia na spółkę określonych obowiązków orzekł o rozbiórce wykonanych bez zezwolenia robót budowlanych. Z art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ustępem 4 wynika - co prawda - taka możliwość ale to nie oznacza, że organ jest zobligowany do automatycznego zastosowania tego przepisu. Bezwzględny nakaz rozbiórki jest wyjątkowo rygorystyczny i dolegliwy. W związku z tym – przy istnieniu przesłanek ustawowych – organ jest uprawniony do poszukiwania innych możliwości rozwiązania problemu. Takie zachowanie organu ma swoje uzasadnienie w szeroko rozumianym interesie społecznym oraz w ustawowym obowiązku dbałości o stronę dowodową postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 kpa). Organ administracji może orzec o rozbiórce dopiero wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do szans konwalidacji czynności (obowiązków) inwestora. Nie oznacza to jednak, że w dalszej perspektywie, nie dojdzie do orzeczenia o rozbiórce i doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 2 i 3 w zw. z ust. 4 tego artykułu). Jeżeli bowiem inwestor nie wykona decyzji w określonym przez organ terminie kolejne orzeczenie może dotyczyć bezwzględnego nakazu rozbiórki. Na obecnym jednak etapie postępowania takie rozstrzygnięcie byłoby przedwczesne między innymi również dlatego, że Skarżący nie wykazali by takie właśnie orzeczenie (o rozbiórce) było celowe (uzasadnione). Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz.1270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/A. Łaskarzewska kk