II SA/Po 226/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-18
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą generującą znaczne przychody, może zostać zwolniony od kosztów postępowania sądowego w części, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych wydatkach, mimo prowadzenia działalności gospodarczej generującej znaczne przychody. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych i powinny być ponoszone w pierwszej kolejności po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Ponoszenie straty z prywatnej działalności gospodarczej nastawionej na zysk nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów postępowania, powołując się na ciężką sytuację finansową. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód, a jego matka otrzymuje rentę. Wnioskodawca przedłożył szereg dokumentów finansowych i podatkowych, w tym PIT-y, księgę przychodów i rozchodów, deklaracje VAT, informacje o kredycie, decyzję o podatku od nieruchomości oraz faktury za media. Mimo wezwania, nie przedłożył wyciągów z rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący M. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów postępowania, w tym w zakresie wpisu. Wnioskodawca powoływał się na ciężką sytuację finansową. We wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu PPF sprecyzował, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z matką. Posiada dom o powierzchni [...] m². Oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, miesięcznie, a matka otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł. Nadto podał, że posiada samochód dostawczy z 1996r. marki Peugeot Partner 1,1.
Wnioskodawca w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie finansowym, majątkowym i rodzinnym.
Przedłożył kopie następujących dokumentów:
- PIT-40A M. M. za 2009r. i 2010, z którego wynika, że uzyskała ona dochód w wysokości [...] zł w 2009r. i [...] zł w 2010r.,
- PIT-36 wnioskodawcy za 2009r., z którego wynika przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu na kwotę [...] zł i dochód [...] zł,
- podatkowej księgi przychodów i rozchodów za pierwsze 8 miesięcy 2010r. z których wynika dochód w wysokości [...] zł.,
- deklaracji VAT-7 za okres od września 2010r. do lutego 2011r.,
- zawiadomienia z banku PKO Banku Polskiego o wysokości miesięcznej raty kredytu w wysokości [...] zł, ze stanem zadłużenia na dzień 1 kwietnia 2011r. na kwotę [...] zł.,
- decyzji Prezydenta Miasta w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2011r. na łączna kwotę [...] zł (wraz z dowodem wpłaty na kwotę [...] zł), z której wynika prawo do dysponowania budynkiem mieszkalnym o łącznej powierzchni [...] m², budynkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m², pozostałymi budynkami o powierzchni [...] m², gruntami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m², oraz pozostałymi gruntami o powierzchni [...] m².
- faktury za gaz na kwotę [...] zł wraz z dowodem zapłaty,
- faktury za prąd za okres od lutego do kwietnia 2011, na kwotę [...] zł i [...] zł.,
Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 100 zł zgodnie z treścią §2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 221, poz. 2193).
Podstawową zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Przepisem takim jest art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia chociażby części kosztów sądowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego.
Podkreślić bowiem należy, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, więc winny być ponoszone w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, a nie po uiszczeniu wszystkich wydatków strony, gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie finansów, a zwłaszcza z jego uzupełnienia dokumentami finansowymi wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która generuje przychody w znacznej wysokości. Przychody te pozwalają na pokrycie wszelkich kosztów prowadzonej działalności, co wskazuje że w ostatecznym rozrachunku prowadzona aktywność jest dochodowa.
Zaznaczyć należy, że koszty tej działalności nie są niskie, obniżając jednocześnie wysokość dochodu, ale oczywistym jest, że są niezbędnym elementem aktywności prowadzonej na własny rachunek. Skarżący jednak samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące sposobu prowadzenia swojej działalności i zakresu wydatkowania osiąganego przychodu. Nie może być tak, że negatywne skutki tych decyzji będą obciążać Skarb Państwa, więc innych podatników i prowadzić do skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy. Liczy się fakt, że wnioskodawca osiąga przychody, z których pokrywa wszystkie koszty działalności prowadzonej na własny rachunek. Ponoszenie nawet straty z prywatnej działalności gospodarczej nastawionej na osiąganie zysku nie jest bowiem wystarczającą przesłanką do przyznania stronie prawa pomocy.
Z przedłożonej dokumentacji bankowej wynika także, że wnioskodawcy udzielono kredytu. Oznacza to, że jego sytuacja finansowa została pozytywnie zweryfikowana przez profesjonalną instytucję finansową, a w konsekwencji, że uzyskiwane dochody pozwalają na spłatę kredytu. Zaznaczyć należy, że koszty obsługi tego kredytu wnioskodawca reguluje terminowo.
Nadto, wskazać należy, że mimo wezwania wnioskodawca nie przedłożył wyciągów z posiadanego rachunku bankowego, który najpełniej pokazuje rzeczywisty stan środków, jakimi wnioskodawca dysponuje. Obroty na rachunkach bankowych pozwalają bowiem na ocenę realnej sytuacji finansowej strony domagającej się zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, nawet w części. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło