II SA/Po 2252/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Drzazga /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek MK Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 126 ze zm.) nakazał inwestorowi - A Spółce z o.o. z siedzibą w P. wykonanie barierki o minimalnej wysokości 0,9 metra do "wierzchu poręczy", z wypełnieniem skutecznie chroniącym przed wypadnięciem osób, zabezpieczającej podest pozostały po rozbiórce schodów zewnętrznych usytuowanych przy wschodniej ścianie budynku przy ul. [...] w P., prowadzących z poziomu pierwszej kondygnacji na podwórze posesji, w terminie 3 miesięcy. W uzasadnieniu powołanej decyzji przedstawiono następujące ustalenia i wnioski. Kontrola obiektów budowlanych na terenie posesji nr [...] przy ul. [...] w P. wykazała, że schody zewnętrzne usytuowane przy wschodniej ścianie budynku, prowadzące z poziomu pierwszej kondygnacji na podwórze zostały rozebrane, a podest tych schodów, będący jednocześnie stropem nad pomieszczeniem WC w suterynie pozbawiony został z dwóch stron barierki. Ustalono, że plan zagospodarowania działki zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...].II.1946 r. przewidywał budowę w tym samym miejscu schodów. Badając zakres robót przeprowadzonych w budynku w późniejszym okresie uwzględniono mapę zasadniczą posesji wykonaną w dniu [...].III.1996 r. przez uprawnionego geodetę. Wynika z niej, że w dacie jej sporządzenia przedmiotowe schody istniały. Przedstawiciel spółki A E.v.S. w wyjaśnieniach złożonych [...].IX.2001 r. podał, że na przełomie 1996-1997 przedmiotowe schody zostały rozebrane przez spółkę A. Informacje te są zbieżne z wyjaśnieniami współwłaścicieli posesji I.W.K. z [...].III.1997 r. Przedmiotowe roboty rozbiórkowe wymagały, stosownie do art. 28 w związku z art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stosownego pozwolenia. Brak tego pozwolenia jest faktem znanym organowi z urzędu, a strony nie przedstawiły dowodu przeciwnego. Dlatego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożono na inwestora obowiązek doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ powstały po rozbiórce schodów podest pozbawiony jest barierki, zachodzi niebezpieczeństwo upadku ludzi z wysokości 2 metrów. Konieczne jest zatem nałożenie obowiązków określonych w decyzji celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z § 298 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140). Nakaz doprowadzenia budynku do stanu pierwotnego poprzez odbudowę schodów nie jest obecnie konieczny, gdyż prawidłowy dostęp do klatki schodowej gwarantują wejścia frontowe i boczne na poziomie sutereny. W odwołaniu od powyższej decyzji A Spółka z o.o. w P. zarzuciła, że podest na którym ma być zainstalowana barierka jest używany wyłącznie przez I. i W. K. zatem oni winni być zobowiązani do zainstalowania barierki. Ponadto wskazała, że przedmiotowe schody, z uwagi na zły stan techniczny groziły natychmiastowym zawaleniem. Wreszcie zarzuciła błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].VIII.2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podzielając stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie bezspornym było, że rozbiórki schodów dokonała skarżąca Spółka. Zaistniały stan faktyczny (brak barierki i niebezpieczeństwo upadku) zagrażał bezpieczeństwu użytkowania budynku i naruszał tym samym § 298 ust. 1 i 2 powołanego w decyzji pierwszoinstancyjnej rozporządzenia. Tego typu rozbiórka wymagała uzyskania pozwolenia (art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Wykonanie barierki pozwoli zalegalizować popełnioną samowolę budowlaną. W dalszej kolejności organ odwoławczy wywiódł, że podmiotem zobowiązanym do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem jest podmiot, który popełnił samowolę budowlaną. Wreszcie nietrafnie zdaniem organu odwoławczego Spółka A zarzuca organowi I instancji naruszenie prawa materialnego. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił bowiem art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Stosownie do ostatnio powołanego przepisu art. 51 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny "w stosunku do robót już wykonanych zbędne jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania czy też nakazywanie zaniechania dalszych robót lub udzielenie pozwolenia na ich wznowienie (J.Siegień Prawo budowlane Komentarz W-wa 2000 str. 239). Ponieważ roboty budowlane, polegające na rozbiórce schodów bez uzyskania pozwolenia zostały już zakończone, zbędnym było wydawanie postanowienia o ich wstrzymaniu. Dlatego organ I instancji słusznie od razu nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności pozwalających zalegalizować popełnioną samowolę. A Spółka z o.o. z siedzibą w P. wniosła na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania zarzuciła, że podest podlegający zabezpieczeniu jest używany przez małż. K. i to oni powinni dokonać odpowiednich prac. Ponadto rozbiórka schodów, po których pozostał podest czyni zadość podziałowi quod usum, gdyż przedmiotowe schody prowadziły na część nieruchomości, której nie używali wymienieni małżonkowie. Wreszcie w ocenie skarżącej Spółki brak było podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego bez wcześniejszego wydania postanowienia przewidzianego w art. 50 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Działania skarżącej Spółki polegające na rozbiórce schodów zewnętrznych prowadzących z poziomu pierwszej kondygnacji budynku położonego przy ul. [...] w P. na podwórze posesji, trafnie organy nadzoru zakwalifikowały jako samowolne. Wskazany budynek mieszkalny jest bowiem budynkiem wielorodzinnym, dwukondygnacyjnym, zatem rozbiórka jego części w postaci schodów zewnętrznych wymagała uzyskania pozwolenia (art. 31 ust. 1 w związku z art. 28 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Likwidując skutki opisanej wyżej samowoli budowlanej słusznie także zastosowano w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 powołanego wyżej Prawa budowlanego. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że zrealizowanie robót budowlanych czyniło zbędnym wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Ostatnio powołany przepis dotyczy bowiem robót budowlanych będących w toku. Przytoczony w zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego dopuszcza natomiast stosowanie art. 51 ust. 1-3 jedynie odpowiednio, właśnie ze względu na potrzebę uwzględnienia skutków zakończenia robót budowlanych. Wbrew zarzutom skargi, prawidłowo uznano skarżącą za adresata zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 52 Prawa budowlanego podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności nakazowych w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Należy wskazać, że skarżąca była nie tylko inwestorem przedmiotowych robót budowlanych, ale również była i jest nadal współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. Uwzględniając powyższe okoliczności, a także fakt, że obowiązki nałożone na skarżącą odpowiadają hipotezie § 298 ust. 1 i 2 powołanego przez organ odwoławczy rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i że sprowadziły się do wykonania czynności koniecznych dla bezpiecznego korzystania z przedmiotowego podestu (por. dokumentacja fotograficzna k. 125 akt adm.) zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ B.Drzazga /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek MK