II SA/Po 23/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2016r. nr [...] Decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] K. F. Stare M. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. odmówił P. K. przyznania pomocy finansowej na zakup odzieży letniej i obuwia letniego dla trójki dzieci w wysokości 400 zł oraz na zakup środków chemicznych na czas wakacji w wysokości 100 zł, zakup żywności dla siebie i dzieci w wysokości 400 zł. Jako podstawę prawną wydanego orzeczenia organ wskazał art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, oraz art. 8 ust. 3, art. 39 ust.1 i 2, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 930), § 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058; dalej: rozporządzenie) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: K.p.a.). W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawca dnia 31 maja 2016 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z prośbą o pomoc finansową na zakup odzieży letniej i obuwia letniego dla trójki dzieci w wysokości 400 zł oraz na zakup środków chemicznych na czas wakacji w wysokości 100 zł, zakup żywności dla siebie i dzieci w wysokości 400 zł. W związku z tym w miejscu zamieszkania wnioskującego przeprowadzono wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, iż jest on osobą przewlekle chorą, niezdolną do pracy, a jedynym jego dochodem jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wys. [...] zł. Ustalono również, iż opłaca alimenty na córkę z poprzedniego związku w wysokości 200 zł miesięcznie. Ponadto, renta objęta jest zajęciem komorniczym alimentacyjnym w wys. 317,85 zł. Organ podniósł, że przed Sądem Rejonowym w P. toczy się obecnie postępowanie w sprawie ustalenia miejsca pobytu dzieci oraz ustalenia alimentów. W toku sprawy Sąd Okręgowy w P. rozpatrując zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego o przyznaniu żonie wnioskującego renty alimentacyjnej na czas trwania postępowania ustalił kwotę alimentów w wysokości 300,00 zł. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podkreślił, że żona finansuje z posiadanych środków zakup odzieży, obuwia i ponosi opłaty szkolne. Dalej organ wskazał, iż choć nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca na równi z żoną sprawuje opiekę nad dziećmi, to jednak w ocenie organu to małżonka wnioskodawcy prowadzi wraz z dziećmi wspólne gospodarstwo domowe, przy czym ustawa o pomocy społecznej nie pozwala na ustalenie częściowego gospodarowania dzieci z jednym oraz częściowego gospodarowania z drugim rodzicem. Dalej MOPR wskazał, że od lipca 2013 r. objął rodzinę wnioskodawcy programem wsparcia. Oboje małżonkowie stosują się do założeń programu. Reasumując organ I instancji doszedł do wniosku, że to na żonie wnioskodawcy spoczywa większy ciężar zabezpieczenia potrzeb dzieci i w związku z tym odmówił mu świadczenia, bowiem nie jest oczywiste, że gospodaruje on wspólnie z dziećmi. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się P. K. zaskarżając je odwołaniem datowanym na dzień 12 sierpnia 2016 r. Swoje stanowisko uzasadniał brakiem zgodności orzeczenia z prawem oraz wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów o postępowaniu dowodowym. Wskazał, że posiada pełnię praw władzy rodzicielskiej i wraz z żoną naprzemiennie sprawuje opiekę nad dziećmi. Nadto ciąży na nim obowiązek regulowania połowy czynszu mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jako postawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659), art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 39 w związku z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Kolegium ustalając stan faktyczny sprawy wyjaśniło, że odwołujący mimo zamieszkiwania z żoną i trójką małoletnich dzieci prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Oczekuje na przeszczep serca, co skutkuje trwałą niezdolnością do pracy. Odwołujący