II SA/Po 2251/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sądowy Edyta Podrazik Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. przy udziale sprawy ze skarg 1) A Spółki z o.o. w P. 2) I. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu o d d a l a s k a r g i /-/E. Podrazik /-/A. Zieliński /-/A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] marca 2002r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. 2000/106 poz.1126 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał inwestorowi – A sp. z o.o. przedłożyć opinię techniczną, wykonaną przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiednich specjalnościach, potwierdzającą prawidłowość wykonanych robót budowlano – konstrukcyjnych, instalacyjnych i elektrycznych, przeprowadzonych w trakcie wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia remontu budynku usytuowanego w północnej granicy posesji nr [...] przy ul. [...] w P. Organ stwierdził, że wykonane w budynku roboty budowlane wiązały się z ingerencją w elementy konstrukcyjne i wymagały pozwolenia na budowę. Brak tego pozwolenia spowodował konieczność nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. stwierdził, że w budynku nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali z użytkowych na mieszkalne, wywodząc ten wniosek z faktu wydania w odniesieniu do przedmiotowych lokali ostatecznych decyzji o przydziale lokali, którym to decyzjom – zdaniem organu orzekającego – przysługuje domniemanie prawidłowości. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik A sp. z o.o. M. B. wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Odwołująca się zarzuciła organowi I instancji błędne ustalenia faktyczne, podnosząc, że lokale znajdujące się w przedmiotowym budynku nie mają przymiotu lokali mieszkalnych, lecz stanowią budynek gospodarczy, co znalazło swoje potwierdzenie także w pozwoleniu na budowę. W związku z tym doszło, zdaniem pełnomocnika – do samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 i 2 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podzielił pogląd pełnomocnika Odwołującej się, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali nr [...] oraz nr [...] w przedmiotowym budynku. W decyzji podkreślono jednak, że użytkowanie tych lokali jako lokali mieszkalnych wbrew treści pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 1946r., nr [...], miało miejsce jedynie w przeszłości, gdyż obecnie stan samowoli ustał. Słuszne było zatem, zdaniem organu II instancji, ograniczenie rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jedynie do samowolnego remontu przedmiotowego budynku. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli A sp. z o.o. oraz I. i W. K. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając organowi odwoławczemu brak uchylenia decyzji organu I instancji, mimo zakwestionowania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego odnośnie kwestii samowolnej zmiany użytkowania lokali. Ponadto Skarżąca zarzuciła organowi I instancji błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, który nie może być stosowany do prac budowlanych, które zostały wykonane w całości. Ponadto przepis ten może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy – zdaniem Skarżącej – gdy roboty zostały wcześniej wstrzymane postanowieniem. I. i W. K. zaskarżyli decyzję w części stwierdzającej, że wykonanie nałożonego przez organ I instancji obowiązku pozwoli zalegalizować popełnioną samowolę budowlaną i wnieśli o przywrócenie budynku do stanu pierwotnego, zgodnie z dokumentacją według pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na obydwie skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obie skargi są bezzasadne. W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy budynek powstał na podstawie pozwolenia na budowę z [...] lutego 1946r., nr [...].[...] października 1948r. została zatwierdzona zmiana wcześniejszego projektu budowlanego, w związku z którą na parterze budynku wykonano kuchnię i pokój jako mieszkanie dla stróża, oraz pralnię i magazyn na narzędzia. Skarżący – zarówno spółka A jak i I. oraz W. K.– nie kwestionują również, że spółka A, jako wyłączny użytkownik przedmiotowej części budynku wykonała w nim roboty budowlane, polegające na wykonaniu nowej, o zmienionym układzie w stosunku do poprzedniego, instalacji wodnokanalizacyjnej oraz wydzieleniu pomieszczeń sanitarnych w lokalu nr [...], wymianie instalacji elektrycznej, rozprowadzeniu instalacji centralnego ogrzewania, wymianie podłóg i tynków wewnętrznych, ociepleniu styropianem i otynkowaniu budynku z zewnątrz, wykonaniu nowych stopni przy wejściach do poszczególnych lokali. Zmiany te należało zakwalifikować się jako remont wymagający zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 i art. art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 9 lipca 1994 roku prawo budowlane (Dz. U. 2000/105 poz. 1126 z późn. zm.). Ponadto jest również poza sporem, że A sp z o.o. zamontowała w budynku także okna szersze od dotychczasowych, co - jak słusznie zauważył już organ I instancji – wiązało się nieuchronnie z ingerencją w elementy konstrukcyjne obiektu (tj. w nadproża). Prace takie należy zakwalifikować jako roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 prawa budowlanego. Roboty takie wymagają zgodnie z art. 28 prawa budowlanego pozwolenia na budowę, gdyż nie są objęte dyspozycją art. 29 i 30 cytowanej ustawy. Jako że skarżąca spółka nie posiadała odpowiedniego zgłoszenia i pozwolenia organ nadzoru budowlanego, który interweniował po zakończeniu remontu i robót budowlanych, był uprawniony do zobowiązania inwestora do dostarczenia oceny technicznej potwierdzającej prawidłowość wykonanych zmian. Zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 4, uzasadnia przede wszystkim fakt, że wykonane roboty budowlane były innymi niż wymienione w art. 48 prawa budowlanego (budowa lub rozbiórka obiektu budowlanego) i wobec ich zakończenia, bezprzedmiotowe byłoby postanowienie o wstrzymaniu robót (art. 50 ust.1 pkt 1) i dalsza procedura przewidziana w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 prawa budowlanego. Możliwość zastosowania omawianego środka do robót już zakończonych przewiduje jednoznacznie art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, wobec czego należy stwierdzić, że zarzuty A sp. z o.o. są w tym zakresie bezzasadne. Co się tyczy skargi I. i W. K. to nie zawiera ona żadnych konkretnych zarzutów naruszenia prawa przez organy administracji i ogranicza się do żądania przywrócenia budynku do stanu pierwotnego z racji nie dokonania zgłoszenia i nie uzyskania pozwolenia na budowę. Tymczasem możliwość legalizacji takich poczynań inwestora jest jednoznacznie przewidziana w art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 4 cytowanej ustawy. Nałożone w trybie tego przepisu obowiązki mają bowiem na celu doprowadzenie wykonywanych bądź ukończonych robót do stanu zgodnego z prawem. Odnośnie zarzutów skargi A sp. z o.o., dotyczących kwestii ustalenia stanu faktycznego i stwierdzenia, czy doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku, Sąd stwierdza, że okoliczności te nie mają znaczenia dla treści rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Warunkiem zastosowania bowiem określonych w decyzji II instancji środków prawnych jest sam fakt dokonania określonych zmian w budynku bez zgłoszenia lub bez uzyskania pozwolenia na budowę, niezależnie od tego, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych lokali. Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz.1270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ A. Łaskarzewska /-/ A. Zieliński /-/ E. Podrazik kk