płaci alimenty na córkę z poprzedniego związku. Dalej SKO stwierdziło, że głównie żona odwołującego ponosi ciężar utrzymania dzieci, a chociażby okoliczność posiadania dwóch lodówek w jednym mieszkaniu skłania do wniosku, że odwołujący i jego żona prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. W związku z tym oraz z faktem pobierania przez żonę odwołującego świadczenia wypłacanego przez MOPR celem zapewnienia dzieciom odwołującego podstawowych potrzeb egzystencjalnych odwołującemu nie należy przyznać wnioskowanego świadczenia, bowiem byłoby to dwukrotne wsparcie tego samego celu. Tymczasem możliwości finansowe organu I instancji nie pozwalają na dwukrotne wypłacenie zasiłku celowego dla pokrycia wskazanych przez odwołującego potrzeb, nawet jeśli wypłacona już kwota nie pokrywa całości wskazanych wydatków na dzieci. P. K. zaskarżył powyższą decyzję w terminie prawem przewidzianym. W skardze zarzucił organom: 1. Niedopełnienie obowiązków służbowych, a w niektórych przypadkach przekroczenie obowiązków służbowych; 2. Bezzasadne, niepoparte żadnym materiałem dowodowym a wręcz sprzeczne z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z 2014 r. o nieudzieleniu rozwodu dla dobra małoletnich dzieci - uznanie żony skarżącego za oddzielne gospodarstwo domowe wspólnie z 3 małoletnich dzieci oraz uznanie skarżącego za gospodarstwo jednoosobowe; 3. Celowe działanie na szkodę małoletnich dzieci; 4. Brak weryfikacji dwóch pozostających ze sobą w sprzeczności oświadczeń; 5. Nie dołożenie należytej staranności i rzetelności w badaniu sytuacji bytowej i życiowej rodziny K. ; 6. Nieuznawanie, a co za tym idzie nie przestrzeganie prawomocnego wyroku sądu a powoływanie się na sprawy, które są w toku; 7. Składanie niezgodnych z prawdą oraz stanem prawnym oświadczeń przed Sądem Rejonowym. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że przyznanie jego żonie w 2015 r. przez MOPR zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci pomimo orzeczenia Sądu Rejonowego nakazującego trwanie w związku małżeńskim dla dobra dzieci jest jego zdaniem przekroczeniem kompetencji organu. Skarżący kwestionował również wybiórczą weryfikację możliwości zarobkowych obojga rodziców. Podnosił, że MOPR ograniczył się do wywiadu środowiskowego z nim i z jego żoną, jednakże nie prowadził czynności celem potwierdzenia uzyskanych informacji. Skarżący dodał, że na zarzut braku ustalenia przez pracownika MOPR rzeczywistych kosztów, jakie żona ponosi w związku z utrzymaniem dzieci, organ I instancji stwierdził, że podniesiona kwestia nie jest istotna w sprawie. Skarżący wyjaśnił także, że jego oświadczenia o oddzielnym gospodarstwie domowym składane przed sądem powszechnym miały na celu uzyskanie rozwodu. Jednakże po prawomocnym wyroku i zmianie oświadczeń przez skarżącego organ I instancji nie zmienił swojego stosunku do przedmiotowej kwestii. Nadto, w sierpniu 2016 r. nie toczyła się sprawa o ustalenie miejsca pobytu dzieci, a toczyła się sprawa o przyznanie władzy rodzicielskiej. Tymczasem MOPR twierdząc inaczej wprowadził SKO w błąd. Skarżący zakwestionował także ustalenia pracowników organu I instancji, które stały w sprzeczności z tymi, które poczynił Sąd Okręgowy nieudzielając małżeństwu [...] rozwodu, niezasądzając alimentów oraz pozostawiając kwestię władzy rodzicielskiej w jej dotychczasowym kształcie. Wskazywał, że nie uwzględniono, iż jako ojciec dzieci pokrywał potrzeby dzieci ze spadku odziedziczonego po rodzicach. Nie zweryfikowano także jaka część świadczeń z MOPR rzeczywiście była wydawana na potrzeby dzieci, a jaką część pokrywały stypendia dzieci. Nadto ustalenia organu I instancji oparte są na uzasadnieniu postanowienia sądu powszechnego o zabezpieczeniu alimentów, a sąd ten ustalił stan faktyczny w oparciu o twierdzenia pracownika MOPR. dalej autor skargi argumentował, że pracownicy organu I instancji wykazują się słabą znajomością sytuacji rodziny [...]. W toku sprawy brak było weryfikacji sprzecznych oświadczeń małżeństwa i stąd ustalenia organu okazały się być nieaktualne. Pozwy składane przez żonę skarżącego następnie wycofywano. Ponadto, organy opierały się o sam fakt wniesienia pozwu – nie czekały na prawomocne orzeczenia sądów powszechnych – i na tej podstawie dowodziły o sytuacji rodzinnej. Wyliczał kwoty, jakie ponosili małżonkowie na potrzeby dzieci. Wskazał, że żona udokumentowała miesięczne wydatki na mieszkanie w wysokości 1.378,13 zł, tymczasem otrzymuje kwotę 1459 zł. Skarżący podkreślił, że z analizy paragonów, których kopie dołączył do skargi wynika, że zona nie kupuje dzieciom warzyw i mięsa oraz kupuje bardzo mało owoców, a jej wydatki w tym zakresie są zdominowane przez słodycze i jogurty, co czyni niewarygodnymi ustalenia poczynione przez MOPR w kwestii jego udziału w łożeniu na dzieci. Wskazał, że ponosi koszty utrzymania dzieci ponosi po połowie z żoną. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz dodał, że skarżącemu przyznano pomoc adekwatną do sytuacji oraz możliwości ośrodka pomocy społecznej. Z wnioskowanych 400,00 zł zasiłku celowego na 4 osoby decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] skarżącemu przyznano zasiłek celowy na żywność w kwocie 200,00 zł oraz decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] zasiłek celowy w kwocie 250,00 zł na zakup leków. Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] organ przyznał skarżącemu zasiłek stały w kwocie 184,05 zł miesięcznie. W toku postępowania przed tutejszym Sądem w piśmie z dnia 25 stycznia 2017 r. skarżący powtórzył stanowisko wyrażone w skardze i rozszerzył argumentację w niej podnoszoną. Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz, czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji uznać należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie można się zgodzić z całością argumentacji podniesionej w skardze. Przed przedstawieniem motywów uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przypomnieć należy, iż przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest wyłącznie zbadanie zgodności z prawem decyzji mocą której odmówiono skarżącemu przyznania pomocy finansowej na zakup odzieży letniej i obuwia letniego dla trójki dzieci w wysokości 400 zł oraz na zakup środków chemicznych na czas wakacji w wysokości 100 zł, zakup żywności dla siebie i dzieci w wysokości 400 zł. Tak określony przedmiot postępowania określa granice sprawy o jakich mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a. i przesądza o tym, że poza zakresem kognicji Sądu orzekającego w niniejszej sprawie pozostają podnoszone w skardze i piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2017 r. zagadnienia dotyczące zarzutów kierowanych przez skarżącego pod adresem żony, w tym zarzuty wadliwego wykonywania przez nią pieczy nad dziećmi, czy też braku aktywności pozyskiwaniu dochodów z pracy zawodowej, jak też kwestie związane z oceną zgodności z prawem przyznania żonie wnioskodawcy odrębną decyzją wydaną w innym postępowaniu zasiłku dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdzić natomiast należy, iż trafne są te zarzuty skarżącego, w których podnosi on brak wyjaśnienia przez orzekające w sprawie organy wszystkich jej istotnych okoliczności i uwzględnienia specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej rodziny skarżącego. Przypomnieć bowiem trzeba, że specyfika ta wyraża się w tym, że pomimo niewątpliwego konfliktu pomiędzy skarżącym, a jego żoną pozostają oni małżeństwem, albowiem sąd powszechny odmówił udzielenia im rozwodu w uwagi na dobro małoletnich wspólnych dzieci. Oboje małżonkowie sprawują nadto opiekę nad wspólnymi dziećmi, przy czym opieka ta nie ma charakteru opieki naprzemiennej, albowiem małżonkowie zamieszkują wraz z dziećmi w jednym mieszkaniu i dziećmi opiekują się równolegle dzieląc wszelkie obowiązki – jak ustalił organ I instancji – po równo. Wskazać wreszcie trzeba, iż żaden z małżonków nie jest ograniczony we władzy rodzicielskiej nad dziećmi, jak również nie funkcjonuje w obrocie prawnym jakiekolwiek orzeczenie ustalające miejsce pobytu dzieci przy jednym z małżonków. Skarżący P. K. jest przy tym zobowiązany do łożenia renty alimentacyjnej na rzecz trojga małoletnich dzieci w wysokości po 100 zł na każde z dzieci płatnej do rąk matki powodów B. K., jednakże zobowiązanie to ma charakter jedynie zabezpieczenia roszczenia w toczącym się procesie z powództwa małoletnich działających przez matkę przeciwko P. K. o alimenty. W świetle powyższych niekwestionowanych w sprawie ustaleń faktycznych za dowolne, a więc stanowiące naruszenie art. 80 K.p.a., uznać należy poczynione przez organy ustalenia jakoby P. K. był osobą prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i co za tym idzie nie był uprawniony do składania wniosków o przyznanie świadczeń pomocy społecznej na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych członków jego rodziny w osobach małoletnich dzieci. Zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z obowiązująca na gruncie powyższej ustawy definicją legalną użyte w ustawie określenie rodzina oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej). W sytuacji gdy bezspornym pozostaje, iż skarżący jest spokrewniony z małoletnimi dziećmi, wspólnie z nimi zamieszkuje i gospodaruje brak jest jakichkolwiek przesłanek dla przyjęcia, że nie stanowi on wraz tymi dziećmi rodziny w rozumieniu ustawy. W realiach niniejszej sprawy nie można także abstrahować od treści prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] 2014 r., sygn. I C [...], którym to wyrokiem oddalono powództwo P. K. o rozwód z uwagi na dobro małoletnich dzieci. Następstwem tegoż wyroku jest bowiem utrzymanie więzi rodzinnej pomiędzy P. K. i B. K. i to niezależnie od tego, że małżonkowie pozostają w trwałym konflikcie i prawdopodobnie doszło do trwałego rozkładu pożycia pomiędzy nimi. Z akt sprawy nie wynika przy tym by małżonkowie K. znieśli w swoim małżeństwie ustrój majątkowy wspólności majątkowej małżeńskiej i ustanowili rozdzielność majątkową. W tej sytuacji prawnej i wobec dalszego zamieszkiwania P. i B. K. wraz z małoletnimi dziećmi w jednym mieszkaniu i wspólnego łącznego, a nie naprzemiennego sprawowania opieki nad tymi dziećmi uznać należy, iż małżonkowie ci w dalszym ciągu tworzą wraz z trójką małoletnich dzieci rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Tworzenia przez małżonków P. i B. K. rodziny we rozumieniu przepisów ustawy nie wyłącza przy tym okoliczność, że posiadają jak wskazuje Kolegium dwie odrębne lodówki, dokonują odrębnych zakupów żywności, nie stołują się wspólnie, czy też że z uzyskiwanych dochodów ponoszą w określonych ułamkowo częściach koszty utrzymania wspólnie zajmowanego lokalu mieszkalnego i jego niezbędnego wyposażenia. Przyjęty przez małżonków sposób wzajemnych rozliczeń, czy też partycypowania w kosztach utrzymania wspólnie zajmowanego mieszkania stanowi bowiem jedynie przyjętą przez nich metodę wspólnego gospodarowania, a nie dowód tego, iż nie gospodarują oni wspólnie. Ujmując rzecz nieco kolokwialnie zauważyć bowiem trzeba, iż okoliczność, że małżonkowie nie posiadają tzw. "wspólnej kasy" do której wprowadzają całość uzyskiwanych dochodów i z której wspólnie uiszczają rachunki, a dysponują uzyskiwanymi dochodami samodzielnie nie oznacza, że nie gospodarują wspólnie, w szczególności, gdy uzgodnili, kto ponosi poszczególne koszty prowadzenia domu i w jakim zakresie, a niewątpliwym zwornikiem tworzonej przez nich, być może nawet wbrew ich woli, rodziny, są wspólne małoletnie dzieci, nad którymi razem sprawują opiekę i w zakresie opieki nad którymi prowadzą de facto wspólne gospodarstwo domowe. Prawidłowe ustalenie, iż P. K. tworzy wraz z dziećmi i żoną rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej nakładało zaś na organy obowiązek merytorycznego rozpoznania jego wniosku rozumianego jako wniosek o udzielenie określonych świadczeń pomocy społecznej nie jemu osobiście ale właśnie rodzinie jako całości. Jak wskazano już powiem powyżej pomoc społeczna winna wspierać zarówno osoby, jak i właśnie rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Dalej zauważyć należy, iż w ustawie o pomocy społecznej brak jest jakiegokolwiek przepisu, który ograniczałby uprawnienie członka rodziny posiadającego pełną zdolność do czynności prawnych do samodzielnego występowania z wnioskiem o udzielenie świadczeń pomocy społecznej tejże rodzinie, czy też jej poszczególnym członkom. Szczególnie znamiennym w realiach niniejszej sprawy jest, że także orzekające w sprawie organy obu instancji mimo sporządzenia obszernych uzasadnień decyzji nie wskazały jakiegokolwiek konkretnego przepisu ustawy o pomocy społecznej, czy też innego aktu prawnego, który wyłączałby uprawnienie rodzica zamieszkującego wraz z dziećmi, sprawującego nad tymi dziećmi faktyczną opiekę i dysponującego pełnią władzy rodzicielskiej do występowania z podaniami o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej celem zaspokojenia niezbędnych potrzeb tychże dzieci. Powyższe oznacza, iż rozpoznając wniosek P. K. organy winny poczynić ustalenia co do zaistnienia przesłanek ustawowych przyznania wnioskowanych świadczeń z pomocy społecznej dla rodziny, członkiem której skarżący pozostaje, czego jednakże nie uczyniły przez co naruszyły przepisy postępowania - art. 7 i 77 § 1 K.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powyższe uzasadniało uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Stwierdzone uchybienie procesowe uzasadniało uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji albowiem miało ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i co za tym idzie niemożliwym byłoby poczynienie odpowiednich ustaleń przez organ II instancji rozpoznanie podania strony przez ten organ bez faktycznego naruszenia zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 15 K.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie rozpoznanie podania skarżącego z uwzględnienie poglądów prawnych sądu wyrażonych uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. Powyższe oznacza w szczególności konieczność ustalenia czy rodzina wnioskodawcy obejmująca jego, żonę i małoletnie dzieci spełnia kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, ustalenia czy zgłaszane przez wnioskodawcę potrzeby mają charakter niezbędnych potrzeb życiowych, czy potrzeby te w rodzinie wnioskodawcy faktycznie występują oraz czy potrzeby te nie zostały już zaspokojone, na przykład w drodze przyznania świadczeń z pomocy społecznej na wniosek drugiego z współmałżonków. Organy winny także w ramach rozpoznawania tegoż wniosku ustalić jakie świadczenia z pomocy społecznej otrzymuje rodzina skarżącego rozumiana jako całość obejmująca jego, żonę i dzieci. W zależności od poczynionych ustaleń organ winien następnie wydać decyzję rozpoznającą podanie skarżącego merytorycznie odnośnie każdego z wnioskowanych świadczeń, względnie umarzającą postępowanie w całości lub w części jako bezprzedmiotowe w przypadku ustalenia, że potrzeby rodziny zgłaszane przez P. K. zostały już w całości bądź w części zaspokojone przez organy pomocy społecznej na wniosek B. K.. Podkreślić przy tym trzeba, że przyjęcie, że skarżący, jego małżonka i małoletnie dzieci tworzą rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy oraz przeprowadzenie rzetelnego i wnikliwego postępowania dowodowego obejmującego wskazane wyżej okoliczności wyeliminuje podnoszone w uzasadnieniu decyzji organu II instancji ryzyko, iż przyznawanie świadczeń pomocowych obojgu małżonkom prowadzić może do wyłudzenia świadczeń dotacyjnych.